19e zondag door het jaar C - 2004

Wees bereid, sta klaar, je weet nooit wanneer de Heer komt. In de begintijd van de kerk hadden die woorden een speciale betekenis, want men dacht dat Jezus elk moment terug kon komen om alles tot voltooiing te brengen. Daarom was het belangrijk dat je er steeds klaar voor was, en geld en goed hadden in dat licht ook weinig of geen betekenis. Geef het weg aan degenen die tekort komen, dan doe je er iets goeds mee. Voor jezelf heeft het uiteindelijk geen enkele waarde. Nog even en dan vergaat de wereld en alles wat men hier belangrijk vindt, is waardeloos in het rijk van God.
In onze tijd hebben die woorden voor ons een heel andere betekenis. Toen u en ik nog vele jaren jonger waren werd ons voortdurend ingeprent dat de dood kon komen als een dief in de nacht dat we elk moment geroepen konden worden om voor Gods rechterstoel te verschijnen. En dus was het belangrijk dat je ervoor zorgde dat je goed leefde, dat je steeds in staat van genade was, zoals dat toen heette. Dus ook: sta klaar, want het einde van jouw wereld kan plotseling plaats vinden.
Wat ons vroeger werd voorgehouden wordt tegenwoordig door de allermeesten afgedaan als bangmakerij, en daar hebben ze nog gelijk aan ook. En dat Jezus elk moment kan terugkeren daar denkt niemand aan. Dat de dood kan komen als een dief in de nacht, dat zien we links en rechts regelmatig gebeuren maar we laten ons er niet door bang maken.
En toch, die oproep om altijd klaar te staan, om bewust in het leven te staan is ook nu nog van groot belang, niet omdat we bang moeten zijn voor het einde van de wereld, maar wel om een goed besef te hebben wat wel of niet belangrijk is in ons leven en samenleven, waar het werkelijk om gaat in Jezus' boodschap, hij wijst ons immers de weg naar waar levensgeluk. Daar gaat het toch om!
Nu hebben de meeste van ons de neiging om soms wat slordig om te springen met ons levensgeluk. Velen nemen het niet zo nauw met bestaande wetten en regels, de gevolgen ervan zie je in onze samenleving. Velen doen nogal gauw wat water bij de wijn, waarom zou je het moeilijk doen als het gemakkelijk kan. Er wordt zoveel geschipperd, ook in belangrijke zaken, en dingen die wat moeilijk liggen worden zo gemakkelijk wat op de lange baan geschoven.
Och, zeggen we dan: het zal zo'n vaart niet lopen: een keertje de wet overtreden, een keertje met een borrel op achter het stuur, een keertje niet helemaal eerlijk zijn, dat is toch niet zo erg. En inderdaad, een keertje dat is in feite ook meestal niet zo erg, maar blijft het bij een keertje? Wordt het niet heel gauw een mentaliteit waarin we slordig omspringen met normen en waarden, wetten en regels.
In het verkeer heb je mensen die zich alleen echt aan de regels houden als er een politiewagen in de buurt is. Ook in het gewone leven lijkt er een stok achter de deur nodig te zijn.
Vroeger was dat voor een deel de vrees voor een straffende God, maar tegenwoordig is die stok er niet meer: ofwel men gelooft helemaal niet meer in God, ofwel men is er in elk geval niet meer bang van. Dat laatste is op zich alleen maar goed, God wil niet dat we bang voor hem zijn, Hij wil wel dat wij geluk vinden in het leven, en dat kunnen we alleen als we van binnenuit, uit innerlijke overtuiging, onze leefregels serieus nemen.
Wees bereid, sta klaar, is de boodschap van het evangelie, niet om ons angst in te boezemen maar om ons op te roepen tot een bedachtzame en zorgvuldige levenshouding, om te voorkomen dat we ons te gemakkelijk op sleeptouw laten nemen door alles wat zogenaamd mode is, wat men tegenwoordig gewoon vindt, om na te denken over de dingen die werkelijk van belang zijn in ons leven en in onze samenleving. Alleen dan kunnen we komen tot een gezonde en goede maatschappij, waarin mensenrechten gerespecteerd worden, waarin alle mensen bestaansruimte vinden, waarin iedereen een beetje gelukkig kan zijn\