19e zondag door het jaar A (1999)

In een tijdschrift las ik de afgelopen week het volgende: “Onderzoek: burn-out bedreigt kerkelijk werkers, (dat was de kop). De burn-out, het opbranden van de hardwerkende arbeidskracht dat de laatste jaren zoveel slachtoffers maakt in werkend Nederland gaat niet aan de kerkdeuren voorbij.”
Ook veel priesters en predikanten zijn aan het eind van hun Latijn: ze knappen af op de hoge werkdruk, ze hebben een burn-out, zoals dat tegenwoordig heet.
Zakenlui, directeuren, managers en ook priesters en predikanten: ze leidden vaak een zeer druk bezet leven, ze worden geleefd door de werkomstandigheden, zoals vaak gezegd wordt, ze komen te weinig tot rust, lichamelijk en/of geestelijk: je lichaam houdt dat niet vol, je geest houdt dat niet vol. En dan komt het moment dat je opgebrand ben, helemaal leeg, tot niets meer in staat.
De profeet Elia uit de eerste lezing had ook iets van een burn-out. Profeet zijn is een moeilijk beroep, zeker in die dagen, hij ontmoette onbegrip, tegenwerking, vervolging. Hij had zijn best gedaan, maar nu was hij afgeknapt, opgebrand. “Het is genoeg, laat me maar dood gaan, ik kan niet meer.” Maar dan krijgt hij tot tweemaal toe voedsel uit de hemel, en volgens het verhaal loopt hij 40 dagen aan een stuk door. Een mooie beeldspraak die de verteller gebruikt om zijn toehoorders duidelijk te maken dat Elia zijn krachten weer terug had en weer tot alles in staat was.
Die koek door de engel gebracht, dat voedsel uit de hemel is ook een beeldspraak: Het betekent: in God, in zijn verbondenheid met God, in zijn geloof in God, vond Elia weer de kracht om over het dooie punt heen te komen en verder te gaan met zijn roeping.
In het evangelie noemt Jezus zichzelf levend brood dat uit de hemel is neergedaald. Dat is dezelfde soort beeldspraak: in Jezus kunnen mensen die vastgelopen zijn in hun leven, toch de kracht vinden om weer verder te gaan, om hun taak, hun roeping weer zin en inhoud te geven. Brood des levens, voedsel uit de hemel, wil Jezus zijn. En dat was Hij voor zieken en gehandicapten die Hij weer op de been hielp zodat zij verder konden. Dat was Hij voor zondaars en tollenaars mensen die vastgelopen waren in een bepaald gedrag Hij gaf hun weer kracht om een nieuwe en zinvolle toekomst in te gaan.
Dat wil Hij ook voor ons zijn: een inspiratie, een bron van kracht, om de weg te gaan die Hij gewezen heeft, de weg van zorg en aandacht voor elkaar, zoals Hij zorg en aandacht had voor de medemens. En als wij zeggen te geloven in die Jezus, dan moeten wij doen wat hij ons heeft voorgedaan: namelijk levend brood zijn, bron van kracht zijn voor anderen,.
Er zijn mensen die juist als Elia het hoofd in de schoot leggen, verlamd door verdriet, opgebrand, uitgeput en wij moeten a.h.w. die engel zijn die hun voedsel aanreikt waardoor ze weer verder kunnen in het leven. En dat gebeurt niet in hemelse sferen maar in heel concrete dingen: juist zoals Jezus zorg en aandacht hebben voor de medemens. Zoals die vrouw die een kommetje soep brengt naar haar zieke buurman, zoals die man die geregeld een oude kameraad opzoekt die de deur niet meer uit kan, zoals dat meisje dat avond aan avond praat met een vriendin die het allemaal niet meer ziet zitten.
Als u even nadenkt kun u zelf nog veel meer voorbeelden noemen. En gelukkig het gebeurt ook in deze tijd nog volop. Maar ieder die daarmee bezig is, iedere gelovige die echt inhoud wil geven aan zijn of haar gelovig zijn, moet af en toe bijtanken, zijn krachten aanvullen, zich opnieuw laten inspireren en motiveren door Jezus die levend brood wil zijn voor iedereen. En ieder die denkt dat hij dat niet nodig heeft, loopt het risico op een dood punt te komen, dat hij leeg is, opgebrand, een burn-out en dan kun je niet verder. Moge deze viering, deze ontmoeting met Jezus, voor u een bron van kracht zijn om door te gaan.