Wie het eerst op het idee gekomen is zal wel niet meer te achterhalen zijn,maar intussen is er waarschijnlijk geen enkel land meer dat niet ergens een graftombe heeft neergezet voor de onbekende soldaat. Dat is er niet eentje, maar dat zijn er veel, grote of kleine helden die hun leven hebben gegeven voor anderen, voor ons bijvoorbeeld. Als ze hun leven lieten in oorlogsgeweld, zijn het soldaten Mensen die buiten oorlogen om hun leven gaven voor anderen zijn er nog veel meer, hebben niet eens zo’n mooi graf. Binnen het christendom hebben ze de wat softe naam van “heiligen” gekregen. Het gaat dan altijd over mensen die niet zozeer aan zichzelf dachten als wel aan de vrijheid, het welzijn van anderen en die een appel doen op nieuw elan voor deze tijd.
Zeker, er zijn niet zoveel van die onbekende christenhelden , heiligen dus, als er christenen zijn, maar ’t zijn er toch heel wat: mensen uit het verleden en het heden, waardoor anderen geïnspireerd worden.
De vraag: wat dat eigenlijk voor mensen zijn doet denken aan een verhaal uit het sprookje van “De Kleine Prins”. Hij gaat op zoek naar een planeet waarop het goed is om er te leven. Op de eerste planeet vindt hij alleen een koning. Die is verheugd dat de kleine prins er komt, want hij denkt: “Nu heb ik tenminste een onderdaan aan wie ik bevelen kan geven”. Maar de kleine prins gaat verder. Op de volgende planeet vindt hij een zakenman. De zakenman heeft het echter te druk en is alleen blij dat hij even kan zeggen dat hij het druk heeft. Op een andere planeet is er alleen een dronkenman. Daar heeft hij ook niets aan, want die bedrinkt zich voortdurend om te vergeten dat hij een dronkenman is. Na nog wat omzwervingen komt de kleine prins tenslotte op een planeet, waar hij een man vindt, die bezig is een grote lantaarn aan te steken om hem onmiddellijk daarna weer uit te maken. “Waarom doe je dat?” vraagt de kleine prins. “IK doe dat” ,zegt de man, opdat het op de aarde telkens donker en weer licht wordt, het is wel vermoeiend om het zo vlug te doen, maar we worden tegenwoordig allemaal opgejaagd. “Maar waarom blijf je het doen?” vraagt de kleine prins. “Ik heb een opdracht en daarom doe ik het en ik ben er gelukkig mee”. Dan denkt de kleine prins: “Hier blijf ik, want hij is de enige die niet aan zichzelf denkt, maar alleen aan de anderen en hij is de enige die gelukkig is”.
Gelukkig dat er meer van zulke mensen zijn: Het zijn degenen in wie buitenaardse goedheid een kans krijgt, zij zorgen ervoor dat goddelijk licht kan schijnen en dat die liefde warmte kan geven. De zaligsprekingen uit het evangelie gaan juist over mensen, die niet vol zijn van zichzelf, niet vol zucht naar rijkdom of macht. Christus prijst de mensen, die onvoldaan verlangen naar andere zaken. Het zijn de mensen, die hun eigen leegte voelen en die zoeken naar iets hogers, wat er nog niet is maar wat er komen kan. Ook de wereld van vandaag heeft haar helden, heiligen: in de mensen die zonder ophef werken aan elkaars geluk, in de gewone vaders en moeders, die hun plicht doen wat het ook kost. In de jonge mensen die niet ontgoocheld aan het lijntje gaan staan om te zien wat er van komt. We herkennen ze in de vechters voor vrijheid en recht, mensen voor wie niets te veel is, zelfs al moeten ze hun ideaal betalen met hun leven. Ze zijn niet bekend, de heiligen of helden van vandaag. Ze weten ook zelf niet dat ze het zijn. Maar het bovenaardse werk gaat door. Zij ontsteken telkens weer de lantaarn, zodat dat licht blijft schijnen.
Op deze dag gedenken we al die onbekende helden die zorg en menslievendheid telkens weer deden oplichten. Gedenken dat doen we omdat we dankbaar zijn en omdat we ons geruggensteund willen voelen bij onze eigen schamele pogingen, die misschien geen persoonlijk gedenkteken zullen opleveren, maar dan tenminste een plaatsje tussen al die onbekende en toch echte grote en kleine helden.