Het schandaal en de twijfel

We kennen dat allemaal: soms zijn wij diep geërgerd in wat een ander doet. Wij gaan dan twijfelen aan zijn ernst. En dat is heel erg.
Johannes de Doper heeft dat ook. Hij twijfelt, omdat Hij geschanda­liseerd is.

De vraag is: waarom is hij geërgerd en waarom twijfelt hij? Omdat hij zich heeft vergist?
Voor hem gaat wit niet samen met zwart, voor hem groeien onkruid en tarwe niet samen op, voor hem moeten de schapen worden gescheiden van de bokken.
De mens, die deze zuiveringsoperatie zal doorvoeren, zal de lang verwachte profeet zijn. Hij zal de Messias zijn met de bijl en de wan in de hand. Als dat wonder op aarde ooit geschieden mag, dat zal een droom zijn!

Voor Johannes is Jezus die gedroomde profeet.
Maar… het kind van zijn dromen, de man naar zijn hart houdt geen bijl en geen wan in de hand. Voor hem mogen onkruid en tarwe wel samen opgroeien… tot de dag van de oogst.
Dat éne woord heeft hij gezegd en dat was nu net het éne woord teveel. Dat ergert Johannes. Dat maakt hem onzeker en brengt hem in twijfel.

Daarom, omdat hij geschandaliseerd is en twijfelt, wil hij weten of Jezus wel de échte is.
En hij krijgt een antwoord, dat hij pas zal verstaan als hij niet langer geschandaliseerd blijft.

Maar, zal de ergernis wijken voor de nieuwe waarheid? Is een mens geërgerd omdat de waarheid niet waar is, of omdat zijn gelijk geen gelijk krijgt? Is een mens geërgerd omdat iemand zijn profetie niet vervult, of omdat de andere zijn orde stoort? Hij heeft dat gelijk en die orde zo nodig om zélf iemand te zijn!

Johannes is de minst vreemde in dit verhaal. Hij is één van ons. De echte vreemde is Jezus. Hij is het goede goedgezind, maar hij weet blijkbaar ook wat ons onkruid waard is, en dat een mens, die geen liedje zingen kan, er ééntje mag fluiten. Fluiten mag dus ook. Hij wil echter de fluiter leren zingen! Daarom moet de blinde leren zien en de dover leren horen en de lamme leren lopen.

Het is alsof hij zeggen wil: als je toch het onkruid niet verdraagt, bevrijd dan de blinde van zijn blindheid en de dove van zijn doofheid en de lamme van zijn verlamdheid. Dat is het Rijk Gods.

Maar de blinde wordt niet ziende, als iemand met een bijl in de hand een struikelblok maakt voor zijn voet. En de dove wordt niet horig, als je hem vervloekt. De lamme wordt evenmin genezen, als je zijn vermogen om te lopen lamlegt.

Dat is evenwel een moeilijke kunst, duizendmaal moeilijker en geduldiger dan het kappen met een bijl en het ziften met een wan.

Mocht Johannes begrijpen, dat hijzelf de eerste blinde is, en dat zijn ogen pas zullen opengaan… als hij niet meer geschandali­seerd is. Het onkruid van zijn vergissing mag ook: als zijn blindheid verdwijnt, zal hij zijn eigen tarwe zien…