WELKOM
De weg van Jezus volgen betekent dat we zijn woorden beluisteren als Gods boodschap voor ons en voor de wereld. Er zijn ook veel andere stemmen in de wereld die om aandacht vragen. Stemmen die soms veel stof doen opwaaien, er zijn opvattingen die kwetsend zijn voor bevolkingsgroepen. Deze week zijn we ook getuige geweest van een stem die op vreselijke wijze het verleden van de shoah ontkend heeft en die zeer kwetsend was. In het evangelie wordt vandaag een boze geest het zwijgen opgelegd door Jezus omdat hij zich opstelt tegenover de boodschap van Liefde die Christus brengt. Moge het ons gegeven zijn om ook in de voetsporen van Jezus boze geesten met boodschappen die tegen de liefde ingaan, te weerspreken.\
HOMILIE
Mensen wordt vaak hun mening gevraagd over de toekomst: wat denkt U dat er zal gebeuren? Er zijn politieke en economische voorbeelden volop. Economen worden ondervraagd over de kredietcrisis: Zal de economische crisis de wereld veranderen? Politici wordt gevraagd om hun mening over de spanningen tussen de volken te beschrijven. Zullen conflicten tussen landen zoals Israël Palestina, tussen Congo en Rwanda grotere vormen aannemen of bijgelegd worden? Dat zijn interviews waarin mensen bijna tot profeten worden gemaakt. Ook op kleinere schaal wordt dit gevraagd: Zal de koningin dit jaar aftreden? Zal de HSL dit jaar gaan rijden? Mensen wordt gevraagd om de toekomst te beschrijven. Is dat niet te veel gevraagd van mensen? Soms lijken hun antwoorden heel wetenschappelijk en op diepgaande kennis gebaseerd, maar even zo vaak staan meningen over de toekomst op drijfzand en komen antwoorden uit de grote duim. Wees maar eens eerlijk en zeg dat je het niet weet, maar dat antwoord is niet mediageniek.
Ik kan de toekomst niet voorspellen. Toch moet ons allen nu wel duidelijk zijn dat de bakens van onze samenleving duidelijk verzet worden in onze tijd. De kredietcrisis maakt pijnlijk duidelijk dat onze samenleving gebouwd is op materiële welvaart en op voortdurende groei. Steeds meer, steeds beter, steeds hoger etc. Het geluk van mensen wordt afgemeten aan de groei van hun salaris, de lengte van hun vakanties en hun pensioenleeftijd. Langer moeten werken en minder verdienen staan gelijk met minder gelukkig worden. Als je mazzel hebt kun je met een grote bonus je baan verlaten en op je lauweren rusten en je geweten tot zwijgen brengen. U heeft vast deze week gehoord dat er vorig jaar in de VS meer geld aan bonussen is uitgedeeld dan er hulp is gegeven aan het hele continent Afrika: 18 miljard dollar. Waardering en aanzien worden in slechts in materiële termen uitgedrukt. Hoe ver zijn we verwijderd van het bijbelwoord: “Wij zijn slechts onnutte knechten, we hebben allen maar onze taak vervuld?”
Het is een tragische tijd waarin we leven. Er wordt wanhopig gezocht naar een nieuwe basis voor onze samenleving. Men kan het er niet over eens worden welke dat moet zijn, terwijl er een basis onder handbereik ligt. Deze basis kan de mens zelf niet zijn, dat kan de mens niet zijn wanneer hij op zichzelf blijft en wanneer hij zelf de maat van alle dingen is. De mens moet dan erkennen dat hij overgeleverd is aan de geesten van deze tijden, de winden die alle kanten op waaien. De onreine geest waarvan het evangelie spreekt wordt gevoed door de geesten van deze tijd die de mensen vervreemden van zichzelf. Deze maken de mens tot consumptiemachine, tot werkpaard, tot een wezen dat voortdurend geamuseerd moet worden.
Wat kan dan wel een basis zijn? Christus verkondigt een nieuwe leer met gezag. Het is opmerkelijk dat deze leer nog steeds nieuw is en nog steeds voor onze samenleving te moeilijk lijkt te zijn om volmondig over te nemen, ook al is deze leer al 2000 jaar oud en in zijn wortels nog veel ouder. Het is natuurlijk wel zo dat iedere generatie deze boodschap weer opnieuw tot zich moet nemen en steeds weer opnieuw voor dezelfde keuzes staat. Iedere tijd heeft dus zijn profeten nodig om deze leer weer te verkondigen en duidelijk te maken.
Mozes kondigt in de eerste lezing aan dat er een profeet zal opstaan. Christus spreekt in het evangelie met gezag en brengt met zijn leer onreine geesten en mensen tot zwijgen. Wat is de taak van deze profeet? Een bijbelse profeet heeft niet als taak om de toekomst te voorspellen. Hij is geen waarzegger of een orakel. Hij is degene die de mensen openbaart wat de basis van hun leven is. Profeten zijn geen voorspellers, maar ze kondigen het tijdperk van God aan.
Jezus die Gods Zoon is, heeft in zijn verkondiging de kwade geesten uit de mensheid willen verdrijven. Daar waar Hij kwam, groeide de ruimte voor de Geest van God, een Geest waarbij mensen zich dienstbaar opstelden, en meer bezorgd waren om het geluk van anderen dan om hun eigen geluk. Een nieuwe mens wordt zichtbaar die leeft van het Woord van God, een nieuwe mens die leeft van de naastenliefde, een mens die zichzelf alleen maar kan begrijpen als broeder en zuster van de andere mens, vooral als die ander iemand is die nu zijn baan verliest, of iemand die met honger in Afrika leeft, of iemand die geen dak meer boven zijn hoofd heeft in Gaza.
Die nieuwe mens heeft Jezus zichtbaar gemaakt in zijn eigen leven, in zijn sterven en verrijzen. Wij volgen hem als getuigen van het tijdperk van God. Moge zijn Geest ons daarbij steeds inspireren.
Amen.