In een grote stad ontstond de vraag of een van de oudere kerkgebouwen open kon blijven. Er werd onderzoek gedaan, een rapport opgesteld en veel vergaderd. De bisschop moest de knoop doorhakken. Zijn conclusie: sluiten.
Zoals dikwijls in een dergelijke situatie: een actiegroep ontstond, mensen toonden ernstige bezwaren en het kwam zelfs tot een bezetting van het kerkgebouw.
De bisschop zei: al heb ik juridisch de mogelijkheid die bezetting te beëindigen, ik zal dat niet doen want het past een bisschop niet in deze situatie naar machtsmiddelen te grijpen. Ik zal proberen die mensen met mijn argumenten te overtuigen. Want zo moeten we in de kerk met elkaar omgaan.
De bisschop zag af van zijn macht en hij won geweldig aan gezag. Daarmee trad bisschop in het spoor van Jezus en daar hoort een bisschop zeker als geestelijk leider, net als iedere christen trouwens.
Marcus is zijn evangelieverhaal heel rustig begonnen, maar hier, als hij vertelt dat Jezus actief wordt op deze dag in Kafarnaüm, blijkt hoe Jezus gedreven wordt door de Geest, door de kracht van God. De Geest dreef hem al de woestijn in en als je naar de heftige reacties en emoties kijkt op deze dag, was de Geest hier ook volop actief.
De werking van de Geest blijkt in het bijzonder uit de gezagvolle uitstraling van Jezus. Viel het u niet op dat Marcus in dit korte stukje Jezus twee keer gezag toeschrijft?
Allereerst is het de stem van het volk die zegt dat Jezus met gezág spreekt. De synagogebezoekers komen tot dat oordeel als ze het contrast zien tussen Jezus en de Schriftgeleerden. Hij die gekomen was om de Wet en de Profeten tot volle betekenis te brengen, zij die het niet verder brachten dan letterknechterij. Jezus de nieuwe geestelijk leider, een nieuwe tijd breekt aan!
Het gezag dat Jezus, een gewone jongen uit het volk, ‘een profeet uit hun eigen broeders’ (1e lezing) genoot heeft ongetwijfeld het misnoegen opgeroepen van de hogere kringen. Het is immers van alle tijden dat zij aan de top staan, ervan uitgaan dat zij aanzien genieten en dat ze eer verdienen. Ze willen op grond van hun functie aangesproken worden met voorname titels en dat te meer naarmate ze minder gezag hebben, minder overtuigingskracht en dus letterlijk minder te zeggen hebben, maar wel meer af te dwingen.
Marcus bereidt ons hier in het begin van zijn evangelieverhaal, al voor op de scherpe tegenstellingen die verderop voortdurend aan de orde zullen zijn.
Dan een flitsende wisseling van beelden en woorden, bij Jezus hebben woorden kracht. Zijn gezag wordt nu ook tastbaar in een directe confrontatie met het kwaad.
In het leven van Jezus komt het regelmatig tot botsing tussen de Geest van God die hem drijft en de Geest van het kwaad die hem tegenwerkt.
Die onreine geest, die van het kwaad, is niet gek. Onmiddellijk doorziet hij wie Jezus is: ‘de heilige van God’. Maar Jezus wil geen gezag ontlenen aan titels en hoge woorden: ‘hou je mond’. Daagt Marcus óns hier niet uit? Als de Boze al doorheeft wie Jezus is, dan zouden wij die Jezus’ leerling willen zijn toch zeker Jezus in zijn ware betekenis moeten herkennen….
Het kwaad, de onreine geest heeft een mens in het bezit genomen. En als er iets is waar Jezus een absolute hekel aan heeft is het dát. Een mens in de ban van het kwaad, dat raakt hem en hij drijft dat kwaad uit, eenvoudig met een enkel woord. Dat is de kracht van Jezus. De nieuwe geestelijk leider blijkt zo door Gods kracht bezield dat hij een mens kan bevrijden uit het diepste ongeluk en duister. Hier loopt Marcus al vooruit op wat later in de kruisdood van Jezus vlak tegen het einde van het evangelie, zijn definitieve beslag zal krijgen, hij verraadt hier al de clou van zijn evangelieverhaal.
De vraag van ‘gezag’ en ‘macht’ is een vraag die zo oud is als de mens. In de politiek speelt die, in het bedrijfsleven, in een gezin en ook in onze kerk. De kerk beleeft haar zwartste tijden als christenen menen, macht te kunnen uitoefenen juist omdat ze door God zijn bijeengeroepen. Altijd als de kerk zich verbindt met machten van de wereld en de politiek, verliest ze haar eigenlijke doel uit het oog. Ze wordt dan helemaal van de wereld en mensen hebben er dan van te lijden. Dat was zo in de tijd van keizer Constantijn, toen de kerk staatskerk werd. Van een vervolgde kerk werd zij tot een kerk die zelf mensen ging vervolgen. Dat was zo in de Middeleeuwen toen staatsmacht en leiding in de kerk veelal direct met elkaar verbonden werden. Dat is zo in onze tijden als kerkleiders wapens zegenen.
Kruis en keizerscepter gaat niet samen. De weg van Jezus, gedreven door de Geest, door Gods kracht, is de liefde tot een medemens. De liefde van waaruit Jezus handelde toen hij die bezeten mens ontmoette: een nieuwe uitleg met gezag…..
Paus Benedictus heeft een eerste rondzendbrief geschreven over God die liefde is. De paus presenteert zich zo met het thema dat het hart is van ons menszijn, hart van ons geloof. Sprekend komt dat naar voren in het tweede deel van de brief waar de paus spreekt over de praktische uitwerking van die liefde in het leven van een christen. Het handelen vanuit die liefde richt zich niet alleen op andere christenen, maar op iedere mens die hulp nodig heeft omdat hij in de greep is van het kwaad. Een paus die zo spreekt en niet meer macht heeft dan een kleurrijke eeuwenoude Zwitserse garde krijgt voor mij en voor vele christenen, gezag. Het enige wapen dat hij zich toestaat is immers de liefde. Liefde als wapen.
Die vier woorden zouden ons kunnen helpen om de kern van het evangelie van vandaag vast te houden. In de navolging van Jezus telt alleen het gezag van de liefde. Als we ervoor openstaan kan de Geest ook in ons werken, zodat het kwaad in ons en om ons heen wordt uitgedreven. Kijk maar naar Jezus, een nieuwe leer, met gezag!