OPENINGSWOORD
Beste mensen, allemaal van harte welkom op deze tweede zondag van de vasten. In het openingsgebed van vandaag vragen wij God om inzicht. Inzicht in het lijden en de verheerlijking van zijn Zoon, Jezus Christus.
Wat ons betreft zijn het twee tegengestelde zaken, die niet met elkaar kunnen samengaan. Uiteindelijk zal dat voor God ook wel gelden, maar wat Jezus Christus ons wil duidelijk maken is dat het eerste, het lijden, een noodzakelijke stap is om te komen tot het tweede, de verheerlijking.
En in onze wereld is dat vaak ook zo. Wie een goede specialist in het ziekenhuis wil worden zal jaren moeten studeren, pijn moeten lijden achter zijn bureau. Na verloop van tijd komt het werken er bij en gaat het studeren nog een aantal jaren door. En als je je werk goed doet, met hart en ziel je voor je patiënten inzet, dan kom je al heel wat blijde en dankbare gezichten tegen. Dat is in zekere zin ook al een stukje aardse verheerlijking. Je bent dan nog wel niet aan het einde van je studie - dat ben je als arts trouwens nooit - maar het licht, de patiënten die je mag genezen, is dan al aan het opkomen als een lichtende dageraad.
Lijden is zeker niet prettig, maar het kan wel een teken zijn van een heel grote liefde. En God wil in zijn koninkrijk mensen met een heel grote liefde. In de eerste lezing zullen wij horen hoe Abraham bereid was om zijn eigen en enige zoon te offeren. Gelukkig stak God er een stokje voor, maar Abraham was er wel bereid toe geweest.
Ook voor ons, christenen, geldt dat liefde best wel een beetje pijn mag doen. Wie echt liefheeft, heeft alles voor een ander over. Onze wereld wordt niet beter van een beetje liefde, maar van echte liefde. Onze wereld wordt een heerlijke wereld, een verheerlijkte wereld, door echte liefde.
Vragen wij God, dat wij door de viering van vandaag weer ietsje meer van zijn liefde gaan begrijpen en deze groeiende liefde ook weer doorgeven aan andere mensen, ver weg en dichtbij.
OPENINGSGEBED
Laat ons bidden. God, op de berg hebt Gij Jezus ons geopenbaard als uw Zoon, groter dan de grootste der profeten. Leer ons luisteren naar zijn Woord, en schenk ons inzicht in het mysterie van zijn lijden en verheerlijking. Hij die met U leeft en heerst …
PREEK
Broeders en zusters, het evangelie van vandaag is voor ons opgetekend als een boodschap van troost en bemoediging. De evangelist van vandaag, Marcus, wil ons duidelijk maken dat wij in uren van duisternis en lijden naar Jezus Christus mogen kijken en dat wij mogen weten, dat God in zulke uren ook bij ons is om ons te sterken.
Het is echt niet alleen Jezus Christus die zulk een mooi Thabormoment heeft beleefd. Alle mensen, die eerlijk en oprecht in hun leven op zoek zijn naar God zullen ooit eens zulk een mooi Thabormoment mogen beleven. Enkele dagen na de dood van Blaise Pascal, een buitengewoon begaafde Franse wis- en natuurkundige en een christelijk filosoof, die leefde in de 17e eeuw, vond zijn dienaar in de zoom van zijn mantel een klein stukje perkament. Dit moest voor hem wel een bijzondere betekenis hebben gehad. Want acht jaren lang had hij zich telkens de moeite getroost om dit stukje perkament uit zijn oude mantel te halen en het in een nieuwe mantel te naaien.
Boven op het blad stond een kruis met een stralenkrans getekend en daaronder stond het volgende: “Het jaar van genade 1624, maandag 23 november, van ongeveer half elf tot ongeveer een half uur na middernacht, vuur, de God van Abraham, Isaak en Jakob, niet de God van de filosofen en geleerden; zekerheid, vreugde, vrede, de God van Jezus Christus. Hij wordt alleen gevonden op de weg, die het evangelie ons leert, vreugde, vreugde, vreugde! Mocht ik nooit van Hem gescheiden worden!”
