Zij gaan voor

A-cyclus · Tijd door het jaar · 26e zondag · groen

‘Bidden is praten met God’ heb ik ooit geleerd. Welnu, Jezus ging de berg op om te bidden. Het was nacht. Donker, koud.\

  • Ach God, bad hij, zie mij. Kind van jou, knechtje van Israël. Ik heb doorgegeven wat ik gehoord heb. Ik heb de armen zalig geprezen en de rijken arm genoemd. Ik heb kinderen omarmd en ben opgekomen voor de rechten van de kleinsten. Keer op keer heb ik, in het spoor van onze geschiedenis en onze heilige Schriften, aangedrongen op woorden van waarheid en daden van gerechtigheid; ik heb gesmeekt om nieuwe harten. Ik heb verteld dat je kiezen kunt en moet voor een nieuwe aarde; en zelf héb ik die keuze gemaakt. Ik weet dat ik daarmee gevaarlijk spel speel, dat ze me kunnen buitengooien en doden. Maar ik ben bereid. Mijn ja kan je krijgen, jij weet het.\
  • Tegen mij hoef je niet zo flink te doen, zei God. Je ziet er slecht uit, je zit ergens mee, dat zie je zo. Ik wel tenminste.\
  • Jezus slikte eens. Weet je, zei hij, jijzelf bent mijn probleem; én de mensen zijn mijn probleem.\
  • Dat klinkt ernstig, vond God. Hoezo ben ik een probleem?\
  • En Jezus verklaarde: Ik heb de Schriften gelezen en herlezen, de Thora en de profeten. God, zie jij dan niet hoe de mensen autonoom worden verklaard, hoezeer de nadruk ligt op hun eigen verantwoordelijkheid? Ze mogen zelf hun levensgang bepalen, mogen ten halve keren en ten hele dwalen. Je zult zien dat ze jou nog eens terzijde zullen schuiven; binnen twintig eeuwen sta jij buitenspel. Waar blijf je dan met jouw almacht?\
  • God snoof. Mag ik dat alsjeblieft zelf uitmaken? Het is de enige almacht die ik heb; tot vrijheid heb ik hen bevrijd. Een plaats in de marge is mij genoeg, de kleinste plek is mij het liefst.\
  • Weet je wel, vroeg Jezus, hoe je daarmee godsdienstige mensen voor het hoofd stoot?\
  • Godsdienstige mensen kunnen mij niet schelen, zei God heel zachtjes. Ménsen kunnen mij schelen.

Het bleef even heel stil, daarboven.\

  • Ja, zei Jezus, mensen. Zij vormen mijn tweede probleem. Ik bedoel dit: ik heb wel een mooi verhaaltje verteld over een nee-zegger die ja doet en een ja-knikker die nee doet, maar de meeste mensen leven niet van ja-en-nee. Ze hangen ergens er tussenin. Ze weten niet wat te zeggen, laat staan wat te doen. Ze weten niet wat recht is en wat krom. Ze weten vaak niet eens wat of wie ze zijn, soms niet eens of ze een jongen of een meisje zijn. Jij en ik hebben mooi praten, maar bij de mensen ligt het allemaal niet zo duidelijk. Alles klopt, maar de werkelijkheid klopt niet.\
  • God zweeg even, verbluft. Toen vroeg hij: hoe ging dat verhaaltje van jou verder?\
  • Nou, zei Jezus, ik heb gezegd dat tollenaars en hoeren vóór¬gingen op de weg naar jouw koninkrijk. Maar verdorie, daar heb je weer zoiets: de meeste mensen zijn geen tollenaars of hoeren. Ze zijn wel eens bang en laf, maar ze collaboreren niet met bezetters, ze slaan geen geld uit de onderdrukking van het volk. En ach, ze verkopen misschien wel eens een stukje van hun ziel, maar niet hun lichaam. Ze zouden niet eens hun marktprijs kennen. Tollenaars en hoeren gaan voor, akkoord, maar al die andere, gewone mensen dan?

Nu werd God een beetje boos.\

  • Heb ik jou soms geroepen om héél de wereld te doorgronden, álle problemen op te lossen, álle nuances van de werkelijkheid door te lichten? Nee jongen, tollenaars en hoeren: verder kon je niet gaan.\
  • Waarom dan, vroeg Jezus. Ik heb hen genoemd zonder te weten wat ik zei.\
  • Mijn geliefde zoon, sprak God plechtig; hij was er bij gaan zitten. Luister en denk nu eens na. Je hebt zelf gezegd dat zij vertrouwen schonken. Weet je wat dat zeggen wil? Tollenaars en hoeren kennen niet anders dan wantrouwen. Achterdocht van het eigen volk bij wie ze geld ophalen, én van de bezetter bij wie ze het inleveren. Achterdocht van de mannen die altijd bang zijn belazerd te worden, en van hun vrouwen natuurlijk. Hun hele leven bestaat uit angst, berekening, achterdeurtjes, vluchtwegen; dat kan niet anders. Denk nu eens na, jongen. Als een tollenaar iets geeft van zichzelf, mag je spreken van een keuze. Als een hoertje niet alleen liefde incasseert maar ook echt gééft, mag je dat liefde noemen. Als deze mensen, van en in wantrouwen levend, vertrouwen schenken, mag je spreken van geloof. Als zij het kunnen.\
  • Ik heb hem, onderbrak Jezus. Als zij vertrouwen kunnen schenken kan iedereen het. En zij kúnnen het, dat heb ik wel gezien. Zij zijn het criterium van nieuw leven, ik snap het, ik snap het.\
  • Tollenaars en hoeren gaan jou voor, zei God. Maar pas op: voor je het weet zijn het geen mensen meer maar theologische categorieën, of een soort zielige heiligen. Voor je het weet, heb je een nieuwe manier van kijken omgeruild voor een nieuwe ideologie, een omgekeerd schema waarin mensen gevangen raken. Dan klopt alles weer - behalve het hart.\
  • Juist, zei Jezus. Maar hij wist niet wat hij zei - de kerken bestonden nog niet.

Weer bleef het even stil.\

  • God wist niet of hij moest lachen of huilen. Liefde en recht, zei hij, beginnen net zo klein en minnetjes als ik. En even onverwacht. Er ligt niets voor de hand, je moet goed kijken. En je moet geloven in die mensen van mij. Begrijp je dat?\
  • Ik geloof het wel, zei Jezus, zo zacht dat zelfs God het nauwelijks horen kon.\
  • Nu dan, ging God verder. Wat denk je van het volgende: Iemand had twee dochters. Zij ging naar de eerste en zei: Meisje, ga vandaag werken in de keuken. Zij antwoordde: Nee, ik wil niet. Later bedacht zij zich en ging toch. Toen ging zij naar de tweede en zei hetzelfde. Die antwoordde: ‘Goed, moeder’. Maar ze bedacht zich en ging niet. Wie van die twee dochters heeft de juiste weg gekozen?\
  • Moeilijk, zei Jezus. Maar misschien was het wel die dochter die ja zei en niet ging?\
  • God sloeg Jezus op de schouder. Ik bedoel maar, sprak hij, ik bedoel maar. Huisvrouwen en twijfelaars gaan jou voor. Schenk hen vertrouwen, laat hen niet vallen bij voorbaat.

Jezus boog het hoofd: ‘Jouw wil geschiede’, zong hij, met iets van vrede in zijn stem. Hij keek op. De nacht was voorbij, het licht daagde.

Zoeken in Preken Online