Modelgezinnetje ? Een modelgezinnetje, dat gezinnetje uit het boek van Jezus Sirach, gehoorzaamheid en eerbied voor vader en moeder, en zorg voor de oude dag ..! Een modelgezinnetje, dat van de apostel Paulus in zijn brief aan de Kolossenzen, vrouwen weest uw man onderdanig, en mannen, weest niet humeurig, kinderen, gehoorzaamt uw ouders in alles ..! Een modelgezinnetje, dat van Jozef, Maria en Jezus ? Is ons beeld van de Heilige Familie niet te zeer verdraaid door die rose-kleurige prentjes uit onze jeugd, met dat modelgezinnetje met die hardwerkend vader, die huiselijke moeder, en dat gehoorzame kindje Jezus, dat één-kind-gezinnetje, waar alles liefde, pais en vree was, in hun romantische huisje in Nazareth ?
Nee, veeleer een gezin van onze tijd.
Een huwelijk dat slecht begon, met een knagende twijfel, van de jonge bruidegom die merkt dat zijn bruid zwanger is, terwijl hij heel goed weet dat er nog niets gebeurd is. Hoezeer is Jozef dan iemand van ons, van onze tijd. In hoeveel echtparen komt het niet voor, die plotselinge duivelse twijfel aan de trouw van de partner ? En hoe moeilijk is het dan om tóch trouw te blijven, de twijfel te overwinnen. Een bevalling in medisch erbarmelijke omstandigheden, geen arts, geen vroedvrouw in de buurt. In Bethlehem in Palestina. Dicht bij de grote stad Jeruzalem. Maar daar mogen zij niet komen. Afgesloten door een hoge betonnen muur. En hoeveel kinderen worden niet geboren in vluchtelingenkampen ?
En dat allemaal omdat de bezettende macht bevolkingsgroepen wil herordenen. Albanezen naar Albanië, Serviërs naar Servië, Somalië. Hier de ene kant van de grens, daar de andere kant van de grens.
Een gezin dat moest vluchten vanwege een op handen zijnde etnische zuivering. Een door de overheid ontketende massamoordpartij, ondersteund door de media. Joodse kinderen, die met een gele ster. Hutus en Tutsis. Srebrenica. Vluchten naar Egypte. Het land van de slavernij. Een vluchtelingengezin, dat de massamoorden in eigen land moet ontvluchten. Irakezen vluchten naar de buurlanden. De Verenigde Staten nemen ze niet op. Ongewenste vreemdelingen zijn ze in het gastland. Maar het is eigenlijk geen gastland. Gastlanden zijn niet altijd gastvrij. Nederland is immers vol.
En dan komen ze terug. Maar ze zijn eigenlijk niet meer welkom. Niet in Judea. Daar is geen werk voor mensen als Jozef. Uiteindelijk wordt het een klein dorpje in Galilea, achterlijk gebied, ‘land van de heidenen’. Daar woon je liever niet. Zoals in de betonnen buitenwijken van de grootsteden. Dan maar werken in de bouw, als timmerman. In de bouw is altijd werk. Hoeveel gezinnen zijn er niet, die moeten wonen waar ze eigenlijk niet willen wonen, waar vader en moeder een werk hebben dat ze eigenlijk liever niet doen, maar er is niets anders ?
En wanneer hun zoon groter wordt, moeten ze ontdekken dat Hij bijzonder eigenzinnig is. Op bedevaart naar Jeruzalem, raken ze hun kind kwijt. Dagen in angst gezeten. Wat zou er gebeurd zijn ? Is Hij misschien in handen van kinderhandelaars gevallen ? Nicky Verstappen, we weten nog steeds niet wie het gedaan heeft. En dan vinden ze hem in de Tempel, in goed gezelschap, bij een aantal geleerde heren. En wanneer ze Hem dan zeggen dat ze zich zo bezorgd hebben gemaakt, wordt Hij nog brutaal: ‘Wisten jullie niet dat ik in het huis van Mijn Vader moest zijn ?’ Wij zouden zeggen: een lastige puber. Ja, kinderen worden niet alleen groot, maar soms ook eigenzinnig, en soms gewoonweg brutaal. Ouders begrijpen hun kinderen soms ook niet. Kinderen begrijpen hun ouders soms ook niet. Soms komt het zelfs tot een breuk.
Ook de familie van Jezus begrijpt Hem niet. Wanneer Hij al predikend door het land Israël trekt, denken ze dat Hij niet goed spoort, dat Hij opgenomen moet worden. En ze gaan Hem halen.
Modelgezinnetje, dat gezinnetje van Nazareth ? Ja zeker, een modelgezinnetje. Maar niet dat rozegekleurd modelgezinnetje afgezonderd van de boze buitenwereld, een cocon waarbinnen alles pais en vree is. Maar wel een gezin dat in het volle leven staat. Een gezin dat klappen krijgt. Een gezin dat model staat voor onze gezinnen, want het heeft al onze problemen gekend.
Niet alleen is God mens geworden, en heeft Hij het mens-zijn in zijn volle dimensie beleefd. Hij is ook mens geworden binnen een gezin, een gewoon gezin, een gezin zoals onze gezinnen. En daarmee staat deze mensgeworden God zo dicht bij ons, midden onder ons.
Régis de la Haye, diaken