De bergrede behoort zeker tot de meest bekende delen van het Nieuwe Testament, maar eigenlijk ook tot de meest ontmoedigende. Zijn de houdingen die hier gevraagd worden niet onbereikbaar voor de gewone mens? Wie wil arm zijn? Wie kan gelukkig zijn als hij moet wenen? Wie is gelukkig als hij vervolgd wordt? Wordt hier niet werkelijk te veel gevraagd? Sommigen verleggen de beloften naar de hemel: de armen zullen dan vergoed worden, dan zullen de bedroefden getroost worden, dan zal er gerechtigheid geschieden. Maar dat is toch helemaal tegen de geest van het evangelie! Jezus zegt dat de armen hier al gelukkig geprezen moeten worden, dat de wenenden hier getroost zullen worden. De beloften van de bergrede zijn geen troostprijzen die in de hemel klaar liggen, zij behoren tot de werkelijkheid van het Rijk van God, dat hier op aarde al werkzaam is.
Mogen we dat duidelijk maken met enkele voorbeelden? ‘Zalig zij die vrede stichten’. Als Paus Johannes Paulus II op kerstdag naar de gevangenis gaat en daar zijn moordenaar gaat bezoeken, hem omhelst en hem als een broeder ontmoet, zal hij dan niet een ‘zalig’ uur gekend hebben? Zeker weet ik dat iemand die een ander niet vergeven wil, geen vrede kent.
‘Zalig die vervolging lijden’. Pater Kolbe ging vrijwillig in de hongerbunker, bleef daar veertien dagen zonder eten of drinken en toch zong hij heel die tijd liederen met zijn lotgenoten. Zou hij in die bunker geen zaligheid gekend hebben?
Denken wij aan onze missionarissen, zij zijn wel zo arm als de straat, hebben te eten wat de inlanders hun brengen: wat zoete aardappelen en maniok, en toch getuigen zij dat ze gelukkig zijn, dikwijls alleen, maar nooit eenzaam. Zij beleven werkelijk een alternatieve levensstijl.
Wij kennen onze zusters die zich afsloven voor gehandicapte kinderen en zich bekommeren met een moederlijke liefde voor de uitgestotenen van de maatschappij. Zouden zij voor hun warm hart geen warme hartelijkheid terugkrijgen?
Graag denken wij ook aan onze ouders, die zich van de vroege morgen tot de late avond hebben ingezet voor hun kinderen, zonder ook maar een uur alleen aan zichzelf te denken. Was hun leven in armoede, arbeid en gebed, niet gelukkig?
Zoveel mensen rondom ons bewijzen dat de geest van de zaligsprekingen wel te beleven is. Maar de waarheid van deze zaligsprekingen kun je pas ervaren als je ze in praktijk brengt. Pas als je zelf arm bent, weet je dat dit geluk kan brengen, pas als je de vrede geschonken hebt, weet je dat dit geluk is; pas als je rein bent, zul je God zien.
Je moet eerst de stap naar het geloof durven zetten? Het Rijk van God is reeds werkelijkheid hier op aarde, als een voorsmaak van de hemel op aarde. Eerst komt de bekering tot God, dan komt de ervaring van het Godsrijk op aarde.