Ik ben helemaal niet muzikaal maar als ik muziek hoor dan ik herken best bepaalde genres zoals klassiek, jazz, pop. Als ik de vier jaargetijden van Vivaldi hoor, dan herken ik dat wel. Echte muziekkenners herkennen natuurlijk veel en veel neer. Niet alleen herkennen zij in veel gevallen de componist maar ook nog het orkest dat het speelt of het koor dat het zingt. Om zo vertrouwd te zijn met de muziek, moet je er ook echt aandacht voor hebben en je erin verdiepen.
Hetzelfde kun je zeggen als het gaat om mensen. Als je in een stad als Amsterdam of Rotterdam loopt dan is het niet moeilijk om mensen te herkennen als blank, zwart, Noord-Afrikaans of Chinees. En mensen die er oog voor hebben kunnen zien of iemand uit Noord Europa komt of uit Zuid of Oost Europa. Een mensen die verstand hebben van talen en dialecten kunnen vaak herkennen uit welke streek iemand komt. Het vraagt wel dat je echt aandacht hebt voor mensen, dat je je verdiept in mensen en hun uiterlijke kenmerken.
Uit de verschillende evangelieverhalen blijkt dat Jezus herkend werd als een bijzondere figuur, als een buitenbeentje. Hij ging om met mensen waar anderen met een grote boog omheen liepen, hij trok zich weinig of niets aan van bestaande gebruiken en regeltjes. In de ogen van de Farizeeën was hij daarom een grote lastpost, een gevaarlijke nieuwlichter die rebelleerde tegen het wettige gezag.
Maar de gewone mensen herkenden in Jezus heel iets anders. Ze zagen hoe hij altijd aandacht had voor de mens die in de knel zat, dat hij mensen bemoedigde en inspireerde, dat hij het nieuwe hoop gaf en dus ook nieuwe toekomst. Zij herkenden in hem iets van de profeten, zoals Johannes de Doper die ze zelf nog gekend hadden, of zoals de oude profeten uit het verleden.
En Petrus gaat nog een stap verder: hij herkent in Jezus de beloofde messias, gezonden door God. Jezus’ woorden en daden hebben zo’n indruk op hem gemaakt, dat hij ziet en voelt: deze man komt van God. Dat kon hij zien en voelen omdat hij heel nauw met Jezus opgetrokken was, omdat hij hem van heel nabij had leren kennen.
Dat geldt ook voor ons: We kunnen Jezus alleen kennen en herkennen als we ons verdiepen in zijn persoon, in zijn woorden en daden. Nu ligt dat voor ons natuurlijk totaal anders dan voor Jezus tijdgenoten. Die konden hem letterlijk zien en horen, en zo komt iemand echt tot leven. Wij moeten het doen met de evangelieverhalen en alles wat de predikanten eromheen vertellen. Voor ons is het natuurlijk veel moeilijker om die Jezus van toen ook nu echt tot leven te doen komen.
Het probleem van ons , gelovigen van deze tijd, is dat de Jezus van toen in de loop van de tijd verweven werd met allerlei dogmatisch waarheden en regels en wetten, waardoor zijn beeld versteend is, verkleurd, verbleekt. Daardoor kan hij maar moeilijk echt tot leven komen in ons, daarom kan hij ons ook zo moeilijk inspireren.
Het probleem van onze tijd is ook dat velen niet de moeite doe om Jezus nader te leren kennen. Als je mensen vraagt of ze christen zijn, katholiek, dan zeggen ze wellicht ja, maar als je vraagt wat Jezus voor hen betekent, dan staan ze vaak met een mond vol tanden.
Bij de eerste communievoorbereiding wordt de ouders de vraag voorgelegd of ze vinden dat bijbelverhalen bij een christelijke opvoeding horen. En het antwoord is in veel gevallen negatief. Dat vind ik heel zorgelijk.
Wil je gelovig zijn in de christelijke traditie, dan moet je ook aandacht hebben voor de woorden en daden van Jezus. Dan moet je vertrouwd zijn met zijn persoon, zoals Petrus dat was. Alleen als je zo vertrouwd bent met Jezus kun je hem herkennen en herkenbaar maken in je eigen leven, in je doen en laten. Alleen dan komt hij ook in onze tijd echt tot leven.