Vruchtbaarheid, seksualiteit, geboorte, ziekte en dood waren in primitieve tijden mysterieuze krachten die de mens niet onder controle kon krijgen. Hij bracht ze dan ook, bijna instinctmatig, in verband met de godheid.
Dat was ook bij de joden het geval. Zo kwamen hun reinheidswetten tot stand zoals die beschreven staan in het boek Leviticus..
Bloed mocht je niet aanraken, en zeker geen menstruatiebloed. Bloed maakte onrein.
Een geboorte maakte een vrouw zeven dagen onrein.
Een dode, een lijk, mocht je niet aanraken, over een graf mocht je niet lopen, dat maakte onrein. Daarom werden ze witgekalkt als waarschuwing.
Iemand met gelijk welke huidziekte was een melaatse, een onreine, mocht je niet aanraken.
Sommige dieren waren onrein. Een varken bijvoorbeeld heeft gespleten hoeven en herkauwt niet: twee tegenstrijdige eigenschappen, reden genoeg om het nooit te eten. Het was onrein.
Al die reinheidswetten waren gelijk een geloofsbelijdenis. Men belijdt die niet met woorden maar metterdaad.
Zij waren een levenswijze geworden die diep in de cultuur was ingebakken. Daar stelde men geen vragen meer over. “Zoiets doe je niet !” zonder discussie.
Jezus raakt een melaatse aan. Hij stelt een revolutionair gebaar. Medelijden wordt belangrijker dan een godsdienstige wet.
Daarmee gaat Hij in tegen de gangbare cultuur. Hij stelt zichzelf buiten de wet, kan niet meer in de openbaarheid komen en moet onderduiken op eenzame plaatsen.
Wilde Hij provoceren? Of zou er niet meer achterzitten? Hij wist zeer goed wat Hij deed: stelt een profetisch gebaar dat een invloed zou hebben op de komende eeuwen.
Dat zijn van die gebaren die zijn christendom kleur geven. Hier komt het unieke van zijn boodschap aan het licht.
Hij gaat in tegen de angst van de primitieven. Vruchtbaarheid en seksualiteit, geboorte en dood, ziekten en huidaandoeningen zijn helemaal niet mysterieus. Zij behoren tot onze wereld.
Jezus geeft het leven terug aan de mens, daar waar godsdienst de mens had vervreemd van zijn eigen leven en van zijn eigen lichaam.
Er zit een boodschap in, ook voor onze dagen.
Niet godsdienstige wetten, of godsdienstige gevoeligheden maar innerlijke bewogenheid van de ene mens naar de andere mag de diepste drijfveer zijn van ons gelovig handelen. Christendom is meer dan wetten onderhouden,meer dan onderscheid maken tussen rein en onrein. Het is durven leven zonder angst maar met veel liefde.
Ooit zei een joodse rabbi: Misschien zal God me op het einde van mijn leven ter verantwoording roepen en zeggen: Ik heb zoveel goeie dingen in mijn schepping gelegd. Waarom heb je daar zo weinig van genoten? (Hij dacht waarschijnlijk aan een varkenslapje.) Een christen kan daar inkomen maar zal er wel op bedacht zijn dat God verwacht dat we samen, wereldwijd, genieten van zijn schepping in een heel ver doorgedreven solidariteit.