Ontmoeting bij de bron

Pas geleden was ik in een gezin, waar drie grote kinderen, elk in een hoek, zaten te spelen met een computer. Je kon de spanning van hun gezicht aflezen. Ik had dat nog nooit gezien en een van de kinderen gaf mij de uitleg. Je moet heel vlug zijn om tegen de computer te winnen, maar je moet je aan vastgestelde regels hou¬den; als je het systeem niet volgt, begint er onmiddellijk een rood lampje te branden, de computer doet niet meer mee en je kunt niet verder spelen. Ik had de indruk dat ik daar met drie heel verstandige kinderen te doen had, maar ik vroeg mij af of dit nog wel een spel was. Kind en computer bleven vreemden voor elkaar. Als een elektronisch brein je speelkameraad wordt, heb je geen andere mensen meer nodig. Maar kun je dan mens worden of mens blijven? Hebben mensen geen mensen nodig om tot ontmoeting te komen, om meer mens te kunnen worden? Je loopt zoveel mensen tegen het lijf, elke dag. Maar om een mens werkelijk te ontmoeten moet je opengaan voor de ander, moet je iets van jezelf kwijtraken, moet je voor elkaar aanspreekbaar blijven, ook als de ander buiten vastomlijnde schema’s treedt.

Ontmoeten dat is jezelf mogen zijn, is weten dat je je niet vooraf aan vaste gedragscodes moet houden, dat je eenvoudigweg jezelf mag zijn. Ontmoeten is niet meer moeten, alles mogen omdat je je aanvaard weet zoals je bent.

Dit evangelie spreekt van een ontmoeting bij de bron. Jezus houdt zich niet aan de voorgeprogrammeerde gedragscodes. Integendeel, Hij gaat in een vijandig land zo maar bij de bron zitten. Hij vraagt aan een verdachte vrouw om water. Hij spreekt met de vrouw. Natuurlijk dat er dan rode lichtjes gaan branden. De apostelen weten er geen raad mee: zoiets doe je toch niet. Dat paste niet in het systeem van de samenleving van toen. Maar daarom wordt dit gesprek ook een echte ontmoeting. Jezus en de Samari¬taanse laten elkaar niet links liggen, gaan niet zwijgend aan elkaar voorbij. Daar ontstaat nieuw leven. Door deze ontmoeting kan Jezus aan deze dorstige vrouw levend water schenken. Die vrouw had al zoveel contacten gehad in haar leven, maar tot een echte ontmoeting was het nog nooit gekomen. Iedereen had haar behandeld volgens bepaalde gedragscodes, maar ze had nog nooit zichzelf kunnen zijn.

Op het eerste gezicht zou je zeggen: die twee personen waren verschillend geprogrammeerd. De een spreekt over drinkwater dat de lichamelijke dorst lest, de ander spreekt over levend water dat heel de persoon verzadigen kan. Maar Jezus weet alle belemmeringen te doorbreken, omdat Hij deze vrouw aanvaardt zoals ze is, als een gelijkwaardige gesprekspartner. «Vrouw, geloof me.» En zo komt deze vrouw tot leven. Ze wordt een ander mens, ze wordt opnieuw geboren, omdat nieuwe horizonten opengaan, omdat bepaalde gedragscodes doorbroken worden. Of je vrouw of man bent, Jood of Samaritaan, of je op deze berg of in Jeruzalem aanbidt, dat alles is niet zo belangrijk. Het voornaamste is dat we ons door God aanvaard weten, dat we Hem mogen ontmoeten en Hem het levend water vragen van zijn Geest. Die vrouw heeft in Jezus de bron ontdekt van levend water en daarom laat ze haar kruik staan, ze heeft ze niet meer nodig. Ze gaat terug naar de mensen om te vertellen wat Jezus gezegd heeft. Ze wordt op haar beurt voor anderen bron van levend water.

Jezus wil vandaag ook met ons tot diezelfde ontmoeting komen, maar dan moeten wij ook bepaalde gedragscodes laten vallen. Onze menselijke samenleving heeft vaak veel te veel weg van een computer, waarin vastligt wat past en niet past. In onze breinen liggen vooroordelen opgeslagen, dat als we die doorbreken, er aanstonds een rood lichtje gaat branden: het past niet dat een vrouw in de liturgie te veel op de voorgrond treedt; het hoort niet dat je tijdens de Eucharistieviering hartelijk gaat doen, goede katholieken hebben geen contact met andersdenkenden. En zo kun je doorgaan…

Vandaag zegt Jezus: voor mij bestaan er geen scheidslijnen. Of je man of vrouw bent, gelovige of ongelovige, de bron van levend water staat open voor iedereen. Jezus spreekt tot alle mensen: ‘Als je de gave Gods zou kennen!’, en verder: ‘De Vader zoekt aanbidders in geest en waarheid.’ en waar en hoe je de Vader ontmoet, komt op de tweede plaats.

Jezus nodigt ons vandaag allen uit om te drinken uit de bron van levend water. Als wij leven met de geest van Jezus, dan worden wij mensen met een andere gezindheid, dan komen wij tot nieuw leven. Zoek elkaar weer op, kom door uw geloof met elkaar weer in contact. Dan zullen we - evenals die vrouw - boodschappers van heil worden voor de mensen. Dan worden wij op onze beurt weer bron van levend water voor anderen, zodat zij geloven en weten dat Jezus de Heiland is van alle mensen…