Beste dorpsgenoten,
Het evangelieverhaal van deze zondag is erg actueel! De vakbonden zouden er geen spaan van heel laten. Die zouden niet eens tot het einde blijven luisteren. Wat dan te denken van dat een na laatste zinnetje: “Mag ik soms met het mijne niet doen wat ik verkies?” Dàt wordt nog veel actueler als we denken aan de financiële drama’s die zich in de V.S, afspelen.
De grootste financiële instellingen ter wereld hebben zaken gedaan alsof het allemaal hun geld was, maar het was geld van mensen die zich door middel van bedriegelijke reclame-kunst-en-vliegwerk hun geld hebben laten afnemen, verleid door beloften van grote rijkdom en het verlangen naar mooie spullen die toch immers met je bankpasje te krijgen zijn. Slachtoffers van mensen en instanties in wie ze groot vertrouwen hadden, dit keer niet van terroristen zoals op 11 september 2001.
In de tijd van Jezus was er geen verzekering, bijstand, of werkloosheids- uitkering of mogelijkheid tot investeren en dan hing je inderdaad af van de verhouding die je had met het rijke stam- of familie hoofd. En van zijn geld. “Mag ik soms met het mijne niet doen wat ik verkies?”- In die tijd kon iemand die vraag terecht stellen.
Wie nu rijk wordt in de geldwereld, wordt dat door geld van andere mensen.
Ik zou dan ook zeggen dat we dit stukje evangelie niet meer als goddelijke openbaring voor onze tijd verstaan, want in onze tijd kan bijna niemand meer zeggen: “Mag ik soms met het mijne niet doen wat ik verkies?” Ik mag het niet het mijn noemen.
Kan de eerste lezing, uit de profeet Jesaja, ons wijzer maken?
“Zoekt de Heer nu hij zich laat vinden.” Zo begint ze.
Laat hij zich dan soms vinden in deze tijd? Zonder dat je naar hem hoeft te zoeken?
Dat zou lijken op een mooie nieuwe auto kopen met enkel je bankpasje.
“Uw gedachten zijn nu eenmaal niet mijn gedachten, mijn wegen niet uw wegen - is de godspraak van de Heer.”
Zelfs als we hem zouden vinden, zouden we hem nog oprapen, als een leeg bierblikje? Er is zoveel meer en zoveel mooiers in de aanbieding, van morgen tot avond.
Ik kan me voorstellen dat iemand god laat liggen als een leeg blikje, nadat hij er eerst goed over gedacht heeft. Er zijn mensen die dat doen en hem dan laten liggen.
Kunnen veel mensen dat op vandaag nog zeggen: ik denk na over belangrijke dingen en ik praat er over met anderen ? Hebben wij onze gedachten nog ergens bij? En dan niet alleen bij veilig rijden en goed je werk doen. Is God nog altijd zoveel waard dat je tenminste even nadenkt : “raap ik hem op of laat ik hem liggen?” als je hem ergens vindt?.
Ik doe hier geen goed woord voor God, die redt zich zelf wel.
Redden wij ons zelf wel? Wat kunnen we er tegen doen dat er van onszelf meer over blijft dan een leeg blikje of een ongeldig pasje? Ook al zullen er mooie woorden op ons bidprentje staan en uitgesproken worden bij begrafenis of crematie.
Gedachten en nadenken, die woorden slaan niet alleen op het diepzinnig vorsen van een filosoof. Dat zijn vitale, levengevende activiteiten. Je hoeft er geen vreemde taal voor te kennen. Ja, het zijn zelfs levensnoodzakelijke activiteiten, zoals eten of slapen.
Er is een heel aantrekkelijke variatie op denken en dat is: danken. Met een beetje aandacht vinden wij dikwijls een aanleiding tot danken.
Marinus van den Berg , pastor in tehuizen voor ouderen, heeft er een boekje over geschreven: Danken maakt ’t verschil, denken over danken en daarin lezen we:
“Danken is een vorm van bewuster leven. Danken siert de mens. Danken siert het leven. Waar niet gedankt wordt, verschraalt het leven. Als je iemand bedankt, denkje aan de ander en geef je hem of haar aandacht, een vorm van verwondering waarin de dingen hun vanzelfsprekendheid verliezen en om nieuwe waardering vragen.
Mijn denken kan iemand reduceren tot bijna niets, daarentegen wordt iemand op deze manier, door mijn aandacht, juist groter en mooier.
Wij scheppen dan wel niet zoals God dat deed, wel doen ons denken, onze aandacht, onze verwondering mensen en dingen groeien en tot hun recht komen en zo voltooien we Zijn werk: “onze gedachten” liggen dan helemaal in de lijn van “Mijn gedachten en Mijn wegen”, uit de eerste lezing.