Beweging (2008)

Soms gebeurt het wel eens, bij het klussen aan de electrische installatie in huis, dat je vergeet de stroom uit te schakelen, de electriciteitsdraden aanraakt, en dan 220 volt door je lichaam krijgt. Het is mij enkele malen gebeurd. Dat geeft een enorme opdoffer, en kan, in bepaalde omstandigheden, zelfs dodelijk zijn. Door die twee kleine koperdraden blijkt dan een enorm krachtige energiestroom te gaan. Onzichtbaar, maar o zo krachtig.
Zo werkt ook Gods Geest, onzichtbaar, maar krachtig werkzaam.

De eerste ademtocht van een baby bij de geboorte, het begin van het leven, dat kleine wezentje dat de buik van zijn moeder verlaat, van moeder afgesneden wordt, en dan zijn eigen, onafhankelijke leven begint. En dat eigen leven begint met het ademhalen, met de eerste ademtocht van de baby, die zijn longen volzuigt met lucht, met adem, en bij het uitademen de stem losmaakt. Adem, het oersymbool van Gods Geest, de adem, de mens bij zijn schepping door God ingeblazen.

Vorige week nog stond hier op deze ambo een boot, de boot van onze drie groepen Eerste Communicanten, waarmee vissen worden opgehaald tot de netten ervan scheuren. En wanneer de boot vol is, dan worden de zeilen van de boot volgeblazen met wind, en kan de boot over het water gaan doorklieven. Daarom beeldden die eerste christenen in de catacomben van Rome ook graag zo’n boot af: de mast was het kruis, en de zeilen stonden bol van de wind van de Heilige Geest.
Onzichtbaar, maar wel voelbaar, niet te vatten, maar wel levensnoodzaak, energie, maar onzichtbaar, adem, wind … over Gods Geest kunnen wij slechts spreken in beelden.

Pinksteren is het feest van de beweging. Er waait wind, er spetteren vlammen, de Apostelen worden in beweging gezet. De Heilige Geest brengt ons in beweging. Ook wij worden in beweging gezet
Pinksteren is het feest van de energie. Onzichtbare energie, die mensen in beweging zet, licht, vuur, adem, wind. De Heilige Geest zet in beweging, zonder iets te verliezen van zijn kracht, zoals de wind een windmolen aandrijft, en ook al heeft reeds al zijn energie aan de molen gegeven, toch niets van zijn windkracht verliest.
En wanneer Jezus aan Zijn leerlingen Zijn Geest geeft, dan blaast Hij over hen, en schenkt hen zo Zijn Geest. Zoals de baby bij de geboorte, met de eerste ademtocht, zijn eigen leven begint, zijn onafhankelijk leven, zonder de navelstreng van zijn moeder, zo begint met de gave van Gods Geest, de eerste ademtocht, een wind, een “gedruis alsof er een hevige wind opstak”, aldus de tekst uit de Handelingen van de Apostelen… zo ontstond het leven van de Kerk. Zo werd de Kerk gesticht.
Zo staat het in het boek van de Handelingen van de Apostelen, het verhaal van de eerste Kerk. Het verhaal van Paulus, van Petrus, van Philippus, al die mannen en vrouwen die, gedreven door de Geest van God, Jezus Blijde Boodschap gingen verkondigen. En ook Maria, de Moeder van Jezus, midden tussen de Apostelen, ook zij wordt deelgenote van de gave van de Heilige Geest, en Moeder van de Kerk.

De Heilige Geest zet in beweging, zoals Hij ook in beweging gezet heeft al die Nederlandse missionarissen aan wie wij dit weekend denken, in de Week van de Nederlandse Missionarissen, en die wij willen ondersteunen. De missionarissen die ver weg, sommigen letterlijk aan de uiteinden der aarde, een kerk in beweging hebben gezet, een dynamiek hebben gebracht, kerken hebben gesticht, die nu volop in beweging zijn. Soms, wanneer het vuur is overgedragen (zoals dragers van de Olympische vlam de fakkel overdragen), komt het vuur weer terug als het bij ons kil en koud is geworden. Dan slaat de vlam terug. Dan komen priesters en religieuzen uit de Derde Wereld naar ons toe. Dan blijken de Zusters onder de Bogen hun zwaartepunt niet meer in Maastricht, maar in Indonesië te hebben.
Het is een prachtige samenloop van omstandigheden dat het feest van Sint Servatius, de eerste geloofsverkondiger in onze streken, samenvalt met Pinksteren. Kardinaal Danneels merkte het vrijdag al op, bij zijn homelie bij de dekenale viering in de Sint-Servaasbasiliek. Een prachtig toeval, dat wij op deze Pinksterdag door drie thema’s bewogen worden: de nederdaling van de Geest over de kerk met de zendingsopdracht van Christus, de gedachtenis van de Heilige Servatius, eerste geloofsverkondiger in onze streek, en de Week van de Nederlandse Missionarissen.