WOORD VAN WELKOM
Deze zomermaand opent met gedachten rond profeten. Wat is een profeet? Wie roept een profeet? Wat moet een profeet allemaal doormaken? Waarom wordt een profeet meestal niet begrepen?
Ook in onze tijd koppelen we het woord profeet vaak met onheilsprofetieën: over het milieu, de Mexicaanse griep, de zorgen rond de oorlog in het Midden Oosten die uitzichtloos lijkt, de spanningen rond Noord Korea. Er zijn er die de profeten geloven, maar ook veel vinden dat de profeten overdrijven.
De diepste boodschap van de bijbelse profeten is niet een boodschap van onheil, maar een boodschap van heil en geluk, een toekomst voorbij de ellende. Kunnen de mensen groeien in vertrouwen door te luisteren naar de profeten?
Daarom zijn we hier gekomen: om een tegenkracht te ervaren tegen het pessimisme en de angsten die we vaak tegen komen. Hier wil God ons voeden met hoop en verbondenheid. Moge wij in zijn aanwezigheid groeien in vertrouwen en geloof.
HOMILIE
Vandaag gunt de apostel Paulus ons een blik in zijn innerlijk waar hij zich kwetsbaar en zwak voelt. We weten niet precies waar hij op doelt wanneer hij spreekt van de doorn in zijn vlees. Veel mensen speculeren over de achtergrond van zijn probleem dat hem behoedt voor verwaandheid. Ook al weten we niet wat hij bedoelt, kennelijk is het wel zijn achilleshiel.
Het is voor een profeet blijkbaar geen probleem om zijn kwetsbaarheid naar voren te brengen. Het is een rode draad in de traditie van de profeten van Israël: hun boodschap wordt niet gehoord door een nukkig volk zoals bij de profeet Ezechiël staat. Profeet van God zijn betekent onder andere weerstand oproepen. Succes is allerminst verzekerd, verre van dat. Ook Jezus zelf geniet geen natuurlijke ondersteuning vanuit zijn familie en zijn stad. Vandaag reageren de stadgenoten kritisch en sceptisch op zijn komst naar Nazareth. Elders wordt in het evangelie van Marcus (3, 21) verteld dat familieleden komen om Jezus mee te nemen omdat ze niet gelukkig zijn met zijn optreden.
Dit jaar is door de paus uitgeroepen als het jaar van de priester. Een jaar van reflectie over het priesterschap naar aanleiding van de 150e sterfdag van de pastoor van Ars. Met de teksten van vandaag beseffen we dat het priesterschap een profetische dimensie kent. Een dimensie die het tegendraads maakt, waardoor het voor sommigen niet meer van deze tijd lijkt. Ook het priesterschap draagt als het ware een doorn in het vlees met zich mee waardoor het kwetsbaar is en niet vanzelfsprekend.
De opdracht van de priester is om getuige te zijn van de boodschap die God aan zijn volk heeft toevertrouwd. In het woord getuige ligt oorspronkelijk ook het Griekse woord martyrion besloten. Dit betekent dat dit getuige zijn een persoonlijke inzet en opoffering vraagt. Dan moet die boodschap wel veel waard zijn, dat dit getuige zijn, dit martyrion van mensen gevraagd wordt. Hoe kun je die boodschap samenvatten?
We weten dat het evangelie bol staat van persoonlijke ontmoetingen tussen Jezus en allerlei mensen die hun zicht op geluk hebben verloren door ziekte, door zonde, meestal door allebei. Daardoor voelen zij zich uitgesloten van de mensengemeenschap, je zelfs naar hun idee zijn zij uitgesloten van het verbond met God. Ja, vaak worden zij ook daadwerkelijk buitengesloten door volks- en geloofsgenoten om de zuiverheid en eenheid van het volk te bewaren. Jezus opent de weg terug, Hij biedt een weg van wedergeboorte om opnieuw mens te worden, opnieuw krachten op te doen zodat de mens door zijn/haar creatieve krachten weer een bijdrage kan leveren aan de samenleving.
Het priesterschap houdt een opdracht in om herstellend en helend op te treden voor mensen die kwetsbaar en zwak zijn. De profeten van het Oude Testament vatten dat vaak op als een opdracht ten opzichte van het volk Israël als geheel. Te midden van de volken van het Midden Oosten nam dit volk een bescheiden plaats in en een eigen positie omdat het als enige volk geloofde in één God, één Schepper die een verbond met de mensen had gesloten. Geen volk kende zo’n intieme band met God. Jezus en in navolging van Hem de apostelen richten zich vooral op de persoonlijke ontwikkeling van ieder mens die zij ontmoeten.
Het priesterschap in onze kerk bouwt voort op diezelfde traditie. Het heeft als opdracht om mensen weer opnieuw te verbinden met het geheim van Gods aanwezigheid in hun eigen bestaan, om de roeping die ieder mens van God ontvangt bloot te leggen en zichtbaar te maken. Opdat de mens aan zijn/haar eigen roeping inhoud kan geven en het leven meer wordt dan een toevallige opeenvolging van dagen en gebeurtenissen, maar een doelgericht leven, vervuld van geestkracht die de mens aan God ontleent. Die opdracht van de priester staat niet los van de opdracht van allen in de kerk die als priesterlijke gemeenschap als geheel de opdracht heeft om de samenleving te herinneren aan haar opdracht het welzijn van alle mensen te waarborgen, van welke herkomst en achtergrond zij ook zijn. Uiteindelijk draagt iedere gedoopte diezelfde priesterlijke en profetische boodschap met zich mee. Het priesterschap vindt zijn draagvlak in een priesterlijke gemeenschap van de gehele kerk.
De vraag is niet of het priesterschap nog van deze tijd is - alsof we alles van deze tijd klakkeloos over zouden moeten nemen. Het blijft de opdracht van iedere priester om midden in de kerk en de samenleving te staan, betrokken op de noden en vragen van de mensen die hij ontmoet. Dan is de priester zelf van deze tijd. Ook als dat van de priester een profetisch en dus wat tegendraads leven vraagt. Uiteindelijk draait het om de boodschap van het evangelie dat een bron van vrede en geluk is, voor ieder mens individueel en collectief.
Amen