Beste dorpsgenoten,
Over eten en drinken gesproken: ik belde dinsdagmorgen een nicht van mij op die meeloopt in de Vierdaagse. Ik hoorde een groot geroezemoes. Ze vertelde dat ze in de kerk van Bemmel was, om koffie te drinken en een broodje te eten. Later dacht ik: “Dat is kerk op zijn best: gezellig, kerk overal, iedereen hoort er bij, of je naar de mis gaat of niet, je loopt elkaar niet voor de voeten, drukt elkaar niet van de weg, en komt aan de praat met elkaar. Jammer dat Marokkanen en Turken ontbreken.” En later ook nog: Eten en drinken geven veel meer dan bouwstoffen voor het lichaam. We houden er ook gezelligheid, vreugde, bemoediging, een hand op de schouder aan over.
Deze zondag zijn er in de mis twee sterke verhalen uit de oude tijd voorgelezen: een uit het Oude Testament, uit de zesde eeuw voor Christus, en een uit het evangelie van Johannes geschreven rond het jaar honderd na Chr.
Allebei gaan ze over wonderbare broodvermenigvuldiging: een grote groep mensen die rijkelijk te eten krijgen terwijl er toch maar een klein beetje beschikbaar is. In het oudste verhaal, over twintig broden en wat vers koren, horen we: “Hoe kan ik dat nu voorzetten aan honderd man.” In het tweede, uit het evangelie van Johannes: “Er is hier wel een jongen met vijf gerstebroden en twee vissen maar wat betekent dat voor zo’n aantal?” En dat aantal bedroeg ongeveer vijfduizend mannen.
Niet lang geleden las ik in de krant: Nog nooit hadden er zoveel mensen in de wereld dagelijks honger: meer dan 1 miljard, dat is duizend maal een miljoen ofwel 1 met 9 nullen erachter. Dat is bijna 1/6 van de totale wereldbevolking van 6.8 miljard. En daarbij bedacht ik dat al die mensen niet alleen honger lijden, maar ook nog de vreugde en de saamhorigheid missen zo voelbaar in de kerk van Bemmel.
Bovendien stijgen de voedselprijzen buitensporig snel, in 2007 met 50%, in 2008 met 35%. En zelfs als de mensen dat zouden kunnen betalen, dan nog zou er 70% meer voedsel geproduceerd moeten worden. En daarvoor ontbreekt de landbouwgrond.
Van de FAO, de voedsel en landbouw organisatie, en andere internationale beloften en activiteiten mogen we geen wonderen verwachten. Uiteindelijk bereiken zij niet veel meer dan het herhalen van de woorden uit het evangelie: “Wat betekent dat voor zo’n aantal?”
Woorden uit het evangelie: “Toen ze verzadigd waren zei Jezus tot zijn leerlingen: “Haalt nu de overgebleven brokken op om niets verloren te laten gaan. Ze haalden ze op en vulden twaalf manden met brokken die van de vijf gerstebroden waren overgebleven nadat 5000 mannen er van gegeten hadden. " Zo werd het helemaal een sterk verhaal!
Dezer dagen las ik dat we in Nederland niets overhouden na ons eten en drinken: hier gooien wij per jaar voor honderden miljoenen weg. Omdat er teveel is of voorbij de houdbaarheidsdatum
Dat zouden wij ons aan kunnen trekken: er voor waken dat wij geen voedsel meer weggooien, niet te veel inkopen, niet te veel op het bord scheppen.
Daarmee zetten wij de toon voor een melodie waar heel de wereld mee kan instemmen. Aldus wordt onze eerbied voor voedsel, ons spaarzaam omgaan met eten en drinken, het piepkleine begin van een nieuw wereldwijd wonder.
Want zoals onvoorstelbaar kleine deeltjes, op elkaar reageren, tot op duizende km van elkaar, - dat staat nu wetenschappelijk vast - zo resoneert onze spaarzaamheid en eerbied voor voedsel, over heel de aarde. Ongelooflijk maar waar.
Vroeger rekenden we op de Goddelijke Voorzienigheid om problemen op te lossen. Nu blijkt dat wij God daarbij kunnen helpen: een broodje gedeeld, ons bord leeggegeten, een liedje samen gezongen, de eerste stappen gezet voor een dans, en heel de wereld gaat langzaam worden als de kerk van Bemmel.