7e zondag door het jaar (2009)

Beste dorpsgenoten,
Zo spreekt de Heer: “Denkt niet meer aan het verleden en sla geen acht op wat al lang voorbij is: Ik onderneem iets nieuws, het begin is er al: ziet ge het niet?”
Dat zijn bijbelse woorden die precies passen bij carnaval!
Een van de ceremonies van carnaval is de sleuteloverdracht: het gezag, het bestuur, de macht, die alles in handen heeft, geeft voor twee dagen de macht over aan “de gewone man.” Het hele jaar door is iemand je de baas, je ouders, de leraren, het gemeentebestuur, de regering, de koningin. Het hele jaar door staat er iemand boven ons. Dat wordt drukkend. Als dat al te lang duurt, komt het volk in opstand, dan heb je revolutie. Al duizende jaren terug begreep men dat: even geen gezag, even het gezag te kijken zetten of uitlachen, zonder dat er straf op volgt. Even iets nieuws, iets anders. Even het gezag afschaffen. Daarna wordt de sleutel weer teruggegeven en gaat alles weer als vanouds verder.
We zijn vertrouwd met het woord en het verschijnsel Secularisatie, verwereldlijking. Dat houdt in dat het gezag van God, van de kerk, van paus en bisschoppen, de vanzelfsprekende macht over het leven kwijt raakt. De mensen zelf maken nu wel uit hoe ze willen leven. Voor kerkelijke autoriteiten, en soms ook voor burgerlijke, staat dat gelijk aan vloeken in de kerk. Het is nog niet lang geleden dat democratie en godsdienstvrijheid door de kerk zelfs veroordeeld werden. En in het woord secularisatie klinkt die afkeuring soms nog mee.
We moeten nu even denken aan woorden uit de oude Latijnse mis: “per omnia saecula saeculorum: tot in de eeuwen der eeuwen. Amen.” Lang gold dit niet alleen voor God maar voor alles dat macht had, b.v. voor de paus, de keizer en de koning.
Nu zijn we zo ver dat de macht bij het volk ligt, niet voor twee dagen, met carnaval, maar voor altijd. En dan blijkt dat het woord secularisatie precies inhoudt wat we in de eerste lezing gehoord hebben: “Denk niet meer aan het verleden en sla geen acht op wat reeds lang voor bij is: Ik onderneem iets nieuws, het begin is er al: ziet ge het niet.” Die secularisatie, die qua evolutie al saecula, eeuwen, oud is en die nu van veel dingen de schuld krijgt, is pas het begin. Gaat Carnaval dan het hele jaar duren: “alles moet kunnen, als het maat leuk is”? Dan wordt dat natuurlijk saai en drukkend!
Nu het evangelie. We kunnen ons voorstellen dat Jezus overdonderd raakte toen hij zag dat ze het dak boven zijn hoofd afbraken en het afval over zich heen kreeg. Zo iets mag je ook een nieuwe aanpak noemen om iemand te krijgen waar vrienden hem hebben wilt.
Toen het stof was opgetrokken, ontdekte Jezus de vier mannen die hun lamme vriend op die manier bij hem wisten te krijgen. Daar stond hij paf van. Zonde, dat betekende voor Jezus alles dat in een mensenleven verlammend werkt. En daarom zei hij heel vanzelfsprekend: “Mijn zoon, uw zonden zijn u vergeven.” Voor de schriftgeleerden klonken zulke woorden als Carnaval, als opstand, als secularisatie: “Hoe durft hij het, wat verbeeldt hij zich wel! We weten toch dat alleen God zonden kan vergeven.”
De angst en het wantrouwen voor secularisatie, waar het in de Kerk nog van stikt, is verwant aan het gedrag van de schriftgeleerden. Zij hadden niet genoeg aan Jezus’ woorden, zij konden niet geloven dat Jezus woorden enkel en alleen Gods bedoeling uitdrukten: ons verlossen van alles dat verlammend werkt, van alles dat ons oud en stroef maakt.
Die lamme zelf zou aan die woorden genoeg gehad hebben, maar vanwege die schriftgeleerden moest Jezus het uitdrukkelijk zeggen: “Sta op, neem uw bed mee en ga naar huis.
Conclusie: Dit korte verhaal van Marcus illustreert wat de uiteindelijke uitwerking van secularisatie zal zijn: “Sta op, neem uw bed en ga naar huis.”
Onze voltooiing vinden hier op aarde, meegenomen in de dynamiek van Gods eindeloze ontvouwing, in saecula saeculorum. Amen.