Johannes de Doper is een uitzonderlijk man. Hij kwam enkel om te getuigen, te getuigen van het Licht. Maar hij deed dat op een bijzondere manier, namelijk door altijd ‘neen’ te zeggen. Als vrome mensen uit Jeruzalem naar hem toe kwamen in de woestijn en hem vroegen: “Is God tevreden over ons?, antwoordde hij “neen!, uw levenswijze is niet goed.” Als anderen hem vroegen: “Is er dan toekomst voor ons?, zei hij “neen, tenzij jullie je willen bekeren.” En als Herodes een ongeoorloofd huwelijk aanging, zei Johannes: “neen, dat mag niet.”
Het meest beslissende “neen” dat Johannes ooit uitgesproken heeft betrof hemzelf. Veel mensen bewonderden hem. Zij waren getroffen door zijn persoonlijkheid, zijn morele geloofwaardigheid. Ze vroegen hem: “Ben jij de Messias?” en Johannes antwoordde zonder voorbehoud en met grote stelligheid: “neen, dat ben ik niet.”
Johannes trad op als getuige door neen te zeggen. Getuigen zijn betekende voor hem: heel veel niet zijn, niet de eerste, niet de grootste, niet de persoon waarrond alles draait. Ik ben niets, zegt Johannes, ik heb niets, ik kan geen leven scheppen. Ik ben slechts verwijzing. Zie naar Jezus, in Hem is leven en dat leven is het Licht der mensen.
Wij kunnen van Johannes heel veel leren. Als wij in deze wereld ware getuigen willen zijn, zullen wij ook dikwijls “neen” moeten zeggen. “Neen” zeggen, waar wij liever ‘ja’ zouden zeggen. Dat kan pijn doen, maar het kan ook heilzaam zijn. Waar moeten wij ‘neen’ durven zeggen? Als men ons de zondag wil ontnemen door het invoeren van een glijdende werkweek - daarin zit geen heil. Als men werk cumuleert en aan de machines voorrang geeft op de mens - daarin zit geen heil. Durven we “neen” zeggen daar waar het leven van wie ook bedreigd wordt, waar men meer oog heeft voor geld dan voor de mens. Want daarin zit geen heil.
Zie naar Jezus! zegt Johannes, ik doop u met water, maar Hij die na mij komt, Hij zal u dopen met vuur en de heilige Geest.
Zie naar Jezus! Is dat eigenlijk niet alles wat wij nodig hebben? Richt uw ogen op Jezus, want Hij alleen is het licht voor onze voeten. Hij is tenslotte verrijzenis en leven voor ieder van ons.
Zie niet naar jezelf, want je kunt jezelf niet redden. Kijk niet naar de dingen om je heen, want ze kunnen je hart niet verzadigen. Kijk ook niet naar de gevaren, want ze zullen je angstig maken. Kijk ook niet naar de anderen om hen na te doen. Kijk naar Jezus, Hij is alles wat we nodig hebben.
Wij zelf moeten, zoals Johannes de Doper, kleiner worden door “neen” te zeggen. Maar in de mate dat wij kleiner worden zal Hij, Jezus in ons groter worden. En, daar gaat het eigenlijk toch om.