‘Er is tegenwoordig heel veel vraag naar boeken over doodgaan en rouwverwerking’ hoorde ik een standhouder op de boekenbeurs zeggen.
Eigenlijk is dat niet verwonderlijk. Naarmate ons leven hier in het westen boeiender wordt, zal de dood ook des te beangstigender worden. Wij vieren het feest van het leven maar doodgaan fascineert ons.
De eindigheid van ons bestaan, de eindigheid van onze wereld, is dan ook de sleutelvraag vandaag.
Met heel veel wetenschap en door heel veel en hard werk zijn we er in geslaagd te voorzien in al onze behoeften, en nog zoveel meer. Denk aan onze mogelijkheden van communicatie en verplaatsing. Denk aan de mogelijkheden om onze vruchtbaarheid te beheersen en morgen zelfs onze erfelijke eigenschappen.
Al onze dromen kunnen werkelijkheid worden behalve als het op sterven op aan komt. Dan staan we daar met al onze kennis, met al onze wetenschap, met al onze culturele bagage, met al onze relaties, met al ons geld. Dan rest ons alleen de wanhoop of de gelatenheid, de innerlijke opstand of de berusting.
Het evangelie geeft ons een andere kijk op de toekomst. De wanhoop wordt doorbroken : Gij moogt niet leven zoals mensen die geen hoop meer hebben. De christen heeft een andere kijk op de toekomst. Een toekomst die geopend staat op het oneindige. De verschrikking van het einde blijft. De menselijke zekerheden vallen weg : als een zon die verduistert en een maan die geen licht meer geeft. Een beeld van die elementaire zekerheden die wegvallen als een mens zijn eigen lichaam moet afgeven. De verschrikking blijft maar in plaats van wanhoop stelt Jezus een bijna poëtisch gebaar. Hij gaat voelen aan de takken van de vijgeboom. Hij streelt het leven.
In Israël komt de lente van de ene dag op de andere met een speling van amper een paar weken. Maar weken van tevoren kondigt de lente zich geruisloos aan in het zwellen van de botten van de vijgeboom.
Als een christen het einde op één of andere wijze voelt naderbij komen, dan zal hij de verschrikking van de dood niet wegpraten, maar dan zal hij in het aanschijn van die verschrikking het zachte signaal opvangen : de lente is op komst. Nu begint het pas, de zomer is in aantocht.
Dit betekent dat uit het chaotische moment van de dood het echte leven geboren wordt. Ook de bladzijde in het evangelie over het einde met al de verschrikking is blijde boodschap. Aan ons om dit zachte signaal op te vangen.