21e zondag door het jaar A (2008)

Beste dorpsgenoten,
Steeds vaker vraag ik me af of de bijbel mij verder brengt. De eerste lezing geeft een voorbeeld van iets dat ik daar dikwijls lees : Iemand wordt uit zijn ambt verwijderd, al of niet zonder omhaal of opgaaf van redenen en een ander wordt in dat ambt aangesteld en die zal er wat moois van maken: een vader voor de bewoners van Jerusalem en nog meer, zoals we vandaag horen in de eerste lezing.
Ik heb niet eens opgezocht hoe die nieuwe overste van de tempel het er van afgebracht heeft, ik dacht meteen aan Saul en David en Salomon. Over hen werden
de mooiste dingen gezegd: zij zouden koningen worden naar Gods hart. Toen ze eenmaal met hun macht vertrouwd waren en er door bezeten waren, bleef er van de mooie verwachtingen weinig over.
En in het evangelie krijgt ook Petrus mooie woorden te horen, en toch is hij degene die, wel op een andere manier dan Judas, Jezus verloochende toen het er op aan kwam. En hij werd de eerste plaatsbekleder van Jezus als hoofd van de kerk, bekleed met allerlei vormen van macht: de steenrots, de hel zal hem niet overweldigen, hij heeft de sleutels tot de hemel, wat hij bindt en ontbindt zal gebonden en ontbonden zijn, tot in de hemel.
En die uitspraak wordt letterlijk overgenomen door de opvolgers van Petrus. Zij verstaan de woorden tot Petrus gericht als woorden die ook tot hen gericht zijn en voor hen gelden.
En zo zijn we gekomen tot een godsdienst, een kerk, die allereerst herinnert aan een leer en die gehoorzaamheid vraagt. En dus aan macht, als een steenrots. Als ik in Heythuysen die geweldige rots zie staan, moet ik altijd aan deze tekst denken, niet als ik de paus zie of hoor.
Ik kan me verzoenen met de bijbel alleen als ik ze lees op de manier van vogels die na het maaien, het land afgaan en de graankorrels oppikken, die zijn achtergebleven.
Ik wil twee graankorrels noemen: de eerste: barmhartigheid, die aan leer en gezag ver vooraf gaan. Jezus van Nazareth heeft daar voorbeelden van gegeven.
Om barmhartige Samaritaan te zijn heb je geen leer of gezag nodig. Ook niet om goede herder te zijn of vader van de verloren zoon. Je hoeft er zelfs geen aanhanger van een geloof voor te zijn.
Misschien heeft u in de krant van gisteren dit opmerkelijk bericht gelezen: “Buenos Aires - Een pasgeboren baby is gezond terug gevonden in een hondenhok, waar een teef en haar puppy’s de boreling warm hielden. Het meisje was door haar 14-jarige moeder in de koude buitenlucht achtergelaten. Een boer vond het naakte kindje donderdag. Het is niet bekend of de moeder haar kind in het hok heeft gelegd of dat de teef dat heeft gedaan. Bij controle in een ziekenhuis bleek de baby slechts enkele kneuzingen te hebben opgelopen. De politie slaagde erin de moeder te achterhalen.”
Ik wil daarmee zeggen: barmhartigheid is een grotere levensbehoefte dan een geloof of een leer.
“Barmhartigheid wil ik en geen offers.” Vertrouwde woorden uit de bijbel. En een offer aan het kruis dan?
En terwijl ik dit aan het schrijven was, hoorde ik de post in de bus vallen. Ik vond het bidprentje van Pater Jan van Kilsdonk, een medebroeder en goede vriend,
gestorven op 1 juli. 27 juni hebben we nog met elkaar aan de telefoon gepraat. Ik haal een citaat van hem aan dat staat op het bidprentje:
“Een bijzondere moeilijkheid van de Joodse Schriften, en niet in de laatste plaats van de Evangeliën, ligt in de kracht waarmee zij aan ieder, ook en juist aan de pastor, de herder, in herinnering brengen dat God niet zozeer moet worden besproken, maar dat hij moet worden gedáán. Natuurlijk niet alleen door de pastor, maar zeker niet minder door hem dan door anderen, kerkelijk of niet. Doet hij, de pastor, het als regel minder dan anderen, dan gelooft niemand hem.”
En dat is dan de tweede korrel die ik achtergelaten vind op het pas gemaaide veld: De boodschap die Jezus van Nazareth ons naliet vraagt actie, daden, bovenal barmhartigheid, geen organisatie als een rots waar een kerk op gebouwd is.
Als ik zo kijk naar wie ik ben, dan wil ik best katholiek heten en volgeling van Jezus van Nazareth, die inderdaad onsterfelijk met ons blijft als ik me door zijn geest laat raken, het liefst altijd samen met anderen.