Zevenentwintigste zondag door het jaar (2000)

Het is niet goed dat de mens alleen blijft, hoorden we in de eerste lezing. Hij heeft een hulp nodig die bij hem past.
Francesco koos als zijn gezel in het leven een grote Duitse herder, hij ging er elke dag mee wandelen, hij praatte ertegen en was heel gelukkig met zijn huisgenoot. Dit dier is me liever dan de mensen, zei hij. Voor Francesco was het misschien een hulp die bij hem paste, maar de meeste anderen willen toch wel iets meer. Dat werd ook al uitgebeeld in het oude bijbelverhaal: bij de dieren vond de mens geen hulp die bij hem paste.
Armando zocht ook een hulp die bij hem paste, een hulp die zijn eten kookte, zijn kleren waste en zijn huis schoon hield. Daarom trouwde hij met Sarita, een mooi meisjes van 18 lentes. Trouw en toegewijd vervulde zij haar rol als huisvrouw. Als ze samen op straat liepen, liep zij drie passen achter Armando, en als die bezoek had, at zij in de keuken. Voor Armando was dit de ideale hulp die bij hem paste. In verschillende culturen is dit de gewoonste zaak van de wereld, maar in onze samenleving gaat dit beslist niet op. Hier zijn man en vrouw gelijke partners, in liefde verbonden met elkaar, tenminste zo zou het altijd moeten zijn.
Dat was ook de boodschap van het oude bijbelverhaal uit het boek Genesis. Voor die tijd, voor die door mannen gedomineerde maatschappij, was het een heel revolutionaire boodschap. God maakte een hulp die bij hem paste, zo vertelt het verhaal, en hij nam daartoe een rib uit zijn lijf, een stuk van de man zelf, en wel een stuk dat heel dicht bij zijn hart ligt. Het is een prachtige beeld dat de verteller gebruikt om aan te geven hoe nauw man en vrouw met elkaar verbonden zijn, hoezeer ze elkaar ter harte gaan en moeten gaan.
De vrouw is geen dienstmeisje, geen bezit, maar in liefde verbonden. Voor oosterse oren moet dat een ingrijpende boodschap zijn geweest.. Dit wordt in het evangelieverhaal nog eens benadrukt door Jezus. In die toenmalige mannenwereld was de vrouw bezit van de man, hij was de baas, hij mocht over haar beschikken, en in bepaalde omstandigheden mocht hij haar wegsturen. Dat was ook toegestaan door de joodse wet. Maar Jezus is het daar helemaal niet mee eens: ook voor hem is het huwelijk boven alles een verbond in liefde. De man heeft het recht niet om de vrouw weg te sturen, en andersom natuurlijk ook niet: een vrouw mag de man niet weg sturen, maar dat laatste was in die tijd gewoon uitgesloten.
Een verbond in liefde heeft altijd iets blijvends. Zo zou het moeten zijn. Dat is Gods bedoeling. Maar we weten allemaal dat de werkelijkheid soms anders is. Juist ook in deze tijd komen veel echtscheidingen voor. Het zou eigenlijk niet moeten, maar het gebeurt wel. Waar het gebeurt, waar twee mensen uit elkaar gaan, omdat zij het niet bij elkaar kunnen uithouden, voor welke reden dan ook, dan moeten we wel bedenken dat dit altijd een heel verdrietig gebeuren is, op de eerste plaats voor de betrokkenen, en als er kinderen zijn, misschien nog meer voor hen.
Het grijpt altijd heel diep in, doet altijd veel pijn, want niemand zoekt dit, niemand wil dit, maar soms is het de enige uitweg uit een onhoudbare situatie. En de schuldvraag, wie is schuldig aan de verwijdering, aan de scheiding, is eigenlijk niet zo belangrijk, zeker achteraf niet. En buitenstaanders zouden die vraag ook nooit mogen beantwoorden omdat ze nooit helemaal weten wat er zich heeft afgespeeld. We mogen mensen die gescheiden zijn ook nooit veroordelen.
Idealen zijn helaas in de werkelijkheid van het leven niet altijd haalbaar. Maar we moeten wel naar de ideale situatie streven en ons er helemaal voor inzetten. De verbondenheid in liefde is te kostbaar om er nonchalant mee om te springen. Man en vrouw moeten alles doen om de liefde van het begin levend te houden en te verdiepen, dat lijkt zo eenvoudig maar blijkt toch vaak moeilijker dan gedacht.
De sleur van het leven, het drukke bestaan, is altijd weer een bedreiging. Ieder heeft zijn eigen werk, zijn eigen hobby’s, zijn eigen interesses dat is prima maar als men daardoor te weinig tijd heeft voor elkaar, dan ligt daar de kiem voor een geleidelijke verwijdering, waardoor man en vrouw ongemerkt van elkaar vervreemd raken, tot de kloof zo groot is dat er geen weg meer terug is.
Het huwelijk is te kostbaar om er slordig mee om te springen en helaas wordt dat soms vergeten.