GOEDE VRIJDAG 2011

Een wake met kruishulde en communie voor de namiddag 15u.

Vooraan wordt een grote kruis (wij gebruiken het grote Taizékruis) half plat neergelegd, een doornenkroon met rode doek aan de voeten van dit kruis en vele brandende kaarsjes: aan beide zijkanten van het podium staan 2 grote manden met bloeiende bloesems of bloemknoppen voor de kruishulde.

Om het sterven van Jezus visueel te verbinden met het sterven en lijden van mensen vandaag leggen wij soms het kruis neer op de catafalk waarop de gestorvene tijdens een uitvaart neergeplaatst wordt. Dezelfde uitvaartkaarsen worden er rond geplaatst. Tijdens de kruishulde worden de bloesems daabij gelegd.Dit werd zelfs als heel sterk ervaren door onze gemeenschap.

Voor het altaar: een ruwe steen en een omgevallen kelk en één enkele doornen tak

OPENING VAN DE DIENST

Voorganger en celebranten + acolieten komen binnen in stilte in de kerk, knielen op de altaartrappen en blijven een poos ingekeerd neergeknield in stilte - gaan ad sedes.

De overgebleven resten matse (of hosties)van de witte donderdagviering daags voordien staan reeds klaar op de credenstafel samen met brandende kaarsen

BEGROETING :

voorganger:

Welkom op dit geheiligde uur, deze goede vrijdag! Wij gedenken het lijden en sterven van Jezus.

Voor ons staat het beeld van de gegeselde ( kan ook een pïeta zijn): een smartelijke man, een weerloos geworden mens,- overgeleverd aan het kwade van andere mensen-: geslagen, vernederd, veracht, bespuwd: Jezus als gekruisigde, als zichtbare nabije God van en voor mensen, roemloos en weerloos.

Rond Zijn dood kunnen wij alleen maar zwijgen, stil worden, want een God die aan mensen sterft gaat ons te boven. Daar geraakt geen mens aan uit.

In Jezus ‘lijdensweg en sterven herkennen wij alle mensen zonder naam: mensen verdwenen, uitgewezen, monddood gemaakt, niet bestaand.

Mensen, voor wie het lijden de dichtste bondgenoot is in hun leven.

Ook rond hun lijden en dood willen wij stil worden en bidden.

In het biddend gedenken van het sterven van Jezus uit Nazareth, spreken wij onze onmacht uit tegenover alle lijden en dood in onszelf, in elke medemens.

Wees bij ons God, Vader, Zoon en heilige Geest. Amen.

LIED ‘Draag mij God’ (muziek Taizé)

POËTISCHE OVERWEGING

voorganger: Heel het lijdensverhaal is iets wat wij als mens moeilijk kunnen plaatsen. Het is het verhaal van onze God die nooit eerder zo dicht de mens raakte als toen. Het is het verhaal van de man Jezus die gaat tot over het uiterste en dàt zullen we nooit ten volle kunnen begrijpen…daarvoor moet je God zijn.

Misschien raken wij het begin van dit geheim in de schuchtere taal van poëzie:

Celebrant1:

Ze noemen jou: ‘de Man van smarten’!

Zo geleefd had Jij, Zoon van God, Zoon van mensen.

Je roeping trouw -tot in het ultiemste geven en vergeven-…

Zo geliefd was Jij, door zondaars en kleinen, door overspeligen en zieken in lichaam en geest…

Zo gehaat was Jij, bespot door machtigen, angstig, om hun macht te verliezen aan jou.

Ze begrepen je niet waar het echt om te doen was!

Ze zochten jou, want liefde, zo’n liefde is gewoon niet te verdragen.

Nu zijn je ogen gebroken, bloedens toe je gekloofde lippen:’ ik heb dorst’ fluister je, dorst naar levend water én bevrijding én gerechtigheid. Alleen een spons gedrenkt in azijn wordt je aangereikt…Je ging de weg van kalvarie, tot op Golgottha, om ons, om mij….

En je kijkt me aan, met in je ogen de vraag over eeuwen heen:….’Ben jij de man van Cyréne voor mij???? Word jij de vrouw Veronica??? Ben jij die goede moordenaar?

Nu? Jij?

