Lieve en goede mensen
hier bij ons samen rond de tafel van het Woord en Brood
maar ook jullie allen die vanuit de kamers deze viering volgen.
Zacheüs was een man van aanzien.
Hij was een hoofdtollenaar. En dat is niet niks.
Hij stond aan het hoofd van een groep mensen die voor de Romeinen de belastingen moesten innen. En er waren twee dingen die deze mannen heel goed wisten:\
Hoeveel ze aan de bezetter – aan de Romeinen - moesten afdragen
én hoeveel er in hun eigen zak kon verdwijnen. \
Het zal je dus niet verwonderen dat ze echt niet op een goed blaadje bij de bevolking en dat ze, wanneer er een belangrijke man in de stad kwam, ze zeker niet op de voorste rijen te vinden waren. Zo ook toen Jezus te gast was.
Heel veel volk
rijen dik
maar niemand die Zacheüs een plaatsje gunde.
Trouwens, hij wist zelf heel goed waar zijn plaats was en dat was dus niet op de voorste rijen.
En toch zocht deze man naar een middel om Jezus te zien.
Hij had de vreemde verhalen over Hem gehoord en was heel nieuwsgierig geworden. En het was een vreemde nieuwsgierigheid geworden.
Niet zo eentje die alles wil weten … die de sensatie van een moment wil ervaren.
Neen … het kwam bij Zacheüs van heel diep.
Hij moet er heel lang over nagedacht hebben. \
Hij moet misschien wel heel dikwijls de revue van zijn leven hebben zien passeren \
Hij moet heel vaak en diep hebben nagedacht over de zin en onzin van zijn eigen leven
In gedachten een inventaris gemaakt hebben van zijn doen en laten.
En misschien, uiteindelijk, wel tot het besluit zijn gekomen dat er iets fundamenteels aan ontbrak.
Hij moet een heel sterke motivatie hebben gehad om met zijn kleine gestalte (en ik denk dat dit beeld van die kleine gestalte zowel een letterlijke als figuurlijk kan begrepen worden) … - - dat hij dus met zijn kleine gestalte de nijdige blikken van zijn stadsgenoten trotseerden\
- dat hij zelfs zijn eigen waardigheid vergat en heel dapper beslist om Jezus te ontmoeten en dat dit alleen kan door in een boom te klimmen.
Zo wou hij Hem zien.
En dan gebeurd er iets heel vreemd.
Hier neemt ons verhaal een vreemde wending.
Zacheüs heeft een beslissing genomen:
zijn leven in ogenschouw genomen en beslist om alles achter te laten,\
het kwade te overstijgen
en uit te kijken naar een nieuwe horizon\
en dan gebeurd het vreemde ….
Ineens ligt het initiatief niet meer bij Zacheüs.
Het is alsof hij zijn leven uit handen geeft. Iemand anders laat beslissen over zijn doen en laten.
Hij heeft de toekomst als het ware niet meer in handen.
Wat nu gebeurd is een absoluut keerpunt.
Jezus neemt het initiatief over:\
Hij ziet Zacheüs
en dat zien gaat ook veel dieper dan het louter visuele.
Hij ziet dwars door Zacheüs heen en weet waarom hij daar in die boom zit.
Waarom hij zich verstopt en beschaamd is om alles wat gebeurd is.\
En voor Jezus is dat gebaar van inkeer, van ommekeer en bekering genoeg.
Er hoeven geen excuses te worden uitgesproken.
De ommekeer van het hart overstijgt alles en maakt dat je weer met een propere lei mag en kunt beginnen.
En Jezus gaat nog een stapje verder:\
Ik wil in jouw huis de gast zijn \
En Zacheüs zal het wel begrepen hebben.
Hij zal wel heel goed begrepen hebben wat het betekende om Jezus als gast te hebben. Dat Jezus niet alleen zijn huis, maar ook zijn hart en leven bedoelde. Daar wil Hij behulpzaam in aanwezig zijn.
En dat hij het totaal begrepen heeft blijkt uit het slot. Plots breekt Zacheüs met al het verkeerde in zijn leven. Hij wil rechtzetten wat jaren scheef was gegroeid. Hij wil nieuwe, andere wegen gaan.
Alleen de mensen die rond dit gebeuren stonden hebben het niet begrepen.
En wij …
wat zouden wij doen en zeggen als wij tussen de menigte stonden?
Wat zou onze reactie zijn?
Misschien moeten we daar eens over nadenken of we misschien niet een beetje in het spoor van Zacheüs moeten treden. En misschien niet een beetje … maar consequent … helemaal.
Amen