Homilie op het Feest van de H. Familie
Tielt, 29 december 2013
Vandaag, op het Feest van de H. Familie, moet ik iets zeggen over het gezin.
Dat er thans een gezinscrisis is, weet iedereen.
Een reden te meer om er iets over te zeggen.
Een geslaagd huwelijk is een opgave van elke dag. Maar zo simpel is dat niet. Trouwen en getrouwd zijn is een werkwoord dat je elke dag moet vervoegen.
Als inspiratiebron voor een geslaagd huwelijk zou ik even halt willen houden bij drie prachtige schilderijen van Felix De Boeck, waarvan er een litho in de living van mijn appartement hangt.
- Vooreerst de Zelfgave, een schilderij uit de rijpere periode van Felix De Boeck, met bevende hand ondertekend. Je kunt die in drie varianten bewonderen in de Sint-Michielskathedraal in Brussel. Daarop zie je in felle maar warme kleuren 2 open handen, - sommigen beweren 1 uitvergrote hand, - bestraald door een fijne lichtstraal van boven, de fijne lichtstraal van Gods genade.
Het is voor alle gehuwden een opgave om elke dag door het leven te gaan met 2 open handen. De ervaring leert dat je pas gelukkig wordt niet met gesloten vuisten maar als je open handen hebt om vreugde te schenken en dat je slechts met open handen geluk kunt ontvangen.
Wat de Boeck geschilderd heeft, heeft Phil Bosmans raak verwoord in zijn boekje “Zomaar voor jou”, waarin hij o.a. schrijft: “het geluk is geen loterij, geen vlinder waar je achteraan moet zitten. Het geluk is als een schaduw die je volgt, als een echo die beantwoordt aan de gave van jezelf…” Ik zou zeggen dat het geluk is als een geluid in de bergen: tot wie het uitzendt keert het zevenvoudig terug. Of als een parfum: als je het sprenkelt over een ander, krijg je zelf er een paar druppels van mee.
- Maar die zelfgave gaat niet zonder offer. Geen wonder zonder wonde! Ze is maar mogelijk als je, zoals elk bruidspaar het verwoordt in hun trouwbelofte, “bereid bent elkaar te aanvaarden zoals je bent."
Zoek daarvoor inspiratie in dat andere prachtige doek van De Boeck, namelijk zijn Zelfportret. Ik weet dat de schilder daarvan hield. Daarin heeft de kunstenaar zichzelf geschilderd, zonder show, maar met een heldere indringende blik: een heel realistische foto. De kunst in een relatie is immers dat je elkaar de ruimte geeft om jezelf te zijn: met je eigen verleden en opvoeding, met je eigen karakter, met je vele kwaliteiten en wellicht ook met een paar gebreken, met je eigen visie op sommige zaken en zelfs met je eigen tuintje dat soms een ondoorgrondelijk mysterie is.
Probeer ook elkaar niet te veranderen. Een getrouwde vrouw heeft geschreven: “De meeste vrouwen proberen, als ze getrouwd zijn, hun man te veranderen en, als ze hem veranderd hebben, vinden ze hem niet meer leuk. Vind elkaar leuk zoals je bent en beleef wat Herman De Coninck mooi verwoordde: “Vroeger hield ik alleen van je ogen. Nu ook van de kraaienpootjes ernaast.”
En overvraag elkaar niet, want, zo schreef Toon Hermans:
“We hebben allemaal wel eens een gaatje in onze jumper.
We hebben allemaal wel eens een deukje in onze bumper.”
En leer elkaar vergeven. Begin nooit een nieuwe dag met de scherven van gisteren. De vergevingsgezindheid is de toetssteen van de ware liefde.
- Dan zal de tederheid uit jullie relatie nooit verdwijnen. Ook daarvoor vind je inspiratie in dat andere prachtige doek van Felix De Boeck, ook in zeer warme kleuren geschilderd, waaraan de meester de naam gaf “Moederschap” en waarop anderen het etiket plakken “Tederheid”. Daar straalt zoveel warmte uit en die warmte kunnen we best gebruiken. Want onze maatschappij is vrij hard. Hard zijn is in. Het is een modetrend. Zelfs de blik van de mannequins in de reclame of op de catwalk is stoer en kil. De meeste zangers op de C.D.-hoes kijken je koel en hard aan.
Geen wonder dat die tederheid ook bij sommige gehuwden ontbreekt. Ze lijden aan de kwaal der schermen. Je kent dat… Als je bij valavond langs een huis voorbijkomt zie je in de living de vrouw voor het T.V.-scherm en wat verder zit te man voor het computerscherm. Of ze zien nog enkel hun werk. Sommigen verliezen zelfs daardoor hun gezondheid om geld te verdienen en verliezen later hun geld om hun gezondheid te herwinnen.
Geen wonder dat ze elkaar uit het oog verliezen en vrij vlug op elkaar uitgekeken zijn. Hoe kan het anders als ze meer naar de schermen kijken dan naar elkaar.
Ik wens aan alle gehuwden een tedere relatie, zoals die spreekt uit het schilderij het “Moederschap” van De Boeck.
Ik kan me nu voorstellen dat sommige mensen in de kerk nu denken: twee mensen die smoorverliefd trouwen en dromen van dat stukje paradijs dat hen wacht, die zijn toch vrij naïef. Ik meen van niet. Want bij onze jonge gezinnen zijn er heel veel warme en tedere relaties.
Maar toch wordt het huwelijk soms geen stukje paradijs, maar een paradijs in stukjes. Die kostbare liefde, bron van geluk, blijft broos en kwetsbaar. Die tedere zelfgave overstijgt soms de gehuwden. Het is een geschenk dat ze aan God moeten vragen in het gelovig vertrouwen dat Hij hun de kracht geeft om zich blijvend te geven aan elkaar en zich in te zetten voor hun kinderen en voor de mensen op hun levensweg. Hij is hun kompas en hun voedsel voor onderweg.
Vergeet niet dat in de Zelfgave van De Boeck de 2 open handen bestraald zijn door een fijne lichtstraal van boven: de fijne lichtstraal van Gods genade.
Aan Kard. Danneels vroeg een journalist: “Meneer de Kardinaal, wat zou u aan de trouwbelofte willen toevoegen?” Waarop de wijze kardinaal antwoordde: “Niet veel, want ze beloven al zoveel als ze trouwen.” Maar, omdat die journalist bleef aandringen, zei de kardinaal: “Misschien kun je er toch aan toevoegen: “Ik zal elke dag mijn best doen om jou en vele mensen blij en gelukkig te maken.”
Dat is ook, op dit Feest van de H. Familie, mijn wens voor alle getrouwde mensen.
Gabriël Buyse, pastoor-deken em. Tielt