Deze tekst broeders en zusters beschrijft zulk een Thabormoment. In de heilige Schrift, de Bijbel wordt dikwijls gesproken over mensen, die onverwacht de Heer ontmoet hebben en door zulk een ontmoeting totaal zijn veranderd: mensen als Mozes en de grote apostel Paulus.
Diezelfde Blaise Pascal had eens een gesprek met mensen, die niet in God geloofden. Zij zeiden tegen hem: “Wij zouden zeker ons leven veranderen als jij ons zou kunnen bewijzen, dat God werkelijk bestaat.” Maar Blaise Pascal antwoordde hen, dat zij niet zo moesten redeneren, dat zij nooit God zouden kunnen ontmoeten als zij zich bleven opstellen als buitenstaanders, dat ze God niet zouden kunnen ervaren als zij niet eerst zouden proberen te leven naar de wil van God. Ze zouden eerst hun leven moeten veranderen, dan zouden ze weten dat God werkelijk bestaat.
Broeders en zusters, misschien zouden wij deze woorden van Blaise Pascal op een voorzichtige wijze ook eens kunnen gebruiken in gesprekken met ongelovig geworden familieleden en buren, vrienden en collega’s op het werk. We zouden hen kunnen uitnodigen om te proberen te leven alsof God werkelijk bestaat. We zouden hen kunnen uitnodigen hun naasten te behandelen als een evenbeeld van God, om hun medemensen te vergeven, zoals God hen zelf ook telkens weer vergeeft. We zouden hen kunnen vragen om te proberen te bidden alsof God werkelijk naar hen luistert.
Maar, beste medegelovigen, misschien kunnen wij in deze heilige vastentijd deze woorden van Blaise Pascal ook zelf ter harte nemen. Misschien ervaren ook wij in ons leven maar weinig van God, voelen wij niet Gods aanwezige kracht en troost in onze moeilijkheden, in uren van pijn en zorg. Zou het niet kunnen zijn dat ook wij door de week God een te geringe plaats in ons leven geven. In een andere versie van de gedaanteverandering op de berg Thabor, die van de evangelist Lucas, vindt dit wondermooie gebeuren plaats terwijl Jezus Christus aan het bidden is. Misschien moeten ook wij meer of in ieder geval vuriger bidden om daardoor dan Gods licht over onze levensweg te kunnen zien stralen. Jezus Christus ervaarde dit schitterende moment, terwijl Hij vrijwillig op weg was naar Jeruzalem om daar, in gehoorzaamheid aan de wil van zijn hemelse Vader, aan het kruis te sterven.
Ik vertrouw erop, broeders en zusters, dat als wij belangrijke keuzes moeten maken, dat wij daar dan goed over nadenken. Maar, in belangrijke zaken, vragen wij onszelf dan ook weleens af hoe Jezus Christus zou kiezen in een dergelijke situatie of vertrouwen wij blindelings op ons eigen verstand? Laten wij ons weleens leiden door de Voorzienigheid van God, durven wij dat weleens aan? Zijn wij niet af en toe een beetje naïef als de apostel Petrus, die meende dat hij voor altijd op de berg van het geluk zou kunnen blijven zonder eerst nog de berg van het lijden, de berg van Calvarië, te moeten bestijgen? Ook wij zullen het geluk ten volle ervaren als wij lijden en dood hebben ervaren.
Hoe komt het toch, broeders en zusters, dat het licht van de heerlijkheid van Jezus Christus zo weinig of zo zwak in ons leven schijnt? Is het niet omdat wij te weinig leven vanuit ons geloof? Omdat wij te weinig leven vanuit de vreugde van de verrijzenis van Jezus Christus? Mensen, die leven vanuit het geloof in de verrijzenis, het geloof dus dat zelfs het grootste kwaad uiteindelijk zal worden overwonnen, zien alles in een ander licht. Het zijn heel optimistische mensen. Zij blijven met Jezus Christus verbonden ook in tijden dat kruis, lijden en tegenslag lijken te overwinnen, líjken te overwinnen, want ze weten diep in hun hart dat het anders is. Ze zijn zeker van de liefde van God. En ze zijn zeker niet bang, dat andere mensen hen fanatiek vinden.
