4e zondag in de advent A (2004)

Op een doopvoorbereidingsavond kijken we tegenwoordig naar foto’s om daarin wat aanknopingspunten te vinden van ons geloof in God. Er zijn foto’s van de natuur, van een biddende vrouw, van een kerk, van de bijbel en van een pasgeboren kind. En de vraag is dan: in welke foto vind je iets van God. En vaak kiest men dan voor de foto van het pasgeboren kind.
Natuurlijk is ook in de schoonheid van de natuur iets van God te vinden, als je er tenminste oog voor hebt en dat wordt wel steeds moeilijker in onze gemechaniseerde elektronische computerwereld. In de bijbelse verhalen kom je ook iets van God tegen, ze vertellen ons hoe mensen lang geleden tegen Hem aankeken. Alleen, die verhalen zijn voor ons vaak zo moeilijk te verstaan. Je ontmoet iets van God in de kerk als mensen samen komen om verbondenheid te vieren. Je ontmoet iets van God als je biddend van binnen stil wordt. Maar de geboorte van een kind, dat wonder van nieuw leven, dat spreekt velen het meest aan en dat is ook niet zo vreemd.
Ik weet niet of het u opgevallen is, maar ik heb het steeds over iets van God tegenkomen, en niet: je komt God tegen in de natuur, in een kerk, in een pasgeboren kind. Je komt God niet tegen, tenminste niet in ons aardse bestaan, zoals we elkaar tegenkomen. Je kunt Hem niet zien, geen hand geven. Je kunt Hem niet beschrijven, vertellen hoe hij er precies uitziet. Maar voor wie er gevoelig voor is, voor wie dus gelovig is, is in de schoonheid van de natuur iets van Gods schoonheid te ontdekken. Iets van zijn goedheid is te ontdekken in de goedheid van mensen, iets van die onbegrijpelijke bron van leven in een pasgeboren kind. Gelovig zijn tilt je uit boven het alledaagse, laat je verder zien van die concrete wereld om je heen en op die manier ontdek je iets van God.
Jezus wordt altijd de zoon van God genoemd. In hem werd God op een bijzondere wijze zichtbaar in de wereld. Maar ook in Jezus kom je niet God zelf tegen maar wel iets van God. In het evangelie van vandaag wordt gezegd dat het kind van Maria van de heilige Geest is, d.w.z. van God is.
Er wordt in het verhaal gesuggereerd dat Jozef er niets mee te maken had, dat Maria door een ingreep van boven af zwanger geworden was. In werkelijkheid is het vast wel op de gewone natuurlijke weg gegaan en dient het verhaal alleen om te onderstrepen dat dit kind meer dan ieder ander iets van God zichtbaar maakte. En dat deed hij niet als wonderbaar kind, maar als een bijzondere volwassene. En in de bijbelse verhalen kreeg een bijzonder mens ook vaak een bijzondere geboorte, om aan te geven dat God aan het werk was in en door hem.
Straks met Kerstmis kijken we naar het kindje Jezus zoals bij alle baby’s een vertederend beeld, met allerlei mooie woorden en liederen wordt dit wonder bezongen. We dromen van vrede op aarde voor alle mensen van goede wil. Dat is een heel mooie droom, als we er tenminste ook iets mee doen om die droom waar te maken. Om dat doen, daar gaat het om. Geloven is een werkwoord, wordt er wel gezegd, niet iets van mooie en vrome gedachten maar van dingen doen.
Daarom is bij Jezus niet zijn geboorte het belangrijkste maar zijn later leven toen hij weldoende rondtrok in het Israël van die tijd. Toen maakte hij iets van God zichtbaar, niet in zijn uiterlijke gestalte maar in zijn manier van leven, in zijn zorg voor zieken en gehandicapten, in zijn aandacht voor de verschoppelingen van zijn tijd. In zijn helende kracht, in zijn liefde en trouw, daarin was hij zoon van God, Daarin was hij van de heilige Geest: een kind namelijk dat handelde in de geest van zijn Vader.
Als een kind gedoopt wordt, dan wordt hij kind van God, wordt er gezegd. Gedoopt worden is opdracht aanvaarden om iets van God zichtbaar te maken in je leven, in je manier van leven, door te handelen in de Geest van Jezus van Nazaret, die voor alle gedoopten het grote voorbeeld is, moet zijn.
Dat baby Jezus van schattig kindje uitgroeide tot een bekend profeet heeft hij ook zeker te danken aan zijn opvoeding door Maria en Jozef. Als de kinderen die nu gedoopt worden straks ook echte christenen zullen zijn is ook dat te danken aan wat de ouders het meegeven aan normen en waarden, en aan wat wij allen als gemeenschap hun voorleven.