Aan het eind van zijn boek over Jezus schrijft G.K. Chesterton: ‘ik geloof dat zijn geheim de vreugde was.’ Daarmee bedoelde hij zeker niet dat Jezus een lolbroek was, een entertainer, een cabaretier. Dat is plezier, dat is het luchtige en kluchtige dat een mens niet kan missen. Zoiets hoort bij het leven, maar dat interesseerde die mannen, die evangelisten en zo maar matig of zelfs helemaal niet. En wij maar thesissen schrijven over de humor van Jezus en over de vraag of hij gelachen heeft… Wij zijn immers van oordeel, dat leven zonder humor ongezond is en dat een dag zonder lach een verloren dag is. Wij hebben daarin volkomen gelijk, maar daarvoor volstaat ons gezond verstand. Daarvoor hebben we geen evangelisten en geen Paulus nodig.
Vandaag zegt Paulus ons met aandrang: laat er toch vreugde zijn in uw leven. Hij spreekt over vrede, over dankbaarheid, over vriendelijkheid. Wie Paulus een beetje kent, zal niet veronderstellen dat hij hier een les geeft in positief denken of in levenskunst. Voor vragen van het soort ‘how to be happy’ heeft die man geen interesse. Hij wist misschien dat Amerikanen zich daar later wel zouden mee bezighouden?!? Dit soort vragen zijn echt van onze vermoeide tijd.
Maar bij Paulus gaat het om iets anders. Voor hem gaat het om de vraag: is ons leven zinloos? Het gaat hem om de vraag of de mens veroordeeld is om zonder uitzicht te leven? Of de mens overgeleverd is aan al die anonieme machten, die ons leven dom en fataal beheersen? Als dat zo is, dan is het leven inderdaad dof en mat en zwaar. Dan leven mensen onder een donkere wolk van angst en wanhoop. Dan is het leven zonder zinnige zin. Dan kan je maar beter een frituur openen of een dodenmars beluisteren van wieg tot graf. Dan is het leven een echte zinloze passie, een dwaas avontuur. En dan is genieten van elk moment het enige wat min of meer zinvol is. Het cynisme is dan nog het beste alternatief. Daar kunnen radeloze mensen misschien nog eens mee lachen?
Maar voor dit soort spelletjes is Paulus te ernstig. Hij is er heilig van overtuigd, dat de mens die met serieuze zaken bezig is, het verdient serieus genomen te worden. Dat zegt hij ons vandaag: laat uw geheim toch uw vreugde zijn! Maar is dat zomaar een oproep of een wachtwoord van een scoutleider aan het begin van een dag? Nee, voor hem is dat de hamvraag, de cruciale kwestie: ofwel geloof je, dat een mens overgeleverd is aan zijn eigen vermogen en onvermogen, ofwel geloof je, dat er iemand is die je zal behoeden en bewaren.
Als je dat laatste kan geloven, dan is het woord van Chesterton waar, dan zal het laatste geheim van ons leven vreugde zijn.
Echt iets om Kerstmis voor te bereiden. Wij gaan op naar een feest dat vreugde zal zijn voor vele volkeren: heden is u een Redder geboren!