Op deze voorlaatste zondag van oktober gaat onze bijzondere aandacht naar onze missionarissen en hun werk. In de missie - wat betekent “zending” - beleeft de Kerk wat zij in wezen is : de verzameling van het godsvolk over alle grenzen heen. Hierin wil de Kerk de twee grote geboden beleven, de Godsliefde en de naastenliefde. En de Kerk wil ook naar het woord van de Heer, de twee elementen samenhouden : de verkondiging van de Blijde Boodschap en de eredienst aan God, samen met het sociaal ontwikkelingswerk.
Dit jaar worden de christenen van Egypte in het licht gesteld. Het zijn de kleine koptische en orthodoxe kerken die beide blijk geven van levenskracht. Wanneer wij naar het verre verleden van de eerste eeuwen der kerkgeschiedenis teruggaan, vernemen wij dat juist in Egypte het monnikenleven zijn ontstaan vond.
Sinds een aantal jaren is missionering ook wederzijds, wederkerig, het is een tweerichtingsverkeer geworden. Uit jonge, levenskrachtige kerken komen mannen en vrouwen naar ons toe om ons te helpen het Evangelie te beleven. Vandaag is het ook de dag van die Jonge Kerken. Maar het is vandaag ook de dag van die duizenden missionarissen die ooit in het missiewerk stonden. Zij blijven met geest en hart verbonden bij de gemeenschappen waarin zij geleefd hebben, waaraan zij het grootste deel van hun leven hebben geschonken. Want wie eens missionaris is geweest, die blijft missionaris.
Blijven wij nog even stilstaan bij het eerbied hebben voor de vreemdelingen in ons midden. Hoe meer respect en zorg er is voor de vreemdelingen, hoe meer het evangelie gerealiseerd wordt. De Belgische Bisschoppen schreven in hun verklaring “Migranten en Vluchtelingen in ons midden” het volgende :
“Een eerste beweegreden voor ons, christenen, om de vreemde in ons midden te waarderen, is de ervaring van het Godsvolk in Egypte: “Gij moet de vreemdeling beminnen als uzelf, want gij zijt zelf vreemdeling geweest in Egypte” (Leviticus 19). Dit woord bevraagt ons ook vandaag nog. Op het eerste gezicht hebben velen onder ons zulke situaties nog niet aan den lijve ondervonden. Maar soms kan men, op reis in een vreemd land, of in een ervaring van eenzaamheid in onze eigen samenleving of in de zoektocht en de crisis van het eigen hart, het gevoelen hebben “ontheemd” te zijn. Dan beseft men beter de zin en de opdracht van de solidariteit met de vreemde in ons midden. Een tweede beweegreden sluit daarbij aan. De aarde is door en door van God. Daarom heeft iedere mens het recht op een plek om te wonen en te leven, ook buiten de grenzen van het eigen land als het daar niet mogelijk is. De sociale leer van de Kerk heeft deze universele bestemming van de goederen steeds beklemtoond. In die zin is elk persoonlijk en gemeenschappelijk eigendomsrecht begrensd, als andere mensen zich in uiterste nood bevinden. Een derde beweegreden is de voorkeursliefde van God voor de vluchteling. Altijd kiest God partij voor de zwakste. “Het boek Deuteronomium zegt: “God bemint de vluchteling en geeft hem voedsel en een mantel”. Zozeer bemint God de vluchteling dat hij zich in Jezus met hem vereenzelvigt. Wat men aan de vreemdeling doet, is daarom aan Jezus zelf gedaan. Het oordeel over ons leven gebeurt op basis van onze houding ten aanzien van de vreemdeling en van de andere armen in ons midden.” Totdaar de verklaring van de Belgische bisschoppen uit 1995.
Migranten en vluchtelingen kunnen vreemden zijn voor ons, maar voor God zijn ze geen vreemden. De Joodse Talmoed geeft als commentaar: “Er zijn eigenlijk geen vreemdelingen, alleen mensen die elkaar nog nooit echt ontmoet hebben.” In het Oude Testament wordt de vreemdeling opvallend positief benaderd. Het gebod om de vreemdeling een plaats te geven komt maar liefst 37 keer voor, het gebod van de naastenliefde maar 2 keer.
Die positieve houding tegenover de vreemdeling in ons midden geldt eveneens voor mensen in den vreemde zelf. Missiezondag nodigt ons steeds weer uit om mensen van andere culturen te ontmoeten en geen vreemden te blijven voor elkaar. “Ontdek het onbekende” is de slogan van dit jaar en dat sluit perfect aan bij wat daarnet gezegd werd over de vreemdelingen. We moeten geen angst hebben voor het vreemde, maar wel in dialoog treden, elkaar beter leren kennen en elkaar ontmoeten. Als we in naam van Jezus naar anderen toegaan en hen de Blijde Boodschap willen brengen, zal dat ook zijn omwille van dezelfde drie beweegredenen: 1. het is bouwen aan een goede thuis voor iedereen, 2. het gaat om een eerlijke verdeling van de goederen van de aarde en 3. het wil in de eerste plaats de zwakken helpen. Het is zorgen voor gerechtigheid en vrede voor iedereen waar ook ter wereld, omdat allen kinderen zijn van éénzelfde Vader. Omwille van de liefde Gods, willen we het beste voor elke mens waar ook ter wereld. Dat is Missio : gezonden worden in Jezus’ naam om lief te hebben zonder einde.
* met dank aan Emmanuel Van Lierde en Karel Matheussen