1 januari 2009. Het is weer zo ver. Een jaar lang zijn de uren, minuten en seconden weggetikt. Wat is het afgelopen jaar snel voorbij gegaan. Als je jong bent duurt ’n jaar minstens een eeuwigheid. Het lijkt wel alsof de klok sneller tikt naarmate je ouder wordt. Tijd is een wonderlijk gegeven als je erover nadenkt. Je hebt er nooit genoeg van en soms lijkt-ie ook weer te kruipen. Intrigerend! Vaste rituelen helpen ons om te gaan met het ongrijpbare, maar dwingende verschijnsel tijd. De afwisseling van dag en nacht, van zomer en winter geven wel houvast, maar je hebt er bij lange na niet genoeg aan. Klokken en kalenders, jubilea en rustdagen, pocketplanners en dienstroosters komen er aan te pas om de tijd in de greep te krijgen. Iedere minuut komt maar één keer langs en wie hem niet gebruikt is hem kwijt, als een geldstuk dat op straat in een putje rolt, voor altijd verloren.
Alleen mensen hebben tijdsbesef. Er zijn bloemen die hun blaadjes sluiten als het avond wordt en dieren die de hele herfst in de weer zijn om een wintervoorraadje voedsel aan te leggen. Maar weten kunnen zij het niet. Alleen een mens weet dat hij ooit een baby is geweest en daarvóór niet bestond; alleen de mens maakt een afspraak voor volgende week en herinnert zich de verjaardag van zijn moeder. Alleen de mens beseft dat hij, even zeker als hij zo en zoveel jaar geleden geboren is, eens dood zal gaan. We weten niet wanneer. Dat maakt het leven niet eenvoudiger. Het afgelopen jaar is er weer van alles gebeurd. We zetten de feiten op een rijtje: kleine en grote, verdrietige en blije, leven en dood en we weten dat God erbij betrokken was. Misschien is er voor u het afgelopen jaar nieuw leven bijgekomen: een kind of een kleinkind, een nieuwe relatie, nieuw werk. Misschien was er ook sprake van groot verlies: de dood van een geliefde, gebrokenheid, harde woorden, tegenvallers.
En God kijkt ons aan, Hij kent ons bij name en zegent ons en ging met ons mee het nieuwe jaar in. Opdat we elkaar tot zegen zullen zijn en elkaar niet loslaten. Gezegend ben je of je nu vanmorgen naar de kerk bent gekomen om te zingen of te luisteren, om te bidden of te zwijgen, om God te zoeken of gewoon maar aanwezig te zijn. Wij worden ook in het nieuwe jaar door God gezien, Hij trekt met ons mee. Gezegend zijn wij: kerkgangers en Derde Wereldwerkers, vredemakers. Wij worden gezien door Hem. Wij zijn gezegend, ook in het nieuwe jaar: als we thuis blijven of weggaan, of we ziek zijn of gezond, of we leven of voorgoed afscheid moeten nemen. Gezegend zijn we. God kijkt ons aan. Voor Hem telt elk mens.
God kijkt en talloze lieve mensen kijken met Hem mee. Mensen die eens van ons waren, voorgoed weggevallen uit de tijd. Wij roepen hen aan tot over de grenzen van de dood heen. Ze zijn niet onbereikbaar. Ze zijn in Zijn handen en zijn, geborgen bij Hem, ons tot zegen. Ook in 2009 zal het weer een gemengd bedrijf zijn: voor- en tegenspoed, ziekte en gezondheid, dood en leven. Maar die minder goede momenten horen ook bij 2009, zoals ze hoorden bij het jaar 2008. Pas achteraf ontdekte het Joodse Volk dat ze in de woestijn waren uitgegroeid tot Gods eigen volk. De leerschool van het lijden heeft hen naar het Beloofde Land gevoerd.
Nieuwjaar is als een
stoplicht, een momentopname: allemaal even niet bewegen! We gaan nog
wat onwennig het nieuwe jaar in. Mensen, dieren, huizen en bomen: ze
zijn allemaal weer wat ouder geworden. Ook 2009 zal een jaar worden van
druk menselijk verkeer. Met vele verkeersborden en vele overtredingen.
Ze zullen er weer volop zijn: de gevaarlijke kruisingen, de lastige
tegenliggers, de uithollingen overdwars, de wegversmallingen en de
gevaarlijke oversteekplaatsen. Hoe veilig zal het menselijk verkeer in
het nieuwe jaar zijn? Het nieuwe jaar dwingt ons opnieuw om naar elkaar
toe te gaan. Nieuwjaar vraagt om een wens, een hand, een samenwerking
waarvan je op aan kunt. Ook in 2009 zullen we weer op moeten zien te
komen voor elkaars onvermogen. Het nieuwe jaar kan alleen maar een
uitdaging zijn als er maar mensen zijn - al is het er maar één - die
ons in de ogen wil kijken, die een arm om onze schouder durft leggen.
Op de eerste dag van het nieuwe jaar staat Maria centraal. Ook zij is in haar leven over menige drempel heen gestapt. Het evangelie zegt: “en Maria bewaarde al deze woorden in haar hart”. Wat voor woorden waren dat? Woorden, die hoe oud je ook wordt, met je meeneemt. Wij mensen nemen woorden mee vanuit ons verleden. Kostbare woorden van onze ouders. Kostbare woorden uit het evangelie. De moeite waard om ze te blijven overwegen. Ze zijn het voedsel voor onze toekomst. Zoals dat Vleesgeworden woord dat met ons meegaat in het nieuwe jaar 2009.
Wat ik u toewens voor het nieuwe jaar? Dat het goed met u mag gaan! We zijn geen engelen, geen goden, maar mensen met boeiende, ongekende kansen. Vervolgens mag ik u zeggen: ook in 2009 staat u nooit alleen. We zijn de eersten niet! Achter ons staat een grote rij van mensen die zoeken en hebben gevonden. Mensen die geloofden in trouw, in menselijke liefde, in de nieuwheid van het bestaan. Toen we klein waren hebben onze ouders ons op de arm genomen, ons een plaats gegeven in die boeiende geschiedenis van mensen die met vallen en opstaan op zoek zijn naar vrede, gerechtigheid en een schoon milieu. Ook in 2009 zal geen gat te groot zijn, geen ziekte te zwaar, geen frustratie te groot. Als we het maar aandurven om te blijven opkomen voor elkaars onvermogen.
Ik mag u tenslotte vandaag kostbare woorden meegeven. Woorden vol geloof, die voortgekomen zijn uit het hart van Maria, die al die woorden in haar hart bewaarde. Letterlijk droeg zij onder haar hart het Vleesgeworden woord. Maria en Jozef hebben hun Kind de naam Jesjoea gegeven, Jezus. En die naam drukt uit wat er uit dit Kind zal groeien: een Redder van mensen. Want dat betekent zijn naam: ”Hij die redt”.
Kostbare woorden ook in de eerste lezing van vanmorgen. Het zijn woorden die we nodig hebben in het nieuwe jaar dat voor ons ligt. Zoals de Heer tot Mozes sprak: “Zeg aan Aäron en zijn zonen, als gij de Israëlieten zegent, doe het dan met deze woorden: “Moge de Heer u zegenen en u behoeden! Moge de Heer de glans van zijn gelaat over u spreiden en u genade schenken. Moge de Heer zijn gelaat naar u keren en u vrede schenken! Gods zegen voor het nieuwe jaar, zo kostbaar en onmisbaar. En we kunnen dat op de eerste dag van het nieuwe jaar al aflezen aan de “Gezegende onder de vrouwen”, aan moeder Maria…