Allerheiligen (2007)

Beste dorpsgenoten,
Volgens de kerkelijke kalender moet het hoogfeest van Allerheiligen nog altijd gevierd worden op 1 november volgens een pauselijk decreet van 9 juli 1989.
Al heel lang geleden werd in het Midden Oosten al een feest gevierd voor alle martelaren, die toen nog als de enige soort heiligen beschouwd werden. In 830 werd het een feest voor Alle Heiligen, vastgesteld op 1 november.
Dat paste goed in die tijd van het jaar. Want van de Kelten was de gewoonte achtergebleven om rond deze tijd van het jaar de overledenen te gedenken. Er werden grote vuren gemaakt om de zielen wat warmte te geven aan het begin van de winter en hen op die manier te vriend te houden.
Een paar dagen geleden is in Oostenrijk Franz Jägerstätter zalig verklaard. Hij is in 1943 in Berlijn ter dood gebracht omdat hij weigerde de Naziregering te dienen als soldaat. En vandaag worden in Rome 498 kloosterzusters, en andere religieuzen, priesters en leken zalig verklaard, mensen die tijdens de Spaanse revolutie tussen 1936 en -39 om hun geloof om het leven zijn gebracht tijdens het communistische regiem.
Zij zijn nog geen heiligen maar zij zijn wel verheven tot de eer der altaren. Mensen uit onze tijd mag je zeggen. Voor de familieleden en nabestaanden van die zaligen krijgt dit feest van Allerheiligen nu een heel actuele betekenis.
Morgen begint in Nederland de maand van de Spiritualiteit. Dat is een vreemd soort actualiteit want als je op de naam afgaat, heeft dat thema met Allerheiligen en met godsdienst niets te maken.
Breed gezegd kunnen we onder spiritualiteit een wezenskenmerk verstaan van alles wat leeft: namelijk groei. Leven betekent groeien, zich ontvouwen, zijn innerlijke wezen, schoonheid en waarde geleidelijk naar buiten brengen en delen.
Dat nemen we waar bij planten en dieren. Die kunnen niet anders, anders gaan ze dood, worden afgemaakt of opgeruimd.
Bij mensen is het net even anders: die kunnen groeien en schitterende, blije mensen worden, die kunnen tot wildgroei komen of die kunnen zeggen: “Zo ben ik nu eenmaal, laat me met rust,” en op de bank zakken, naar de afstandsbediening grijpen en zappen. Een leven lang. Feitelijk mag je dat geen “leven” noemen.
De overledenen die we vandaag gedenken, hebben echt geleefd. En daarom blijven ze leven in onze herinnering.
Zo slaat het feest van Allerheiligen dat we vandaag vieren op mensen die we zelf nog heel goed gekend hebben en die we bewonderen omdat ze zo echt geleefd hebben. En zo is dit feest een aansporing en een uitnodiging voor ons om te groeien en “groot” te worden, juist als zij.
Als we in de deze komende vier weken ergens het woord spiritualiteit horen of tegenkomen, is het de moeite waard er even bij stil te staan. Om er met anderen over te praten. Het gaat over Leven. Daar wil je meer over weten!
Dat het zo moge worden.