3e zondag van de vasten A (2002)

Er was in China eens een boer die een klein rijstveldje had. Dat akkertje lag boven een bijna onbegaanbaar ravijn. Een aantal keren per dag daalde de boer af in het ravijn om water voor zijn veldje te halen. Hij droeg het met veel moeite langs de steile kronkelpaadjes naar boven.
Toen enkele westerse ontwikkelingswerkers hem zagen ploeteren, kregen ze medelijden en ze stelden de boer voor een pomp voor hem te slaan. Hij schudde echter zijn gerimpelde hoofd en weigerde het aanbod heel vriendelijk, maar beslist.
De westerlingen begrepen er niets van en vroegen hem naar het waarom. ‘Weet u’, was zijn antwoord, ‘als ik niet telkens met dat water moet sjouwen, heb ik geen tijd om na te denken’.
Ja, geen tijd hebben om na te denken, is dat niet het euvel van onze tijd? Vergaan van de dorst is een heel akelig gevoel. Een mens moet het nodige drinken om in leven te blijven. Volgens artsen drinken veel mensen, vooral ook ouderen, te weinig en dat is niet goed voor hun gezondheid. Soms komt het voor dat mensen zo druk bezig zijn met iets dat ze niet in de gaten hebben dat hun lichaam aan het uitdrogen is, totdat ze echte uitdrogingsverschijnselen gaan krijgen, en dan hebben ze een probleem.
Maar datzelfde probleem kan zich ook voordoen met onze geestelijke gezondheid. In onze haastige wereld worden we als we niet oppassen zo meegesleurd in een rusteloos en jachtig bestaan dat we geestelijk uitdrogen en dat is slecht voor onze gezondheid, niet alleen voor onze geestelijke gezondheid maar ook voor onze lichamelijke gezondheid. Stress is een typisch verschijnsel van geestelijke uitdroging en dat kan weer hartinfarcten en maagzweren tot gevolg hebben. Het is ook niet voor niets dat veel managers en andere die heel drukke banen hebben, op een gegeven ogenblik afknappen. De mens heeft, letterlijk, water nodig om te leven, maar evenzeer heeft hij op zijn tijd rust nodig om zinvol te leven, momenten van stilstaan om te putten uit diepere bronnen om zo zijn levensvitaliteit op peil te houden.
Nu zijn er in deze tijd twee problemen. Krijg je de kans om tot rust te komen? En: durf je het aan om rust te zoeken en na te denken over de zin van je bestaan. Onze maatschappij jaagt mensen op : er moet gepresteerd worden, zoveel mogelijk in zo kort mogelijke tijd. Alles is complex en ingewikkeld, je moet van alles tegelijk in de gaten houden.. Wil je carrière maken, dan moet je je daar 200 % voor geven. Maar na verloop van tijd krijgen velen de rekening gepresenteerd: geestelijk uitdroging, het lukt niet meer. Willen we echter onszelf kunnen blijven dan moeten we voldoende rustpunten inbouwen in ons leven.
Maar dan kom je het tweede probleem tegen: durf ik het aan om rust te zoeken en in die rust mezelf vragen te stellen over de zin van mijn bestaan, over mijn plaats in het grote geheel, over mijn idealen, of ik die wel heb, en ook over de betekenis van mijn gelovig zijn, of ik nog wel gelovig ben, en wat dat betekent in mijn concrete leven? Zeker als het gaat over geloven, zeggen mensen soms: daar moet je niet teveel over nadenken, dat is alleen maar verwarrend, dan kom je nog veel meer vragen tegen dan je zelf stellen kunt. Het gevolg is wel dat er steeds meer mensen zijn wier geloof opgedroogd is tot wat heel vage beelden en dat ze in feite veel minder gelovig zijn dan ze zelf in de gaten hebben.
Maar er zijn ook mensen die in hun spreken iets verfrissends hebben: naar hen luisteren is iets als water putten uit een bron en bijna altijd kun je merken dat ze over dingen nagedacht hebben. Ze weten je met hun woorden te inspireren en laten je de zin van het leven zien. Jezus van Nazaret was zo’n mens. Ik geef levend water, ik ben levend water. Met zijn woorden wist hij het hart te raken van die Samaritaanse vrouw en van zoveel anderen in zijn tijd.
Durven wij het ook aan om na te denken over zijn boodschap en over de betekenis ervan in ons leven? Zonder verdieping in zijn boodschap, verdroogt op de duur onherroepelijk ons geloof.