Stel dat je een boekhouder in dienst hebt als die rentmeester waarover het evangelie het heeft. Iemand die je afdankt omdat hij je bezit verkwist en waarvan je dan achteraf hoort dat hij, om zijn vel te redden, nog valsheid in geschrift pleegde. Je kunt daar moeilijk een goed woord voor over hebben.
En toch wordt die fraudeur geprezen omdat hij met overleg te werk ging.
We hebben het daar moeilijk mee. Dat blijkt eveneens uit de vele commentaren op dit evangelie die zich in alle bochten wringen om het toch maar aannemelijk te maken. Bij de ene parabel is dat blijkbaar beter gelukt dan bij de andere.
Om de pointe van deze parabel te begrijpen is het belangrijk dat we uitsluitend onze aandacht richten op de crisissituatie waarin de boekhouder terecht komt na zijn ontslag. Wat kan hij doen? Spitten en het land bewerken kan hij niet. Om langs de straten en pleinen te bedelen is hij beschaamd. Om zich uit de slag te trekken probeert hij zich vrienden te maken bij de debiteurs door hun rekeningen te verlagen.
Welnu, alleen op dat punt van vaardigheid, van snelle keuze en beslissing in een crisissituatie verdient die boekhouder de goedkeuring. Het handig overleg wordt geprezen en voor de rest valt er niets te prijzen. Omdat die boekhouder niet bij de pakken bleef zitten, maar zijn nieuwe bestaan met open ogen resoluut aanpakte, werd hij door Jezus tot voorbeeld gesteld.
De kinderen van het licht zouden even assertief en doeltreffend te werk moeten gaan. Jezus’ volgelingen moeten keuzes maken, beslissingen nemen. Jezus biedt elk mens een nieuwe manier van leven aan: een gedrag in solidariteit en vriendschap met God en met de medemensen. Wie hem ontmoet, wordt voor de dringende vraag gesteld: blijf ik bij het oude of keer ik me af van al wat kwaad is in mij en in de wereld?
Dat dringend appel voelen wij wellicht niet meer zo sterk aan als degenen die Jezus zelf met al zijn gloed, met zijn geestdrift en met zijn indringende vragen hebben gehoord en gezien.
Met die oproep om vastberaden te beslissen stelt Jezus zich in de lange rij van de profeten die eeuwenlang hun volksgenoten hebben opgeroepen om slechte wegen te verlaten en het goede pad te kiezen.
De tekst van de profeet Amos, in de eerste lezing, gaat te keer tegen mensen die armen uitbuiten en die geen greintje menselijkheid meer bezitten. Zakenlieden die liegen en bedriegen en uit zijn op profijtzoekerij op de rug van arme mensen. Dat is de god van de mammon, de god van het geld dienen.
Het is anderen tot slachtoffer en jezelf tot slaaf maken van het geld. Daarom zegt Jezus: je kunt niet God dienen en het geld. Je moet een keuze maken. Rijkdom en bezittingen zijn dikwijls een onoverkomelijke hinderpaal die de weg verspert naar echte solidariteit.
Wie daarentegen van de mammon een dienaar maakt en geen afgod, die heeft de sleutel in handen die de deuren opent van een samenleving zoals God ze droomt.
In het katholiek televisieprogramma Braambos werd enkele maanden geleden de generale overste van de Broeders van liefde ge
Geld goed gebruiken (2004)
C-cyclus · Tijd door het jaar · 25e zondag · groen