27A Vredeszondag 2011 Mt 21, 33-43; Jes. 5, 1-7
Vandaag is het vredeszondag, waarmee we de officiële vredesWEEK – van 25 september tot 2 oktober- afsluiten. Niet de VREDE sluiten we af-want die moet verder gaan- maar de officiële vredesWEEK. En ik weet dat Paulette daar verleden zondag al een en ander over gezegd heeft. Maar het evangelie van vandaag noopt mij bijna daar nog iets meer over te zeggen. Het evangelie van vandaag is lang gebruikt geweest om aanleiding te geven tot antisemitisme, d.w.z. een veroordeling, haatgevoel tegenover de Joden.
Laat mij een en ander duidelijker maken. Het evangelie is een parabel, d.w.z. het verhaal verwijst op een bedekte manier naar de werkelijkheid. Nl. de wijngaard is een BEELD, een beeld dat veel voor komt zowel in het OT als in het NT . Een beeld dat bedekt verwijst naar de werkelijkheid, nl. het beloofde land, een samenleving waarin iedereen gelukkig is zoals God dat belooft; wat ‘uitge-breider’ onze wereld. En daarin moet er gewerkt worden om het leven voor ieder goed te maken, net zoals er in een wijngaard moet gewerkt worden om goede vruchten voort te brengen. Maar omdat de pachters van die wijngaard , van het beloofde land, verkeerd handelen, zegt Jezus, zal hen= het gelovige joodse volk, het volk van God-, die wijngaard , het beloofde land, het geluk, ontnomen worden en aan anderen gegeven worden. Heel dikwijls heeft men daarin gezien dat Jezus hier zegt dat God het Joodse volk veroordeelt, dat God het beloofde land, het geluk, het Rijk Gods, van de Joden zal afpakken en aan anderen zal geven, en dan vooral de christenen. Dat ‘veroordelen’ van de Joden en het feit dat men vol hield dat de Joden als VOLK Jezus hebben laten kruisigen, heeft wereldwijd gezorgd voor anti-semitisme, met het hoogtepunt de holocaust. Maar het evangelie van vandaag is NIET anti-joods!!!!! Het zijn de pachters, de rentmeesters, de plaatselijke basen, plaatselijke verantwoordelijken die de dienaars van de Heer mishandelen en doden: in het begin van de evangelielezing staat duidelijk: “Jezus sprak tot de hogepriesters en de oudsten van het volk”, dat zijn de ‘geestelijken, gezagsdragers, de clerici’ van die tijd, niet de gewone mens, de gewone Jood. Zij die het volk (spiritueel, religieus) moeten leiden, zij zijn verkeerd, zij handelen verkeerd. Zij doen niet wat God van hen vraagt, zij misleiden zelfs de arbeiders, de gewone mensen, om alle macht naar zich toe te trekken en te doen wat zij goed vinden, daar mogen zelfs doden voor vallen. Niet Gods wil is belangrijk, maar HUN wil. Dat is wat gebeurde in Jezus’ tijd. Ik hoef de stap naar onze huidige tijd niet expliciet te maken hier, je kunt het zelf wel invullen. In dat verband moet je maar eens het artikel lezen in het parochieblad van deze week, dat ook verschenen is in verschillende kranten, nl: over de ongehoorzaamheid van 400 Oostenrijkse priesters tegenover hun bisschoppen. Jezus veroordeelt het joodse VOLK niet!!! Honderden jaren werd er op Goede vrijdag gebeden voor de zondige Joden die Jezus aan het kruis genageld hebben. God zij dank heeft Johannes XXIII dit afgeschaft, want het VOLK heeft geen schuld aan Jezus de dood, wel de machthebbers van die tijd, zowel politieke als geestelijke machthebbers. Ook dat is ‘vrede’ , dank zei Johannes XXXIII, die aan het gedurfde begin van de verzoening tussen christenen en Joden stond. Een moedige daad van hem.
Misschien kunnen ook wij vandaag een moedige daad stellen. Het thema van de vredesweek van dit jaar is: ‘SCHIET ONTWIKKELING NIET AAN FLARDEN’. Inderdaad veel ontwikkeling en ontwikkelingshulp wordt vernietigd door oorlogen, veelal burgeroorlogen. En die vernietiging is in de loop van de jongste geschiedenis des te groter geworden door het gebruik van vuurwapens. Waar de vele samenwerkende partners van de vredesweek op aandringen is dat er een wereldwijd verdrag zou komen in de controle op de wapenhandel.(alleen al in België zijn zowat 2 miljoen wapens in omloop, waarvan 2/3 ongeregistreerd, illegaal). Wat moet het dan zijn in landen waar conflicten zijn?? Een protestantse dominee, Harry Kuitert, een man voor wie ik veel respect heb, en op wie veel kritiek wordt geuit, maar die de dingen durft te zeggen zoals ze zijn, heeft ooit een boek geschreven: ‘Alles is politiek, maar politiek is niet alles’. Inderdaad, alles is politiek. Politiek betekent uit het Grieks: het leven organiseren in de polis, in de stad, de samenleving’. Ook de godsdienst help daar aan mee. Ook in die zin is godsdienst politiek. Vandaar ook dat de organisatoren van de vredesweek vanuit onze gelovige visie ons oproepen om een petitie te ondertekenen (dus politiek?) die overhandigd zal worden aan de VN via de nationale regeringen om te komen tot een beter internationaal verdrag dat de controle op de wapenhandel verscherp. Een politieke, niet a-religieuze oproep. Alles is politiek, zegt Kuitert, maar politiek is niet alles. Inderdaad, ook naast acties en handelingen van de politiek, zijn onze acties, ons handelen van ieder individu afzonderlijk belangrijk om bij te dragen tot vrede, niet alleen veraf, maar ook onder ons, onder mensen die naast ons, boven ons, tegenover ons wonen.