Zeventiende zondag door het jaar (2003)

Alle beetjes helpen, dat is het gezegde en de waarheid ervan wordt toch te vaak vergeten. Als je tenminste weet te kijken, zie je gewoon gebeuren: hoe met een heel klein beetje soms heel veel gedaan kan worden. Natuurlijk mag je geen wonderen verwachten: met vijf broden duizenden mensen te eten geven, dat is niet voor ons weggelegd. Maar ook als je maar 5 mensen te eten kunt geven, is het volop de moeite waard. Maar te vaak denken we: het haalt toch niets uit, dat kleine beetje wat ik zou kunnen doen is van geen enkele betekenis dus waarom zou ik het doen.
Ik hoorde eens van iemand die meedeed aan de actie “gast aan tafel” en die elke maand geld overmaakte om daar een arme in de derde wereld mee te helpen. Maar toen zag hij eens op de televisie een programma waarin door een journalist geconstateerd werd dat de armoede in de derde wereld alleen nog maar toenam. Nou, zei de man, dan heeft het ook geen zin dat ik elke maand iets geef, het haalt toch niets uit, ik stop ermee.
Hier ligt het grote verschil tussen positief denken en negatief denken. Iemand die negatief denkt, zegt meteen: het haalt toch niets uit. Iemand die positief denkt, zegt: Alle kleine beetjes helpen, alle druppels op de gloeiende plaat zijn de moeite waard. Dat betreft de grote wereldproblemen als armoede en honger, maar ook de problemen in onze eigen samenleving.
Je hebt in de wereld veel mensen die letterlijk honger lijden, maar in onze maatschappij zijn er ook velen die figuurlijk honger lijden: eenzame mensen die zien uit naar wat aandacht, zieke mensen die hopen op wat meeleven, verdrietige mensen die verlangen naar een woord van troost en steun. Onze welvaart met alles erop en eraan maakt velen arm en hongerig.
Materieel hebben de meesten het heel goed, maar de geestelijke armoede en honger nemen steeds maar toe. Kinderen en ouderen, zieken en gehandicapten krijgen niet altijd de zorg en aandacht die zij nodig hebben om zinvol en gelukkig te leven.
En in onze samenleving zeggen velen, al dan niet terecht: hier hoef ik toch niets te doen, hier ligt toch voor mij geen taak, daar hebben we toch officiële instanties voor en beroepshulpverleners. Gelukkig hebben we op allerlei gebied professionele hulpverleners. maar hun hulp is maar heel beperkt, door alle regeltjes en wetjes die de bureaucratie bedacht heeft, door bezuinigingen waardoor er te weinig mankracht is, door alleen op kantooruren beschikbaar te zijn en dan nog alleen op afspraak.
Gelukkig hebben we ook nog een leger van vrijwilligers, van gewone mannen en vrouwen die zorg en aandacht geven aan familieleden, aan de buurman of vrouw, ook een goede bekende. in een ziekenhuis, verpleeghuis, verzorgingstehuis of op andere manieren.
Gelukkig zijn er mensen die niet meteen zeggen: het haalt toch niets uit maar die gewoon dingen doen voor anderen.
Gelukkig wordt het heel veel gedaan, maar er blijven er ook heel veel werkeloos aan de kant staan, mensen die toegeven aan negatief denken: aan de problemen van de samenleving kan ik toch niets doen, daar het ik niet genoeg tijd voor, onvoldoende mogelijkheden, of, daar ben ik niet geschikt voor, of ook: dat hele kleine beetje dat ik zou kunnen doen, dat haalt toch niets uit, dus daarom doe ik het ook maar niet.
Dat dachten de apostelen eigenlijk ook: 5 broden en een paar visjes, voor zoveel mensen: dat haalt toch niets uit. Maar Jezus maakt hen en ons duidelijk dat het wel degelijk zin heeft, alle kleine beetjes helpen, ook zonder wonderbare broodvermenigvuldiging. Bovendien: als iedereen zijn kleine beetje inbrengt, dan maken vele kleine beetjes toch een enorm groot geheel, en dan wordt het iets van een wonder.
Maar als iedereen alleen maar voor zichzelf wil zorgen, zo van: ieder voor zich en God voor ons allen: dan ziet de toekomst er heel somber uit. Als we geloven in het rijk van God, in Jezus’ blijde boodschap, d.w.z. als we geloven dat we samen wel veel goeds tot stand kunnen brengen, dat alle kleine beetjes wel degelijk helpen, en dat we dat ook daadwerkelijk doen, dan is er toekomst voor ons en onze kinderen.