Het is aan jullie :

Leef in de vrijheid van de kinderen Gods,

vlieg in de vleugelslag mee van de duif met de vredestak in de bek.

Ga de dwarsbalk van lijden en pijn niet uit de weg…lijd aan mij!

Bewaar de heilige onrust, tot alles is volbracht.

…Het is goede vrijdag!’

LIED: ‘Maar wie of wat gedreven’ (een voorstel)

Celebrant 2:

Op plaatsen van onheil komen mensen achteraf samen om kaarsen te ontsteken, bloemen aan een tralie te binden, knuffels achter te laten. Bij het kruis staan doen degenen die staan bij de plek van aanslagen, bij een gedenkmonument, bij het graf van een dierbare.

Erbij waken en het uithouden, zoals we dat doen bij mensen in hun laatste dagen, hun laatste uren.

Ook als leegte en duisternis heel je leven bedekt, is het goed om te waken en er bij te blijven.

Voor een ander willen worden als een engel van troost, een mens om bij te schuilen. Zo wordt het donker leefbaar.

Als iemand gestorven is, zegt een oude Joodse wijsheid, mag je twee dingen niet doen: Je mag niet weglopen en je mag niet spreken. We willen vanmiddag niet van het kruis weglopen en het niet-spreken een kans geven. In de stilte wordt lijden meer verstaanbaar.

GEBED voorganger

Eeuwige,

in het lijden van Jezus zijt gij ons zo menselijk nabij.

Het kruis is teken van heelmaking en hoop voor mensen.

Wij bidden u,

dat wij - in deze kerkruimte verzameld -

mogen ervaren wat ons tot zegen strekt,

wat uw genade voor mensen betekenen kan,

door Jezus, uw zoon en onze mensenbroeder, amen.

LIJDEN VANDAAG

Celebrant 1:

Al 20 eeuwen lang proberen mensen te werken aan die messiaanse droom om van deze wereld een plek te maken die goed is, recht geeft aan alle mensen, brood gebroken, dorst gelaafd, leven gedeeld.

Maar tot op vandaag blijft het kruis een pijnlijke realiteit: mensen sterven in natuurrampen, mensen sterven aan ziekte, brokstukken van mislukte relaties zijn niet meer te lijmen, de ene mens doodt de andere.

Er is veel verdriet en pijn en angst om dood.

In de hof van olijven toeven velen in eenzaamheid en doodsangst en op de plaats van Golgotha staan vele kruisen.

Ook vandaag wordt Jezus opnieuw gekruisigd in mensen vol verdriet en pijn.

Ook vandaag is goede vrijdag een realiteit voor velen.

De beelden blijven, elk jaar dat voorbij is, draagt zijn eigen verdriet:

(ofwel wordt hier een tijd stilte gehouden –gefocust op 1beeld bvb het goede vrijdagkruis –ofwel wordt ev een sobere powerpoint met het lijden dat mensen mekaar aandoen+ Jezus kruisdood gebracht (ter ondersteuning, klassieke cd of orgel)

LIED: Komt Gij ons nog bevrijden?

LIJDENSVERHAAL

inleiding op het lijdensverhaal

celebrant 2:

Jezus uit Nazareth ging staan in het lijden van mensen, hij ging ten einde toe.

Wat mensen nu meemaken wordt door hem herkend:

We luisteren naar het lijdensverhaal (wordt door verschillende stemmen gebracht)

(keuze tussen klassieke tekst of poëtische hertaling van Oosterhuis)

VOORBEDEN

voorganger:

Verstild door het lijden en de dood van Jezus,

verstild door de last waaronder zovele mensen gebukt gaan in verdriet en pijn

bidden wij in broze woorden tot de Eeuwige om nabijheid en troost:

celebrant 2:

samen met onze naaste:

slachtoffers van zovele soorten geweld

weerloze mensen gedood in oorlog, haat en terreur

ouders zonder middelen, die hun kind zien wegkwijnen en sterven

zinloze verkeersdoden en speelbal van agressie

mensen die ernstig ziek zijn door vervuild milieu…

allen: Mijn God, mijn God, waarom hebt Gij mij verlaten …

samen met onze naaste

mensen, geschonden in hun waardigheid

volkeren die als minderwaardige wezens behandeld worden

gezinnen verdreven uit hun land

meisjes en vrouwen die als slaven leven

troostelozen die geen levenskracht meer vinden

allen: Mijn God, mijn God, waarom hebt Gij mij verlaten…

samen met onze naaste:

zij die treuren om een gebroken relatie

vluchtelingen die gescheiden van hun geliefden moeten overleven

tallozen die in de diepste eenzaamheid lijden

allen die - door iedereen verlaten - alleen moeten sterven

allen: Mijn God, mijn God, waarom hebt Gij mij verlaten…

AFRONDINGSGEBED DOOR ALLEN:

