Van aarde en hemel (2008)

A-cyclus · Paastijd · Olh hemelvaart · wit

Vanaf oeroude tijden wordt de aandacht van de mens naar boven getrokken. In de donkere nacht kijkt hij vol vragen onhoog naar die wonderlijke sterrenhemel en overdag laat hij zich koesteren door de zon. Al het goede komt van boven zeggen wij en het kwaad geven we een plek diep onder ons. Bij die oerdrang sluiten de wonderlijke verhalen aan, die we vandaag lezen.
Hoeveel vergeefse pogingen hebben mensen niet gedaan om in de hoogte te reiken en nu wij in onze dagen daar tpt op zekere hoogte in slagen, hebben we er moeite mee om de diepere betekenis van de verhalen uit de Schrift over ‘hemelvaart’ te doorgronden.
Vandaag wordt ons gevraagd om alle technische kennis, alle natuurkunde, alle weerkunde, achter ons te laten en opnieuw te durven kijken met de ogen van een kind, of met de ogen van een gelovige. Beiden hebben het vermogen om zich te verwonderen, beiden hebben het vermogen om door de aardse werkelijkheid heen, diepere betekenissen te ontdekken.

Kijken met de ogen van een kind, kijken als een gelovige en niets is wat het schijnt. Verteld wordt over een ‘vurige wagen’, lijkt dat niet op wat onze voorvaderen vertelden over de godheid Wodan? Het gaat over ‘wolken’ en over ‘hemel’, over ’ten hemel opgenomen’.
Het meest kom je over deze zaken te weten als je op je rug in het gras gaat liggen op een mooie zomermiddag en dan naar boven kijkt naar de blauwe lucht die zich over je uitstrekt, onderbroken met wolken in een steeds wisselend spel van licht en schaduw, van scherp en wazig, van geheimzinnige vormen die er zijn en zo weer verdwijnen. Dat spel aan de hemel heeft mensen altijd getrokken, hun fantasie geprikkeld. Dat spel boven ons leverde beelden om wat niet te zeggen is, toch uit te drukken. Meer dan over ‘iets’ of over een ‘plaats’ gaat het over relaties van mensen, over dromen, perspectief en visioenen van mensen.

Elia is, samen met Mozes, in het oog van de Joden de grootste profeet, zo groot dat van hem geen graf is gevonden. Zo groot is de betekenis van Elia -zijn naam zegt het al, die betekent ‘De Heer alleen is God’, dat zijn einde op aarde heel anders is dan dat van andere stervelingen. Het verhaal over zijn afscheid van het aardse leven, geeft zijn grote betekenis aan. Letterlijk overstijgt hij, ons gewone mensen.
Lucas de schrijver van de Handelingen liet zich inspireren door wat Elia, was overkomen. Het is een echt typerende aanpak van Lucas. Hij doet dat ook bv. in zijn verhalen over het begin van Jezus’ leven, daar liet hij zich leiden door de geboorteverhalen over Samuël.

In het Eliaverhaal is een kernthema: Elia is niet langer van deze wereld. Elia, dat maken de beelden duidelijk, is voortaan in Gods hand. Maar het leven gaat door en hij heeft zijn taak, zijn opdracht achtergelaten en overgedragen, daarvan is de mantel het symbool. Zijn leerling Elisa is getuige van dit alles, hij krijgt de mantel van Elia en moet zijn werk voortzetten.
Eenzelfde basisthema bij Jezus en zijn leerlingen: de wolk zegt: Jezus is voortaan helemaal bij God thuis, hoort helemaal bij God en die relatie onttrekt zich aan de menselijke waarneming. Dat hoeft voor zijn leerlingen geen probleem te zijn, want heilige Geest wordt hen beloofd: de kracht van God zal in hen komen om verder te kunnen werken en leven op de weg van Jezus.

Wonderlijk dat hemelvaartverhalen als belangrijkste richting hebben: sta niet naar de hemel te kijken, maar verricht het werk dat je hier in deze wereld te doen hebt. Het feest van Hemelvaart is het feest van het geloof in het heden en in deze aarde én in de toekomst. Mensen die denken dat geloven ongeveer gelijkstaat met wereldvlucht die hebben van het christendom in ieder geval niets begrepen.
Sta niet naar de hemel te kijken, doe híer wat je moet doen…… voor Jezus´leerlingen wil dat zeggen: leven als hij, in volledige inzet voor elkaar en voor de wereld waarin we leven, zoals Jezus deed. Leven als hij, geeft perspectief, nl. dat we leven naar Gods bedoelingen en zo een wereld naderbij brengen, zoals hij die bedoeld heeft geholpen en gesteund door zijn kracht in ons, zijn Geest. Zo leven is met één woord te tekenen: leven uit liefde. Dat is een visioen even duizelingwekkend als de hemel.

Het is een visioen dat mensen moed geeft om hun leven op te bouwen en zo worden ze meer dan ze zijn. Het is een visioen dat mensen durven aangaan als ze hun leven gaan delen, trouwen onder Gods zegen en als ze kinderen krijgen, voor wie ze voortaan willen leven, voor wie ze voortaan willen zorgen.
Daarom is het vandaag op Hemelvaart, als we vieren dat Gods ons -op de weg van Jezus- een oneindig perspectief geeft, ook een prachtige dag om kinderen te dopen, jullie kinderen Karin en Patrick. De eenvoudige symbolen die we zo meteen aan jullie kinderen voltrekken, zeggen meer dan met woorden mogelijk is.

Het binnendragen van jullie kinderen door hun oma’s drukt uit hoe ze staan in de traditie van jullie families en hoe in hen het leven dat jullie gekregen hebben, verder gaat. Het overdragen aan peter en meter drukt uit hoe jullie bereid zijn om jullie dochters te aanvaarden als -nu nog kleine mensen- maar wel als unieke personen die hun eigen weg moeten leren gaan en die je dus ook uit handen moet durven geven, ze zijn aan jullie toevertrouwd, niet jullie bezit. Het teken van het levende water drukt het sterkst uit hoe jullie hopen en verlangen dat ze zullen leven als kinderen van God en tegelijk verantwoordelijke mensen op onze mooie aarde zullen zijn, met Jezus’ weg als voorbeeld.
De zalving met heilige olie spreekt ons van de kracht van God die al vanaf het begin in hen werkt, kinderen van liefde als ze zijn.
Het licht van de doopkaars, ontstoken aan de paaskaars duidt aan dat ze kinderen zijn op wie veel hoop is gevestigd dat ze licht en warmte zullen brengen aan jullie zelf, in jullie families, dat ze lichtdragers mogen zijn.
Jullie zijn voortaan - dat zal altijd met je meegaan: vader en moeder. Jullie leven zal voor altijd mede getekend zijn door deze twee bijzondere mensen, jullie dochters.

Vandaag, natuurlijk op zo’n mooie dag zijn we positief gestemd nu we jullie kinderen door de doop ook opnemen in onze geloofsgemeenschap. Maar we zijn allemaal mens genoeg om weet te hebben van onrecht, lijden en kwaad in deze wereld en tussen mensen. De doop van jullie kinderen geeft aan dat we niet berusten in kwaad en onrecht, dat we ons daartegen altijd zullen verzetten. Want het visioen dat ons vandaag voor ogen staat: het van God zijn en bij Hem horen, met Hem verbonden zijn, spreekt van overwinning van het kwaad en leven voor altijd, zoals bij Jezus.

In de hoop op de voltooiing van dat visioen en met dat perspectief voor ogen vraag ik nu om met jullie kinderen naar voren te komen voor de doop.

Zoeken in Preken Online