16e zondag door het jaar A (2005)

Beste vrienden,

wie een tuin heeft, zal zich zoals in het Evangelie al eens afgevraagd hebben: “waar komt al dat onkruid vandaan ?” En anders dan die eigenaar uit de parabel zullen de meesten onder ons er krachtig tegenaan willen gaan. Een voortdurende en ontmoedigende strijd dat, weten we allemaal, want zodra je klaar bent met het ene stukje te wieden, schiet het onkruid elders al weer op. Een vreemde parabel, vindt u niet, want welke boer zal tarwe en onkruid samen laten opschieten tot aan de oogsttijd ? Het is duidelijk dat Jezus geen les in landbouwkunde wil geven. Hij wil ons iets over God vertellen. Hij wil ons leren hoe barmhartig God is, hoe God geduld heeft met de mensen en hen niet onmiddellijk zal oordelen of veroordelen. Jezus heeft er zijn levensroeping van gemaakt om dit in woord en daad te zeggen en te tonen. De tollenaars, zondaars, overspelige vrouwen, en alle anderen die uitgestoten waren of aan de kant geduwd, mochten dit ervaren. Op de één of andere manier zag Jezus altijd het goede in de mens en probeerde Hij dat goede weer naar boven te halen. Iemand van de stiel heeft me er ooit eens op gewezen dat tarwe en onkruid in de eerste groeiperiode heel moeilijk uit elkaar te halen zijn. Het is pas later dat je ze van elkaar kan onderscheiden. En is dat niet hetzelfde met mensen ? Wie heeft er zich nog nooit in iemand vergist zowel ten goede of ten kwade ? Iemand waar je heel sterk op vertrouwde, laat je in de steek of draait je een loer; of juist omgekeerd, iemand die jij op het eerste gezicht al had afgeschreven, valt later veel beter mee dan jij had gedacht. Daarom dat Jezus zegt: oordeel niet. Probeer goed te zijn voor ieder mens en laat het oordeel maar aan God over. Geef mensen groeikansen. Wat niet is, kan nog komen. Ik denk aan mijn eigen geloofsgeschiedenis. Toen ik 12-13 jaar was stond er nogal wat onkruid tussen de tarwe van mijn geloofsakker. Ik hoor mezelf nog verkondigen dat heel het geloof flauwekul was. Gelukkig had iemand geduld met mij en zag hij ook de tarwe staan. Had hij mij toen omwille van mijn onkruid-uitspraken afgeschreven dan stond ik ook vandaag hier niet. En wat geldt op gelovig vlak geldt eigenlijk voor alles in het leven. Als ouders moet je een oneindig geduld aan de dag leggen naar je kinderen toe, voortdurend groeikansen geven; hetzelfde geldt ook tegenover elkaar als partners; en zelfs naar jezelf toe. Kun je er mee leven dat niet alles wat je onderneemt op een succes uitdraait ? Durf je je eigen falen, je eigen zwakheden, je onkruid tussen je tarwe onder ogen zien. Toch een troost vandaag te mogen horen dat we voor God niet perfect moeten zijn, ook al willen we het in ons ongeduld wel eens onszelf en de anderen opleggen. God kijkt naar ons met andere ogen: geduldige, milde ogen. Maar het zal wel altijd een uitdaging blijven eenzelfde geduld aan de dag te leggen. Onlangs was er het discussieprogramma “Nachtwacht” waarin onze bisschop, met Mark Van de Voorde en Steve Stevaert geïnterviewd werden. Het ging o.a. over het onderscheid tussen socialisme en katholicisme. Toen ze het hadden over moraal maakte prof. kerkelijk recht Rik Torfs een interessante vergelijking. Het katholicisme gelijkt op een Engelse tuin: alle soorten planten, struiken en bomen mogen er gedijen, ook onkruid. Het geheel is mooi en houdt rekening met de natuur. Het socialisme daarentegen gelijkt op een Franse tuin: planmatig en doordacht getekend achter een bureau, om dan nauwkeurig uitgewerkt en aangelegd te worden in de natuur. Alles moet evenwichtig en harmonieus overkomen, onkruid hoort er niet in thuis en moet worden uitgeroeid. Het is natuurlijk maar een beeld, maar wel veelzeggend. Waar het socialisme uitgaat van de maakbaarheid van de mens en via allerlei wetten streeft om orde in de samenleving te krijgen, vertrekt het katholicisme van de zwakheid en zondigheid van de mens, het besef dat niemand perfect is en dat je dit ook niet mag eisen. Het ideaal wordt via de Schrift en de kerkelijke wetten voorgehouden maar wie daar niet in slaagt of daarin tekort schiet mag rekenen op een barmhartige God die nieuwe kansen geeft. Anders gezegd: je hebt de preekstoel én de biechtstoel. Enfin, het kwam er op neer dat ons mensbeeld minder beklemmend en meer bevrijdend is dan het socialistische omdat mensen meer kansen krijgen en er meer beroep wordt gedaan op het eigen geweten en de persoonlijke verantwoordelijkheid van elke mens. Een pleidooi voor minder wetten in onze samenleving en meer geweten bij de mens. Of waar een discussie over onkruid toe kan leiden. Het deed me deugd dat wat we zo dikwijls verkondigen over een barmhartige God en het niet perfect moeten zijn echt een bevrijdende boodschap is. Alleen jammer dat we onze boodschap moeilijk verkocht krijgen omdat er zoveel vooroordeel en wantrouw tegenover de Kerk is.\