De reiniging van de melaatse

B-cyclus · Tijd door het jaar · 6e zondag · groen

Je hoort wel eens zeggen, dat het leven en lijden van Jezus Christus toch iets anders is geweest dan het leven en lijden van ons, gewone mensen. Hij was God, Hij wist wat Hem te wachten stond en had bijzondere genade.
Vanuit die fantasie kan Hij ons nauwelijks tot voorbeeld dienen. Wij hebben nu eenmaal die genade niet en daarom is het voor ons veel pijnlijker. Vandaag in het evangelie ontmoeten wij een zeer geëmotioneerde Jezus en daaruit zou je mogen concluderen, dat het leven voor Hem blijkbaar toch niet zo eenvoudig en helder is geweest.
Leest u even met mij mee: er is een intens smekend verzoek van een melaatse om genezen te worden. Jezus bevindt zich blijkbaar al op ongeoorloofde wijze buiten de wet; Hij is namelijk aanwezig in het gebied waar de melaatsen naar Hem kunnen toekomen. Letterlijk staat er dan: tot in zijn ingewanden werd Hij beroerd - totaal overstuur zouden wij zeggen - door deze afschuwelijke ziekte. De Joden noemden deze ziekte erger dan de dood.
Want naast een ernstige verminking van het lichaam trof de ziekte iets, wat nog erger was: isolement. Alle zieken die in het eerste hoofdstuk van Marcus de revue passeren, geneest Hij in of voor de deur van zijn huis. Alleen voor deze melaatse moest Hij zich naar de afzondering begeven.

In de eerste lezing horen we: melaatsen zullen verblijven buiten het bewoonde gebied. En dan doet Jezus iets, wat helemaal niet mag, ‘n ernstige overtreding bij de Joden. Door medelijden bewogen raakt Hij deze mens aan en daarmee stelt Hij zijn hele bestaan en roeping in de waagschaal. Want door een melaatse aan te raken word je zelf onrein of melaats met alle gevolgen vandien: voor je lichaam, voor je toekomst, voor je roeping. Je wordt een uitgestotene. Precies daarom kon Jezus niet meer in de stad komen maar moest Hij op eenzame plaatsen verblijven. “Werkelijk Hij heeft onze smarten gedragen. Hij droeg de straf ons ter heil.” Kan het letterlijker? Door medelijden bewogen iemand aanraken en daardoor zelf ondergaan, waarvan je de ander redt. Is het dan vreemd, dat Jezus op een wat harde manier deze man wegstuurt? Er staat weer letterlijk: “Toen voer Jezus hard tegen hem uit en Hij verjoeg hem terstond zeggende: denk erom dat je er met niemand over praat. En nu, scheer je weg!” Waarom gaat Jezus zo tekeer? Waarom is Hij zo geëmotioneerd? Zou Hij toch geweten hebben van de risico’s die Hij heeft genomen? Risico’s voor zichzelf? Mogelijk.

Waarom zou Jezus geen moeite hebben gehad met dit ziek-zijn? Maar zijn medelijden en barmhartigheid waren sterker dan zijn behoefte erbij te blijven horen. Hij wordt bijna slachtoffer van zijn medelijden. Maar hiermee is niet alles gezegd. Er is meer reden dan verlies van gezondheid om angstig te zijn. Want tegelijkertijd plaatst Jezus zich met dit gebaar buiten de Wet. Doende wat niet geoorloofd is, veroorzaakt Hij het conflict met de leiders van Israël. De tweede angst. Wat voor geweld zal nu tegen Hem in het veld worden gebracht?
Misschien is Hij ook wel geëmotioneerd, omdat Hij geschrokken is van de macht die Hij bezit. ‘n Macht die je maar liever niet hebt, want je weet bij God niet waar dat toe leidt. Je weet niet waartoe je dan geroepen wordt. Een zeer geëmotioneerde Jezus, die als een nieuwe Mozes optreedt. Hij zegt nog wel tegen de melaatse: ga naar de priester en doe wat door Mozes is voorgeschreven voor jouw reiniging. Maar eigenlijk heeft Hij al een streep gezet door die oude Wet en zichzelf getoond als de nieuwe leider van Israël.

Daarom eindigt het evangelie ook met de zin: toch kwamen mensen van alle kanten op Hem af. Ik hoor hier een soort scheppingsverhaal. God sprak: “Er zij licht” en er was licht. Jezus zei: “Wordt rein” en Hij was rein.
De uitgestotenen aanraken is niet vrijblijvend. Bij de geïsoleerden horen kan het uiterste van je vragen, aan trouw en aan moed. Toch heeft het alles te maken met werkelijk Christendom. Zal er ook van u en mij genezing uitgaan?

Zoeken in Preken Online