Het is vreemd hoe een profeet uit een zeer ver verleden vandaag nog mensen kan boeien. Hoe hij ze zelfs kan oproepen tot hoop en tot geestdrift. Dat doet Jesaja vandaag. En dat is niet enkel voer voor nieuwlichters of progressieven in de kerk. Dat is gewoon ons geloof. Als je het anders ziet, geloof je niet! Dat is sterk gezegd, maar zeker niet te sterk. De gelovige die dit niet onderschrijft, heeft zijn naam verloochend. Die is gewoon ontrouw. Hij gelooft niet in de God van de belofte, in de God die daar Zijn enige bestaansreden in ziet!
Jesaja zegt ons vandaag: kunnen wij ons voorstellen, dat God heil ziet in het dom bewaren van het verleden? In dat verleden zien we toch geen heil? Daar klagen we toch over? Wat hebben ze ons vroeger allemaal wijsgemaakt? In het heden zien we toch ook geen heil? De wereld gaat naar zijn einde. Als je ziet wat er vandaag allemaal gebeurt.. Op dat punt zijn wij het met Jesaja eens. Er is echter een klein punt dat hij overslaat: de mens is een geboren conservatief. Hij houdt van zijn eigen vaste stoel, hij houdt van instellingen die zekerheid bieden, van woorden die eeuwig waar zijn, van principes die altijd gelden. Dan pas voelt de mens zich veilig. Dat is noch min noch meer onze angst voor de dood. Leven is voor ons de dood uitstellen en… overleven, desnoods met versleten woorden en waarden. Als we maar niet doodgaan aan onze ouderdom.
Maar geloven is iets anders. Geloven is niet de begane wegen verheerlijken omdat het de onze zijn. Geloven is leven van een droom van een visie, van een utopie. Geloven is op stap gaan achter een woord, met de onveiligheid van het risico.
Daarom zei ik al, dat Jesaja niet een profeet is voor progressieve christenen alleen. Hij is gewoon een profeet. Hij klaagt aan en hij belooft. Dat is de profeet altijd. Hij is de specialist van de verandering, van de vernieuwing, van de toekomst.
Dat is zo omdat volgens Jesaja God zo is. God is per definitie de God die komende is, die nog zoveel te bieden heeft, die het aanschijn van de aarde wil vernieuwen. Dat zingen we toch graag bij het begin van elke retraite? Soms denk ik, maar dat zal dan wel even mijn slecht karakter zijn: wij zingen het wel op voorwaarde dat Hij het niet doet! Want als Hij het aanschijn van de aarde wil vernieuwen, zal Hij beginnen met ons. Zo zijn mensen.
Maar zo is Jesaja niet: hij ziet de dorre steppe in bloei staan, hij ziet het steriele vruchtbaar worden en stromen van water in de woestijn. Wie daarin geloven, geloven pas echt. Wie blijven vasthouden aan wat versleten is, zullen moeten leren wennen aan lijkgeur en aan het beperken van de schade, maar de vreugde zal hun onthouden zijn.
Als je Jesaja gelooft, ben je een naïeveling. Dat is de dooddoener van altijd. Dat doet de gelovigen letterlijk en figuurlijk dood.
Zalig zij die liever in het leven geloven dan in het voortduren van de dood. Jesaja doet niet aan stervensbegeleiding maar aan levensbegeleiding. Daarvoor is hij profeet.