Lichtsignalen in de advent

In de tijd dat rabbi Menachem in het land van Israël woonde, gebeurde het dat een dwaze man ongemerkt de Olijfberg beklom en daar vanaf de top de bazuin blies. Onder het opgeschrokken volk ging het gerucht: dat moet de bazuinstoot zijn die het einde van de wereld aankondigt. Toen rabbi Menachem dat hoorde, opende hij het raam, keek de wereld in en zei: er is nog niets veranderd.

Zo gaat het ook met ons op de eerste adventszondag. Wij horen in de lezingen de bazuinstoten: wees waakzaam, de Heer is nabij, de Mensenzoon staat voor de deur. Misschien wordt de een of ander daardoor een beetje opgeschrikt. Maar wij weten het: er verandert toch niets. Als wij het venster op de wereld openrukken dan zien wij nog altijd hetzelfde. De Verlosser is nog niet gekomen, want crisis, ellende en oorlogsgevaar zijn de laatste tijd nog toegeno­men. Zijn het dan geen valse verwachtingen die in de advent gewekt worden? Wordt er dan geen vals alarm geslagen als wij zeggen dat de Heer komt?

Noach sloeg schijnbaar ook een vals alarm toen hij midden in de steppen van Iran of Irak een boot bouwde. Waarom bouw je die boot? Hier in de woestijn komt toch geen watersnood; het gras is tot de wortel afgevreten. Hoe kunnen we hier verdrinken in het water? Dan plotseling - als niemand eraan denkt, terwijl de men­sen aan het eten en het feesten zijn - komt de zondvloed en rukt alles mee.

‘Ik heb me verslapen,’ verontschuldigt zich de leerling als hij een uur te laat in de klas komt, en hij gaat zitten alsof er niets gebeurd is. Nu, dat verloren lesuur kan hij gemakkelijk inhalen. Maar, er zijn levenskansen die - eens verkeken - nooit meer ingehaald kunnen worden.

Zo werd het koningshuis van Frankrijk vernietigd door de Franse Revolutie. Zo werd het machtige Tsarenrijk in Rusland overspoeld door de Oktoberrevolutie. Nauwelijks iemand had zich die ondergang kunnen voorstellen.

Wie maakt zich erg druk om wat ook nu kán gebeuren: het gevaar van een atoomoorlog, de ernstige gevolgen van vergiftiging door levensmiddelen, door luchtvervuiling? De meesten luisteren niet naar die onheilsprofeten, en dan ineens beseffen wij dat ze gelijk hadden. Men maakt er zich niet druk om, en in plaats van vlug een reddingsboot te bouwen, gaan wij rustig voort met eten en drin­ken, met trouwen en met feesten. - Ik merk er nog niets van. Ik zie nog niets gebeuren…

Het is tijd, broeders, om uit de slaap op te staan, zegt Paulus, want het Rijk van God is nabij. Evenals rabbi Menachem zien wij niets nieuws. Schijnbaar is er door de komst van Christus nog niet veel veranderd, maar de lichtsignalen die ons aanmanen om op te staan, mogen wij niet verslapen. Terwijl wij met zoveel kleine din­gen bezig zijn, komt Christus naar ons toe, in het kleed van de arme, de gehandicapte, de werkloze, en zegt tegen ons dat in hen het Rijk Gods begint. Terwijl mensen leven van geld en plezier, sterft Christus opnieuw in de ellende van de derde wereld, wordt Christus opnieuw gevangen genomen in Midden-Amerika. Terwijl wij onze tijd doden voor de tv, zien duizenden verlangend uit naar bevrijding.

Overal waar de zorg om het zwakke, het arme, het gehandicapte leven zich doorzet, kondigt het rijk van God zich aan. Het komt er maar op aan dat wij de gunstige tijd niet verslapen en plotseling worden opgeschrikt door de komst van de Heer. De advent zegt ons dat wij niet wachten op iets, maar op iemand, op de Heer Jezus. Hij zal ook ons eens rekenschap vragen over wat wij met onze mogelijkheden gedaan hebben.

Laten wij vandaag het eerste kaarsje van de adventskrans aanste­ken, als een lichtsignaal om ons eraan te herinneren dat wij waak­zaam moeten zijn voor de komst van het Godsrijk op aarde. Laten wij proberen ons in te zetten door weer eens een beetje meer te bidden, want elk gebed is in wezen een wachten op God. Laten wij proberen ons weer een beetje meer in te zetten door broederlijk te delen in de zorg om het welzijn van de anderen. Overal waar hon­gerigen worden gevoed en dorstigen worden gelaafd, gevange­nen bevrijd en naakten gekleed, daar is de komst van de Heer waar te nemen. Ouders, werkgevers, als morgen Christus bij u aanklopt, zult gij dan zien dat Hij het is? Hij zal komen in de gedaante van een klein kind dat iets komt vertellen, of van een arme die iets wil verkopen…, een vereniging die om steun vraagt. Daar waar de goedheid van de mensen zichtbaar wordt, daar gebeurt het Rijk Gods. Waar op een verborgen plekje van de wereld het goede gebeurt, gebeurt het op de hele wereld; daardoor wordt de hele wereld beter.

Dat betekent waakzaam zijn: niet lijdelijk afwachten tot het onvermijdelijke ons overkomt, maar bewust, actief leven, bewust onze plicht doen, in de overtuiging dat onze inzet vrucht zal dra­gen.

Er bestaat een poster met de tekst: deze dag, de dag van vandaag, is de eerste dag van de rest van uw leven. In die poster wordt er duidelijk op gewezen dat deze dag, deze dag van vandaag, de eerste dag moet zijn, een nieuwe aanvang. Een dag dus die ik niet mag verslapen. Deze dag is de eerste dag van de rest van je leven. Breng hem dus door in waakzaamheid. Want misschien is het de dag waarop u de Heer zult ontmoeten…