Gij, gekruisigde Jezus,

Gij, die muren sloopte die mensen scheiden,

tot U bidden wij:

help ons de machten ontmaskeren die muren bouwen,

die mensen aan ketens houden,

help ons de machtsblokken ontmantelen

die slechts hun eigen belangen nastreven,

die de heerschappij in stand houden

van enkelen boven velen.

Help ons de politiek ontmaskeren

die uit is op een onrechtvaardige verdeling

van kennis, macht en verloning.

Dat wij weer hoeders worden vrede,

dragers van toekomst waar vrede is,

gerechtigheid, geen armen en geen rijken meer.

Amen

LIED: sta op

Celebrant 2:

Jezus droeg het kruis op zijn schouders tot op de plaats van Golgotha. Het is voor ons, christenen, het teken dat de dood niet het laatste woord heeft, dat de boog van het verbond niet voorgoed verbroken is.

Jezus bracht hoop waar wanhoop heerste, liefde waar haat woekerde, vreugde waar droefheid was, geloof waar getwijfeld werd, licht waar duisternis was.

Omdat Hij één van ons was, ten diepste toe willen wij Hem nu huldigen.

Eerst komen voorganger -2celebranten, het kruis huldigen, daana kan u in 2 rijen van langs de zijkant naar voor komen en een bloempje of bloesem nemen en bij het kruis neerleggen en langs het midden terug naar je plaats gaan.

COMMUNIERITUS EN ONZE VADER

voorganger:

Gisterenavond hebben wij in stilte gewaakt en gebeden bij wat ons restte na de witte-donderdag-viering: een schaal met ongedesemd matsebrood, een beker wijn.

Wij hebben ze meegebracht van uit de verrijzeniskapel, de plek waar het lijden in onze kerk een naam krijgt: bij de vele namen van onze lieve doden, bij het intentieboek en het beeld van de gegeselde. Wij plaatsen deze resten brood op dit ruwe altaar van steen. En gaan ze straks delen met mekaar. (1 celebrant plaatst de kaarsen en altaarloper, neemt daarna de schalen en plaatst ze op altaar)

Onze Vader bidden is niet vanzelfsprekend in deze tijd, en toch willen wij dat gebed bidden dat Jezus ons heeft geleerd,

Want wij weten dat zovelen dit ook doen- samen met ons- over heel onze verscheurde wereld. En wij geloven dat het ooit waar wordt: Uw rijk dat komt en een mensheid, verlost van alle kwaad: een visoen van eeuwen.

Bidden wij samen: ONZE VADER

COMMUNIE wordt uitgereikt door 4 mensen.

(celebrant plaatst brandende kaarsen terug op credenstafel, samen met resten brood)

LIED: ‘Wie zijn leven’

SLOTGEBED

voorganger: Laten we de stilte van deze tijd ingaan met deze zegenbeden voor ons allen:

celebrant 1:

Dat we mogen beminnen en bemind worden,

dat we nooit onze eigen kleinheid vergeten

dat we nooit het onuitsprekelijke geweld gewoon worden

en de grove ongelijkheid van het leven rondom ons.

dat we vreugde zoeken, ook op de droevigste plaatsen,

dat we schoonheid nastreven tot het einde van ons leven.

dat we nooit het ingewikkelde vereenvoudigen of het eenvoudige ingewikkeld maken.

dat we sterkte respecteren, nooit de macht

voorganger: en boven alles: dat we kijken, proberen en begrijpen,

dat we nooit wegkijken en nooit, nooit vergeten:….

alle lijden

alle geluk….

groeten voor het altaarpodium en gaan terug naar de sacristie.

Allen verlaten in stilte de kerk