13e zondag door het jaar - Cyclus C – 2013 1 Koningen 19, 16b.19-21
Lucas 9, 51-62
Bevalt het je niet, zap het toch gewoon weg!\
Beste vrienden,
Hebben jullie ooit al eens een satelliet ontvanger voor TV bediend. Het is amper te geloven; Met zo een toestel kan je automatisch tot 500 verschillende programma’s vastleggen. Sinds de invoering van de kabel en de ontvangst via satelliet is er dan ook een nieuw woord in ons spraakgebruik ingeburgerd: het zappen. Jullie kennen het ook al jaren en jullie hebben het zeker ook al gedaan. Je neemt de afstandsbediening vast, drukt op de knop, en springt dan van het ene programma naar het andere. Verveelt de reclame: zap! Is het programma niet leuk? Zap! Zo kan het gebeuren dat je een hele tijd voor het TV toestel zit en toch geen enkel programma helemaal hebt gezien. Je hebt gedurig gezapt en alleen fragmentarisch datgene bekeken wat op dat ogenblik interessant leek. Eerder een toevallig programma – een echt keuzeprogramma dus!
En dan denk ik ineens: zou dat ook niets voor mijn leven zijn? Me om zo te zeggen gewoon door mijn leven zappen – gewoon altijd datgene uitzoeken wat me past, wat ik leuk vind, en alle andere dingen gewoon wegzappen? Er is een bepaalde levensfilosofie die dat juist vooropstelt: de zogenaamd moderne vrijetijdsmaatschappij! Je doet alleen nog maar wat je leuk vind. Je wil op korte tijd zo veel mogelijk geluksgevoel consumeren – en dat liefst met zo weinig mogelijk moeite en belasting. Er zijn veel mensen die dat wel zien zitten en die proberen om hun leven ook zo in te richten. De meesten beseffen echter reeds na korte tijd dat een dergelijke levenshouding in het dagelijkse school- of beroepsleven niet mogelijk is. En dan stellen ze des te meer eisen aan alles wat met vrije tijd en verlof te maken heeft: feesten tot je erbij neervalt is dan de leuze, bungee jumping, expeditie robinson, animatie, all-in service enz… je zoekt de Kick in je leven en doet gewoon wat je leuk vindt en niets anders!
Maar het echte leven spreekt een heel andere taal, dat weten we allemaal maar al te goed. Daar word je ook overvallen door dingen die helemaal niet leuk zijn. Ziekte, verbittering, crisissen, verlies, afscheid, leed en sterven. Daar beleef je soms ongelooflijk zware uren waarin je heel wat moet verwerken, en die kan je niet zo maar wegzappen of overslaan. Ze blijven aanwezig, ook al wil ik ze helemaal niet beleven, wegzappen kan niet!
Goede vrienden, wat voor ons dagelijks leven geldt, dat geldt ook voor ons geloof. Veel christenen gedragen zich zoals die TV kijker met zijn afstandsbediening in de hand, en soms zou je echt wel willen dat de batterij van dat “kastje” defect of leeg zou geraken. Maar meestal is dat niet het geval en dan zoeken we uit het geloof alleen dat uit wat ons bevalt. En alles waar we moeite mee hebben of wat ons niet ligt, dat schuiven we als “te modern” of “te ouderwets” opzij. Met Kerstmis naar de nachtmis? Natuurlijk, dat hoort er bij. Zo een stemming als in de kerk krijgen we in onze kleine huiskring toch niet voor elkaar. Maar regelmatig naar de kerk gaan? Dat zit er echt niet in, zo nauw moet je het toch niet bekijken. We hebben wel andere dingen te doen. We komen wel als we er behoefte aan hebben! Dat noemt men „Keuze christendom” en dat bestaat niet alleen voor wat het kerkbezoek aangaat. Ook in de moraal wordt alleen datgene uitgepikt wat voor elk individu past, en alles wat moeite kost of een andere houding vereist wordt verworpen. En dan horen we van die gevleugelde woorden zoals: Ik ben een eerlijk mens, maar een leugentje om bestwil, dat kan toch geen kwaad, daar moet ik toch geen slecht geweten over hebben. Of nog: Ik ben normaal een vredelievend mens, maar met die gebuur, daar praat ik niet meer mee! Of: Ik vind dat iedereen op de arbeidsmarkt gelijke kansen moet hebben, maar weet je, die job, die wilde ik voor mijn dochter hebben, en daarom heb ik mijn relaties laten spelen.
Keuzechristenen – uit het geloof datgene uitzoeken wat je leuk vindt en al het andere naar later verschuiven of helemaal wegzappen: In het evangelie gebeurt dat ook. Daar zijn ook mensen die Jezus’ roep “volg mij na” horen, en dat is ook wat ze willen doen, Jezus navolgen. Maar vooraf wordt nog gesorteerd en gekozen: Ja, ik wil wel meedoen, maar ik moet nu eerst nog naar huis om mijn vader te begraven. Ja, ik doe zeker mee, maar ik moet eerst nog naar huis om afscheid te nemen. Jezus oordeel over hun houding klinkt hard: “Geen enkele die de hand aan de ploeg legt en dan nog terugkijkt, deugt voor het Rijk Gods.” Op het eerste ogenblik zijn we dan geneigd om te zeggen: “Maar zo kan het toch ook niet, Jezus moet toch ook een beetje begrip hebben voor een overlijden in de familie!”
Daar mogen we Hem natuurlijk niet mis verstaan. Iemand die consequent christen wil zijn, mag natuurlijk ook zijn vader gaan begraven, hij moet ook niet alle banden met zijn familie verbreken of van het stichten van een eigen gezin afzien – ook al wordt juist deze passage dikwijls gebruikt als motivering voor het celibaat. Dat heeft Jezus met zijn uitspraak helemaal niet bedoeld. Hij wil ons alleen duidelijk maken dat Christen zijn niet willekeurig is en dat we onze dagelijkse beslommeringen niet mogen misbruiken als uitvluchten. Ik kan niet zomaar zeggen: Dit of dat element van het christelijke geloof zegt me wel wat, dat is voor mij OK, daar doe ik aan mee, maar al het andere laat ik zo. Wie gelooft en wie Jezus wil navolgen die kiest niet hier en daar iets uit zoals in een willekeurige supermarkt, maar hij heeft een ontmoeting met de persoon van Jezus Christus en kiest heel concreet voor Hem.
Hem wil ik volgen, zonder ook maar één moment van twijfel! Net zoals er voor de ware liefde tussen twee mensen meer nodig is dan vlinders in de buik en de kick van de sexualiteit, zo heeft ook het geloof meer nodig om goed gegrondvest te zijn.
Zo is de vraag die het evangelie vandaag aan ieder van ons stelt de volgende: Is het geloof voor mij niet eerder zo iets als een culturele en geestelijke “feel good” vereniging? Of is het geloof voor mij een echt engagement in de navolging van Jezus Christus?
Er zijn doorheen de geschiedenis altijd mensen geweest die dat zonder ook maar een moment te twijfelen hebben klaargespeeld. En dan spreek ik niet van martelaars of heiligen, maar van gewone mensen zoals U en ik, die door hun geloof in woord en daad standvastig zijn gebleven.
Die vraag naar een consequente navolging van Christus moet ieder van ons zelf beantwoorden. Het is een enorme uitdaging die een gans leven in beslag neemt. Amen.