4e zondag door het jaar (2009)

Toen ik al weer lang geleden terug kwam uit de Filippijnen, werd ik benoemd in een parochie in Sittard en ik moest toen ook godsdienstles geven op een Lomschool in stad. Bij een ouderavond als voorbereiding op de eerste communie, nam een van de ouders het woord en hij haalde fel uit naar al dat moderne gedoe. Het werd een hele tirade waarin hij zijn gal spuwde omtrent alle veranderingen in de kerk.
Aan die man moest ik denken toen ik het evangelie van vandaag las. Jezus kreeg ook te maken met iemand die fel protesteerde, maar hij wist die man stil te krijgen. Ik stond toen met een mond vol tanden, ik wist er geen raad mee. Maar dat voorval past wel helemaal in de onrust die er toen was in de kerkelijke gelederen.
Tot de jaren zestig zat het kerkelijke leven in een strak keurslijf. Bisschoppen en pastoors hadden het voor het zeggen, soms ook in zaken waar ze eigenlijk niets vanaf wisten. De gewone gelovige mocht alleen ja en amen zeggen. Hij hoefde zelf niet na te denken over de geloofswaarheden, dat werd wel voor hem gedaan. Zelf nadenken was veel te gevaarlijk. Maar geleidelijk ging er toch een andere wind waaien, er kwamen in de kerk steeds meer mensen met andere ideeën, die het belangrijk vonden dat iedereen wel zelf nadacht over leven en geloven, dat iedereen eigen keuzes moest kunnen maken, zijn eigen geweten volgen.
Bisschop Beckers heeft toen grote invloed gehad, o.a. met zijn preken en zijn televisiepraatjes. Aan hem moest ik ook denken bij het evangelie van vandaag, ook hij sprak als een man met gezag, heel anders dan men gewend was van bisschoppen en pastoors.
In die jaren ging er een frisse wind door de kerk waaien, maar voor vele goede gelovigen was die tijd heel verwarrend. Eerst wisten ze alles precies, tenminste dat dachten ze, maar nu werden ze in grote onzekerheid gebracht door allerlei veranderingen.
Sommigen haakten af en gooiden alles overboord. Ze hebben ons vroeger maar wat wijs gemaakt, riepen ze. Anderen hielden krampachtig vast aan het oude, daar vonden ze voor hun gevoel nog wat zekerheid. Heel velen hebben een soms moeilijk groeiproces doorgemaakt een aantal zijn op een nieuwe en levendige manier gaan geloven, anderen bleven meer afwachtend een beetje aan de zijlijn staan, wel betrokken maar tegelijk wat afstandelijk.
Bij de meesten is toch het besef gegroeid dat geloven niet betekent dat je alles zeker weet. Het is veel meer dan allerlei weetjes die in je hoofd zitten en echt geloven is steeds een zoeken om samen met elkaar de weg van Jezus te gaan, die weg van dienstbaarheid aan elkaar. Echt geloven moet vooral zichtbaar worden in hart hebben voor elkaar, met name voor de zwakken en kwetsbaren in de samenleving. Maar ook in deze tijd zijn er krachten die de klok weer terug willen zetten, die de zekerheid weer in het geloof willen terugbrengen.
Velen denken met heimwee terug aan de jaren dat Paus Johannes de drieëntwintigste met het concilie ramen en deuren in de kerk had opengezet. Toen waaide er een frisse wind door de kerk, voor velen een herademing. Maar deze ontwikkeling riep ook veel protest op uit de conservatieve hoek, die na het concilie hun uiterste best deden om ramen en deuren in de kerk weer dicht te timmeren. Die tocht in de kerk was in hun ogen levensgevaarlijk, dat bracht alleen maar verderf voor het ware geloof. Dat vond die man in het evangelie ook van Jezus’ prediking.
Wij kunnen niet zomaar roepen: zwijg stil en stop ermee. Maar Jezus ging door met zijn prediking ondanks de tegenstand die hij ook later ondervond van de joodse overheden en schriftgeleerden. En hij heeft al 20 eeuwen lang mensen geïnspireerd om zijn weg te gaan, vaak met vallen en opstaan, soms met allerlei dwaalwegen, maar zijn boodschap staat nog steeds overeind. En ook wij worden steeds weer uitgenodigd om die boodschap waar te maken in ons leven, gewoon met en voor elkaar, gewoon in ons dagelijks leven. Dat is veel belangrijker dan alle kerkelijke gekrakeel bij elkaar.