Marcus is onze nieuwe gids. Hij zal ons gidsen doorheen het komende jaar, van december tot december. Hij is anders dan Matteüs. Hij is hem ook vóór in de tijd. Hij is geen apostel. Er staan zelfs enkele vraagtekens bij zijn identiteit. Uiteindelijk is dat allemaal niet zo belangrijk. Hij geeft ons toch maar het eerste evangelie, het eerste portret van Jezus. Zijn script zal geschiedenis maken: Matteüs en Lucas zullen hem volgen. Ze zullen hem kopiëren en er hun eigen verhaal van maken. Belangrijk is hij in ieder geval. Als we hem quoteren op zijn stijl, is hij de meest moderne: hij schrijft kort en vlug. Elk schrijven van hem is als een expresbrief. Hij is gehaast als een ijlbode. Dat merk je al aan zijn start.
De eerste evangelist start als het ware in vierde versnelling. Geen inleiding, geen voorwoord, geen boodschap van de engel, geen geboorte, geen bezoek van wijzen uit het Oosten. Hij slaat het allemaal over. Hij begint meteen in de woestijn. Vanzelfsprekend met een woestijnprofeet. Johannes is zijn naam. Met deze figuur moeten we dit jaar naar kerstmis toe. Het is ietwat ruig en rauw. Zo worden we meteen op ons nummer gezet: de komst van Jezus is hier geen romantische romance. Het is ernstig vanaf de eerste minuut. Het verhaal van Jezus begint in de woestijn. Met Marcus gaan we naar kerstmis toe met een volwassen Jezus! Sentiment is er dit keer niet bij. Daarvoor worden we door Matteüs en Lucas beter op onze wensen gediend. Maar, zoals gezegd, zo is Marcus dus niet.
Marcus geeft meteen zijn visitekaartje af: ‘Begin van de blijde boodschap van Jezus Christus, de Zoon van God.’ Jezus is de vervulling van de oude belofte. Drie namen staan hier in slagorde voor ons: Jesaja, Johannes en Jezus. Het oude verhaal wordt actueel gemaakt en het heeft meteen een naam: Jezus. Hij is het. Hij zal het doen. Hij zal het waarmaken. Hij zal Gods geschiedenis schrijven voor mensen. Volgens Marcus Gods definitieve geschiedenis. Hier begint het echte, het laatste.
Plechtiger en ernstiger kan je een boek niet openen. Zoet en zacht en soft zijn geen woorden uit het woordenboek van Marcus. Hij heeft van in den beginne het drama van het kruis gezien. Ik ben er haast zeker van: Marcus zou in elke kerststal een kruisbeeld hangen. Wellicht zou hij ook al onze versieringen uit onze stal wegpoetsen. Jezus en zijn story, dat is te ernstig om het met zoetheid in te blikken. Als je het met zoetheid omgeeft, is het niet meer juist.
Dat heeft natuurlijk zo zijn reden. Marcus heeft de vervolging van de Jezus-beweging gekend. Betlehem heeft hij niet gezien om er Jezus in te plaatsen. Hij heeft een wereld gezien die deze Jezus afwees. Nergens waren christenen welkom met dit vreemde verhaal over een naïeve profeet. Om dat geloof werden christenen vervolgd en belachelijk gemaakt, uitgestoten en verworpen. Dat verklaart de rauwe ernst van deze eerste evangelist. Hij staat daarmee in onze buurt. De moderne mens, de gelovige van vandaag, kan onmogelijk beaat over Jezus spreken. Hij ziet heel goed in dat zijn credo aangevochten wordt en verdacht gemaakt. Hij zal goede papieren moeten hebben om zijn geloof te verantwoorden in de sfeer van deze tijd.
De mens van vandaag en Marcus kunnen best beste vrienden worden.