3e zondag in de advent A (2004)

Bij de doopvoorbereidingsavonden werden voorheen doosjes uitgedeeld, daar zaten allerlei voorwerpen in, en naar aanleiding daarvan werden ouders gevraagd te vertellen wat die voorwerpen bij hen opriepen.
In een van de doosjes zaten scherven van een bordje. “Scherven brengen geluk” was meestal de eerste reactie. Maar in het leven kan ook iets kapot gaan. kunnen er ook scherven vallen en die brengen geen geluk maar het tegendeel. In het leven moet je proberen de scherven weer aan elkaar te lijmen, om wat kapot is gegaan weer heel te maken. En dat is vaak niet eenvoudig.
Ik kwam een verhaal tegen van een gezin met een zwaar autistisch kind. De vader kon er helemaal niet mee omgaan, hij sloeg regelmatig zijn zoontje, niet uit gemeenheid maar uit frustratie en wanhoop. Dat leverde weer knallende ruzies met zijn vrouw op, met het gevolg dat hij op een dag met een kwaaie kop de deur uitging en niet meer terug kwam. Hij kon het niet meer aan, zei hij. Dan is er ook iets grondig kapot gegaan.
Later werd het kind opgenomen in een instelling, en geleidelijk kwam er ook weer toenadering tussen de man en zijn vrouw. De scherven werden gelijmd en ze gingen weer samen verder. Maar naar de zoon toegaan kon hij niet opbrengen. Jaren later was die zoon toch opgegroeid tot een bijna normale jongeman en hij had eens een gesprek met de pastor van de instelling over het feit dat hij zijn vader nooit zag. Dat deed hem toch wel verdriet.
Die pastor ging eens met die vader praten en vroeg hem: vertel eens hoe jij het beleefd hebt toen met je zoontje. De man vertelde van zijn pijn, zijn frustraties, zijn wanhoop, zijn onmacht. Hij voelde al iets van een bevrijding dat hij erover kon praten. En de pastor kon hem een beetje uitleggen hoe autisme in elkaar zat, dat een autistisch kind een gevangene is van zichzelf. De pastor vertelde het verhaal van de vader weer aan zijn zoon en zo kwam er iets van wederzijds begrip en toenadering: de scherven konden gelijmd worden.
Er gaat veel kapot in het leven, regelmatig gaat er iets aan gruzelementen en dat is voor de betrokkenen altijd een pijnlijke zaak. Zij bezeren zich aan de scherven, soms een klein beetje, soms een groot beetje. Maar deze scherven moet men niet te vlug weggooien, men moet nooit te vlug zeggen: kapot is kapot en dus nutteloos. Als het gaat om menselijke relaties moeten we altijd zoeken naar mogelijkheden om de scherven weer te lijmen, hoe moeilijk dat in sommige situaties ook is.
In de eerste lezing van vandaag hoorden we hoe de profeet Jesaja zijn volk weer moed in sprak: het komt weer goed, wat kapot gegaan is door jullie eigen schuld wordt toch weer heel gemaakt.
Diezelfde gedachte vinden we terug in het evangelie. Johannes de Doper had zo zijn twijfels omtrent Jezus. Was hij nu wel of niet de beloofde messias, d.w.z. de man door God gezonden om heel te maken wat kapot was. Het antwoord van Jezus is duidelijk een bevestiging hiervan. Wie kapot is door ziekte, maak ik weer beter, wie kreupel en verlamd is, zet ik weer op de been, wie het niet meer zien zitten, geef ik weer toekomst. Jezus presenteert zich als de heelmaker, de heiland werd vroeger vaak gezegd. Waar scherven zijn gevallen, om welke reden dan ook, daar maakt hij weer heel wat gebroken of verbroken is.
Dat is ook de opdracht die hij ons allemaal meegeeft: wij moeten in onze situatie, in onze omgeving ook heelmakers zijn. We moeten oppassen dat we zelf niets kapot maken, brokken maken, ook niet in de kleine dingen van het leven, want een klein barstje kan een grote scheur worden. We moeten voorzichtig met mensen omgaan, relaties zijn vaak van heel breekbaar porselein.
En als we zien dat er in onze omgeving iets kapot is gegaan, door verlies van gezondheid, dood van een dierbare, stuk gelopen relaties dan worden we geroepen om niet onverschillig aan de kant te blijven staan maar oog en hart te hebben voor de mensen die met de stukken zitten. Liefdevolle aandacht kan gebroken levens en gebroken relaties weer heel maken zodat men verder kan in het leven.
Dat is ook de boodschap van kerstmis, van dat kind dat later de heiland, de heelmaker van de wereld werd.