Zusters en broeders,
In kerk en wereld, maar in de kerk vooral wemelt het van het pessimisme… En dat is jammer…
Pessimisme bouwt niks op, geen wereld, geen toekomst, niets…
Pessimisme verstikt en verengt de realiteit.
Heel anders is het gesteld met de hoop. Er is weinig wat zo krachtig is dan hoop.
Hoop houdt mensen in leven, letterlijk en figuurlijk. We hopen op genezing, we hopen op betere tijden, we hopen dat de brandstof goedkoper wordt enzovoort. Ten andere, het spreekwoord zegt het al eeuwenlang: hoop doet leven…
Hopen is niet hetzelfde als dromen. We kunnen dromen van een betere wereld, maar als we niet daadwerkelijk eraan beginnen, wordt dat andere spreekwoord, ook al eeuwenoud, andermaal bewaarheid: dromen zijn bedrog.
Maar als we hopen, dan worden we vanzelf andere mensen,
Als we hopen dan scharen we ons achter onze God die onverhoopte dingen waarmaakt, elke dag opnieuw. Onze God is een God van de hoop, de God van een andere toekomst, van een verdraaide wereld… De God die uitgestotenen optilt, kleinen groot maakt, noem maar op.
Dat leert ons de gelijkenis die we zopas hebben gehoord.
We zouden het als titel kunnen meegeven: de misdadige wijnbouwers… toegegeven, weinig origineel, maar niettemin, daar lijkt het toch wel over te gaan…
Lijkt…
Want zoals zo dikwijls is het evangelie veel subtieler dan op het eerste zicht blijkt…
Jezus doet een profetie, die min of meer verdwijnt in de bloederige dramatiek van het gebeuren… Hij zegt: de steen die de bouwlieden hebben afgekeurd, is juist de hoeksteen geworden…
En daarom is het evangelie zo hoopvol.
Christus werd door zijn tijd - en volksgenoten verguisd. Hij was te zonderling, te groot in naastenliefde om door wie gezag had te worden aanvaard, laat staan erkend…
Ze hebben gezocht hoe ze hem in de hoek konden drummen, gevangen konden nemen, konden veroordelen.
Ze hebben hem genageld aan het kruis, het was de straf van de vervloekten, van de door God verstotenen…
Maar precies daar en op dat moment is de kerk ontstaan…
De kerk is gebouwd op een steen die verworpen werd,
Gefundeerd op een verschoppeling.
En sindsdien is er voor de kleinsten, voor de zwaksten, voor de zondaars, voor de verschoppelingen langs de kant van de weg, HOOP. God is een van hen!
En precies daarom moeten wij zo voorzichtig zijn…
Om zelf niet te schoppen naar anderen,
Om zelf niet te oordelen,
Om zelf geen stenen te werpen naar de anderen…
Want dat is hetgeen gebeurt zo dikwijls.
Hoe rap staan wij met oordelen klaar.
Tegenover vreemdelingen, tegenover jongeren, tegenover ouderen, tegenover priesters, tegenover zusters, tegenover gelijk welk bestuur, tegenover gelijk welk gezag, tegenover gelijk wie…
En dat is zo jammer, want onevangelisch en naast de kwestie…
De kwestie staat beschreven in het evangelie:
Er is een wijngaard, en daarin wij, werklieden aan het werk… wij allemaal…
En er is maar een doel:
Vruchten voortbrengen…
Goede vruchten, uiteraard…
Amen