Beste mensen, ik heb één keer in mijn leven een heel heftig Thabormoment gehad. Het was nog in mijn studententijd, dat ik mij een hele week lang, zonder enige aanleiding, intens gelukkig heb gevoeld. Maar die ene ervaring was zo diep, dat ik ze nooit zal vergeten. Verder heb ik wel heel veel kleine Thabormomenten gehad: dat ik me een beetje down voelde of verdrietig en dat ik door het lezen van een bepaalde bijbeltekst weer helemaal opveerde. Dat komt in mijn leven eigenlijk zelfs met de regelmaat van de klok voor. Dat is niet mijn verdienste. Dat is gewoon een logisch gevolg van je handelen. Wie iedere dag bij voorbeeld een beetje Frans studeert krijgt langzaam aan steeds meer toegang tot de enorme rijkdom van de Franse cultuur. Wie zich iedere dag tot God richt krijgt langzaam aan toegang tot de rijkdommen van God. Het kruis, pijn, lijden en tegenslag blijven je dan niet bespaard, maar door de aanwezigheid van God in je dagelijkse leven kun je er steeds beter mee omgaan en weegt het soms ook minder zwaar.
Ik hoop dat wij, vooral in deze heilige vastentijd, iedere dag even tot God bidden, dat we er echt een intens gebed van maken, dat wij dus met hart en ziel bidden. En als wij dan ook nog dit bidden onderstrepen met een stukje vasten en onthouding, dan zullen wij na 40 dagen zien, dat wij een stukje dichter bij God zijn gekomen en dat God van zijn kant ook een heel stuk dichter bij ons is gekomen. Ik zou zeggen: probeer het eens! Niet goed, geld terug!
SLOTWOORD
Broeders en zusters, ooit kwam een vos bij een wijngaard. Door een kleine opening in de muur zag hij al die heerlijke vruchten hangen. Maar hoe hij het ook probeerde, het gat was voor hem net iets te klein. Dus vastte de vos drie dagen lang en toen was hij voldoende afgeslankt om door het gat te kunnen kruipen.
In de wijngaard at hij zoveel druiven als hij maar kon. Maar nu was zijn buik zo rond geworden, dat hij niet meer door het gat naar buiten kon. Hij zat gevangen in de wijngaard. De enige oplossing was om opnieuw drie dagen te vasten en toen kon hij weer naar buiten kruipen.
En toen dacht de vos: “Wat voor nut hebben de vruchten van de wijngaard nu voor mij gehad!? Zo slank als ik naar binnen ben gegaan, zo slank ben ik ook weer naar buiten gekomen! Alles binnen je muren was heerlijk en ik wilde er van genieten, maar wat voor zin heeft het gehad.” Zo, zegt de Talmoed, een joods geschrift over de joodse wetten, is het ook met de wereld. Alle dingen in de wereld zijn voor ons. Maar wij zijn zonder die dingen gekomen en moeten ook weer zonder die dingen gaan.
Beste mensen, de mooiste vrucht van Gods wijngaard is niet eens het sterven en verrijzen van Jezus, maar het is Jezus zelf. Hij bood zichzelf, zijn leven, als vrucht van de wijngaard aan God aan. En zo moeten ook wij eens ons leven aan God teruggeven. Alles en iedereen laten wij achter, maar ons leven moeten wij aan God teruggeven. Zorgen wij er voor dat ons leven een mooie vrucht is!? Een gezond lichaam, mooie spulletjes en plezier maken, het mag allemaal, maar het zou in ons leven niet het belangrijkste moeten zijn. Liefde voor God en liefde voor de naaste is het allerbelangrijkste. Alleen daarvan wordt onze wereld beter. Alleen die zaken kunnen wij na dit leven meenemen door dat nauwe poortje naar de hemel. Proberen wij in deze vastentijd ons een beetje meer te specialiseren in de liefde.