Homilie nav het document over homoseksuele verbintenissen

Bent u de laatste tien dagen ook niet weer wat meer beschaamd dat u zich bekent tot de Rooms katholieke kerk? Ik heb het over het document dat zich zo onverzoenlijk opstelt tegenover de homofiele medemens en alle katholieke politici oproept om actief te strijden tegen een wetgeving die gelijkberechtiging van homo’s en lesbiennes behartigt. En dit is niet het eerste document dat toch zeer veel vragen en reacties oproept; ik breng u nog even in herinnering het document ‘Dominus Jesus’ over het alleenzaligmakend karakter van de katholieke kerk – een document dat de vooruitgang in de oecumene, in de gesprekken met andere christelijke kerken, een stevige duw achteruit heeft gegeven - Ik herinner u aan het document waarin definitief en onherroepelijk wordt gesteld dat het priesterschap voor vrouwen absoluut is uitgesloten.

Vind u het niet vreemd dat de media dergelijke uitspraken vanuit Rome zeer veel aandacht geven, dat nieuwsberichten steeds terugkomen op kwesties als geboortebeperking, abortus, euthanasie, celibaat, priesterschap voor vrouwen maar dat in praktisch geen enkel kerk en op geen enkel kansel over deze zaken met één woord wordt gerept.

Er was een tijd – voor het concilie van Trente - dat priesters werden opgeleid bij een andere priester – een stagemeester zou je kunnen zeggen; maar toen men inzag dat de leer van de kerk gebrekkig en onsamenhangend werd verkondigd sleutelde men grondig aan de opleiding; seminaries werden opgericht en tot op vandaag zijn zij de plaatsen waar je als seminarist een deugdelijk opleiding krijgt; een plaats waar je – zoals een seminarieprofessor ooit zei - tenminste moet gehoord hebben wat de katholieke leer nu juist inhoudt, ook al ga je er niet mee akkoord. Er zijn nu wel seminaries maar er zijn geen seminaristen meer.

De kerk haalt altijd de nieuwe geseculariseerde tijd aan als voornaamste reden voor het gebrek aan roepingen; op café zal men gemakkelijker het celibaat aanhalen als een te radicale keuze die jongeren in deze tijd nog zouden maken. En het tijdsklimaat en het celibaat zullen inderdaad wel meespelen in de roepingencrisis maar er is nog een veel diepergaander oorzaak.

Er is sedert de encycliek Humanae Vitae een enorme kloof aan het groeien tussen de leerorganen van Rome en de gelovigen op de kerkstoelen en buiten de kerk. De reden is niet dat de roomse leer niet duidelijk zou zijn; je hoort ze klaar en onverbloemd in de media. De reden is wel dat de gewone man – die geen grote cursussen aan het seminarie heeft gevolgd over de bijbel en over moraal – aanvoelt dat wat Rome verkondigt niet meer aansluit bij het hedendaags aanvoelen van belangrijke kwesties rond vooral seksualiteit en relaties. En dat is ook de reden waarom er op de kansel niet meer over die zaken wordt gesproken: vele priesters zijn beschaamd om het bijbels fundamentalisme waarnaar Rome is teruggekeerd te moeten slikken, laat staan te verdedigen tegenover u hier aanwezig die we toch moeilijk voor domme parochianen kunnen aanzien. Daarom zwijgen we liever op de kansel.

En daar ligt ook de reden van het tekort aan roepingen: denkt u dat jonge idealistische mensen die nog priester zouden willen worden het kunnen opbrengen geloofswaarheden te moeten verkondigen waarvan een eerlijk gewetensonderzoek zegt dat ze ze niet als eerlijk en oprecht kunnen aanvaarden. De karikaturale versie van de natuurwet die gebruikt wordt om te argumenteren tegen contraceptie, kunstmatige inseminatie, masturbatie of nu ook tegen de verbintenissen van homo’s zou een eerstejaars universiteitstudent doen blozen.

Nu kan men de paus en de curiekardinalen er toch moeilijk van verdenken dwaas of wereldvreemd te zijn: ze weten duidelijk zeer goed wat er in de wereld omgaat. Hoe komt het dan dat zij argumenten steunen die filosofisch erg eigenaardig zijn en bijbels dwaas. De reden is dat men niet wil toegeven dat wat vroeger werd verdedigd gewoon niet meer verdedigbaar is want… dat zou neerkomen op de feilbaarheid van de kerkelijke leer. Ik geef u een concreet voorbeeld. In de discussie omtrent contraceptie werd een commissie in het leven geroepen en Paulus VI koos zelf de leden zorgvuldig uit: loyale en intelligente katholieken, priesters en leken, experts en mensen met gezond verstand. Tegen de adviezen van deze commissie in onderschreef Paulus VI een ronduit verkeerde leer over contraceptie waarom: omdat raadgevers uit de curie hem overtuigden dat het geloof van het volk in de Kerk geschokt zou worden als het pausdom radicaal van koers zou veranderen. Dat patroon zie je steeds weer terugkomen: de waarheid wordt geweld aangedaan en ondergeschikt gemaakt aan de kerkelijke strategie. In navolging van Humanae Vitae reageerden de bisschoppen met een verduidelijkend herderlijke brief waarin ze vlug wisten te vertellen dat het geweten van het individuele koppel de laatste norm was om binnen het gezin te beslissen hoe aan planning te doen.

Wie reageert er nu nog. De bisschoppen alleszins niet. Ook de priesters niet. Wij priesters preken liever over eender wat maar nergens verkondigt men nog de Romeinse leer, eenvoudig weg omdat men er niet achterstaat of omwille van het feit dat men de polemiek vreest. Ook de leken niet. Het grootste deel van intellectueel Vlaanderen heeft zich gewoon van de kerk afgekeerd en laten we hen niet al te gemakkelijk beschuldigen van gemakzucht. Wie reageert wel. De groepen die zich geviseerd voelen in casu van dit laatste document: de homogemeenschap wereldwijd, een protest waar ik mij ten volle bij aansluit.

Wellicht zal de Kerk tot haar eigen scha en schande voor de zoveelste keer tot beter inzicht komen. Alleen hoop ik dat het deze keer geen 200 jaar duurt.