17e zondag door het jaar A (2008)

Het evangelie van vandaag heeft een aantal korte verhaaltjes. Verhaaltjes zeggen vaak veel meer dan een hele preek. Ik wil er daarom een verhaaltje aan toevoegen. Een zekere Isaak ben Jakob uit Krakau kreeg in een droom de opdracht om naar Praag te gaan en onder de brug naar een schat te zoeken. Isaak ben Jakob leefde in grote armoe en het idee om een schat te vinden, trok hem wel aan. Hij ging dus te voet naar Praag en bereikte de brug. Maar waar moest hij gaan zoeken, die brug was zo groot.
Terwijl hij zoekend rondliep, sprak een politieman hem aan en vroeg wat hij toch liep te zoeken. Isaak ben Jakob vertelde zijn droom. De politieman barstte in lachen uit. Geloof jij in dromen? Nou ik niet. Ik zal je vertellen: ik had ook eens een droom: ik moest naar een zeker Isaak ben Jakob gaan in Krakau en daar onder de kachel zou ik een schat vinden. Nou, daar trap ik niet in, hoor, al was het alleen maar omdat er in Krakau wel honderd mensen wonen die Isaak ben Jakob heten. Daar gaan zoeken heeft geen enkele zin. En weer moest hij onbedaarlijk lachen. Maar Isaak ben Jakop ging als een haas terug naar huis en vond onder de kachel in zijn huis een heel grote schat.
De moraal van dit verhaaltje is denk ik duidelijk: zoek een schat nooit ver weg maar thuis in je naaste omgeving. Wat is trouwens een schat? Wat is zo kostbaar dat het heel belangrijk voor je is? Meestal denken we bij een schat aan een kist vol geld, goudstukken of andere kostbaarheden. letterlijke Schatgravers zijn overal wel te vinden. Maar een schat is op de eerste plaats iets of iemand die je gelukkig maakt, waar je heel blij mee bent. Het meest kostbare vind je meestal gewoon thuis.
Als een man thuis komt en tegen zijn vrouw zegt: hallo schat, dan betekent dat: jij bent heel kostbaar voor mij, ik ben gelukkig met jou. En als ouders zeggen: we hebben schatten van kinderen, dan drukken zij daarmee uit hoe kostbaar hun kinderen voor hen zijn. Zo hoor je mensen ook wel eens zeggen: goede gezondheid is het meest kostbare bezit voor elke mens, want wie goed gezond is, is een gelukkig mens.
In de eerste lezing van vandaag wordt een ander kostbaar iets aangewezen. Salomo mag een wens doen en hij vraagt wijsheid, wijsheid om een goed en rechtvaardig koning te zijn. Dat was voor hem op dat moment het meest belangrijke, het kostbaarste. Hij had een gewone schatgraver kunnen zijn en zich rijkdom of macht kunnen wensen. Voor veel mensen lijkt dat de voornaamste schat te zijn die zij in hun leven hopen te vinden.
Als wij een wens zouden mogen doen, wat zouden wij wensen. Als we sukkelen met onze gezondheid, zal dat wel goede gezondheid zijn. Als we financieel heel krap zitten, zal dat wel een schip met geld zijn. Als we ongelukkig zijn in de liefde, dan zal dat wel de ware liefde zijn. Maar wie van ons zou dan eraan denken om wijsheid te wensen, wijsheid om verstandig met de dingen van het leven om te gaan, wijsheid om je levensgeluk niet te zoeken in allerlei bijkomstigheden of in de schone schijn der dingen, die zo vaak bedrieglijk zijn.
De evangelieverhalen van vandaag benadrukken nog iets. Als je iets vindt dat een schat voor je is, iets heel kostbaars, heb er dan ook alles voor over om die schat te bemachtigen. De vinder van de schat verkocht alles om die schat te bemachtigen. Als je iets als heel kostbaar ziet, dan moet je ook een keuze maken en zo nodig al het andere ondergeschikt maken om die schat te bemachtigen of ook te behouden.
Soms hebben we iets heel kostbaars in huis zonder het zelf te beseffen, en dan kan het gebeuren dat we er heel nonchalant mee omspringen. En als we dan die schat kwijt raken op de een of andere manier, dan pas gaan we echt beseffen hoe kostbaar het was.
Daarom is wijsheid ook zo belangrijk in ons leven, wijsheid die je laat zien wat misschien wel heel aantrekkelijk en heel plezierig is, maar toch niet de echte bron van levensgeluk is; wijsheid die je laat zien en wat werkelijk echt kostbaar is in je leven, wat zonder meer de moeite waard is om er alles voor over te hebben.