Het verhaal van Lazarus is één van mijn favorieten. Dat komt wellicht omdat Maria en Martha zo’n herkenbare woorden in de mond nemen dat ik het me zo kan voorstellen. Die woorden die Maria en Martha uitspreken, daar wil ik even bij stilstaan want het kan toch niet zonder betekenis zijn dat Johannes twee maal de volgende zin in de mond van de zusters legt: “als u hier was geweest, Heer, zou mijn broer niet gestorven zijn” ? Het is een zin waar heel veel geloof in zit, maar onderhuids schuilt ook een verwijt, zeker omdat we als lezer weten dat Jezus zich niet echt gehaast heeft om bij Lazarus te zijn. Maar laten we beginnen met de zin als geloofsbelijdenis, een geloofsbelijdenis die kan tellen. Met deze ene zin belijden de twee zussen dat ze geloven dat Jezus als Messias heer is van het leven. Dit gegeven is weliswaar de kern van ons geloof, maar durven wij dat ook luidop en gemeend belijden? Nog vóór er iets gebeurt, vraagt Jezus of men gelooft dat Hij de weg, de waarheid en het leven is. Pas wanneer er geloof is, kan er opstanding zijn. Geloven wij dat? Durven wij ons toevertrouwen aan God, aan Jezus? Durven wij ons leven in zijn handen leggen, de weg volgen die Hij ons wijst, de waarheid beleven die Hij zelf voorleeft en het leven leiden als kinderen van het licht? God gelooft in ons, geloven wij in Hem? Zonder geloof is niks mogelijk. Zoals een geliefde die zich niet durft toe te vertrouwen aan zijn geliefde nooit zal weten wat echte liefde is, zo zal een gelovige die niet gelooft nooit weten welke genade het is te mogen geloven dat er altijd Iemand is die voor je klaarstaat. Geloven in een concrete persoon is makkelijk, geloven in een vage God is dat ook, maar geloven in een persoonlijke God die ons zo liefheeft dat Hij mens onder de mensen wilde zijn, tot in de dood toe, dat is niet gemakkelijk. Nochtans, als wij niet geloven in een God die met mensen begaan is, verwordt geloven tot een zware moraal en verdwijnt het “Blijde” uit de Boodschap. Geloven wij dat Gods liefde mensen uit de dood kan doen opstaan? Geloven wij dat liefde sterker is dan de dood? Geloven dat God mensen uit de dood kan doen opstaan, betekent niet dat wij geloven dat God mensen die dood verklaard zijn terug tot “aards leven” zal oproepen, maar wel dat wij ergens, ik weet niet hoe of waar, mogen verder leven bij God. Ik denk niet dat Johannes hier de dood belachelijk wil maken. In dit verhaal meen ik te mogen lezen wat er met mij als gelovige kan gebeuren na mijn dood als ik echt kan geloven en ik mag rekenen op de barmhartigheid van mijn God.
Als u hier was geweest … het kan ook wat als een verwijt gelezen worden. Waar was je toen je eigenlijk hier moest zijn? Waar is God als een klein kind omver gereden wordt door een auto? Waar is God in zoveel vormen van lijden? Moeilijke vragen waar we als gelovigen altijd weer mee geconfronteerd worden. Misschien moeten we niet hardnekkig blijven zoeken naar een antwoord op deze vraag, maar in woord en daad er van getuigen dat dit voor ons de laatste vraag niet is. Wanneer de mensen het opgeven met te hopen, mogen wij opstaan in de kracht van de hoop op Gods liefde die eeuwig is. Als er al een antwoord zou zijn op de vraag waar God is in het lijden, dan leert Jezus’ kruis ons dat God ook in het donkerste lijden aanwezig is, ook al lijkt Hij afwezig. Kruisdood en verrijzenis leren ons dat niet het lijden, ja, zelfs niet de dood, het laatste woord heeft maar wel Gods liefde. Is dat geen mooi fabeltje om mensen te troosten? Genieten we niet beter van het leven nu dan ooit later misschien? Twee menselijke vragen die leven bij heel wat tijdgenoten en misschien ook bij ons. Wat antwoord je daar op? Geloof is geen wetenschap, dus met klinklare bewijzen afkomen, gaat niet lukken. Toch meen ik dat het feit dat de leerlingen na Jezus’ dood, op gevaar van zelf geliquideerd te worden, zijn blijven getuigen over de verrijzenis een balngrijk gegeven is. Je gooit je leven toch niet te grabbel voor een fabel? Eén kan dat doen, twee misschien ook nog, maar de schare martelaren die de Kerk kent, … als die allemaal hun leven geven voor een fabel, is dat dan geen groter wonder dan de verrijzenis zelf? Daarbij komt nog dat verrijzenisgeloof niet betekent dat je dit leven niet ten volle moet leven. Dit leven is voor de christen belangrijk, geen voorspel van het echte leven, maar echt leven ten volle. Opdat wij leven zouden hebben is Jezus gekomen, niet alleen na maar ook voor onze dood. Daarom roept dit verrijzenisgeloof op om op te staan of om mensen te helpen opstaan uit alles wat “dodend” is, uit alles wat verslaaft en verknecht, … Christenen ontlopen hun verantwoordelijkheid niet door te zeggen dat we het wel in de hemel zullen goedmaken. Neen, christen-zijn is je met gans je wezen inzetten voor mensen opdat iedereen, en in het bijzonder de mensen aan de kant, zou beseffen dat God liefde is. Het is jezelf en anderen ontdoen van de zwachtels van de dood en durven leven … ten volle.