De tijd knaagt aan alles en legt zijn sporen op wat bestaat.
Hout verpulvert, stenen verbrokkelen, kleuren verkleuren.
Beelden verdwijnen door afbraak, door vandalisme.
Hoe veel schoons is door oorlog en door brand al vernietigd.
Een beroemde icoon met littekens is deze van de Zwarte Madonna in Czestochowa. Tijdens een veldslag in 1430 werd het schilderij van het altaar gerukt en sloeg een soldaat twee krassen op de wang van Maria. Deze zijn nog altijd te zien. Men is er niet in geslaagd deze te herstellen. Polen zien in deze littekens een verwijzing naar het leed van het Poolse volk doorheen de geschiedenis.
Littekens op een beeld, maar ook krassen op onze ziel. Het raakt ons als beelden worden geschonden.
In oktober 2020 vond een agent in Straubing op straat het hoofd van een Mariabeeld. Er was een mondmasker aangebonden. Vandalen hebben zware schade aangebracht aan het Mariabeeld, dat stond in de kerk van de jezuïeten, waar gelovigen van de orthodoxe-Roemeense kerk hun vieringen hebben. Deze vandalenstreek heeft veel mensen in Zuid-Duitsland en daarbuiten geraakt.
Beelden hebben een affectieve waarde. Wanneer kerken een andere bestemming krijgen, zijn er harten die bloeden om wat verdwijnt. Al zijn er ook geslaagde voorbeelden van herbestemming.
Uit het Antwerpse kwam een mail van Xavier over zijn zorg over een Mariabeeld.
“Aan de voorgevel van mijn geboortehuis heeft een Mariabeeld met kind jezus geprijkt van +/- 1945 tot 1986. “Ons” Mariabeeld heeft een hele voorgeschiedenis. Een ons onbekende dame heeft ooit (in de oorlogsjaren) een belofte en een wens uitgesproken.
image002.jpg@01D56D23.43B66ED0" width=“379” height=“295” />Ook daar weten we niets met zekerheid over, maar mijn ouders hebben steeds vermoed dat het iets met relatieproblemen in het koppel, of godsdienstige overtuiging, of, of, … te maken moet gehad hebben. Als de wens van die vrouw zou gerealiseerd worden, zou ze een stenen beeld laten maken en dat aan een gevel laten aanbrengen. Ondenkbaar dat het aan haar huis zou zijn; er moest dus naar een andere pand gezocht worden en het akkoord bekomen van die andere huiseigenaars.
Een gemeenschappelijke kennis van zowel die dame als van mijn ouders heeft de gesprekken gevoerd en zó is het akkoord tot stand gekomen en het beeld aan onze voorgevel opgehangen. Het beeld is ongeveer 80 cm hoog, van steen en gemaakt om buiten te staan.
In 1986 na het overlijden van mijn moeder, hebben mijn broer, zus en ikzelf beslist het ouderlijk huis te verkopen. De nieuwe koper wilde het beeld met de hamer kapotslaan, maar ik heb dit op het nippertje kunnen vermijden en bewaar sedertdien het beeld bij mij thuis.
Ik voelde me al die tijd een beetje de hoeder van dit beeld en voelde iets als een soort ereplicht tegenover mijn ouders, om dat beeld goed te bewaren.
We hebben stappen ondernomen bij de vereniging die zich bezighoudt met het erfgoed van de Lievevrouwenbeelden van weleer, maar niemand wil vandaag nog een dergelijk beeld aan zijn/haar voorgevel.
Ik heb het moeilijk met een ereplichtsgevoel t.o.v. van mijn overleden ouders en ook t.o.v. van Onze Lieve-Vrouw. Het is alsof ik met haar leur en ze maar niet kwijt kan geraken.
Eind september 2019 heeft dit beeld een nieuwe plaats gevonden en dit in de tuin van de pastorie van Merelbeke.
Xavier is blij over de nieuwe en goede bestemming voor het Mariabeeld dat 40 jaar lang aan het huis van zijn ouders heeft gehangen en dat hij gered heeft van vernieling. Hij schrijft: “O.L.V. had als Mater Dolorosa, al voldoende geestelijke kloppen gekregen tijdens haar leven, dat ze er niet nog eens mokerslagen bovenop moest krijgen.
Jezus’ moeder mocht dan al door afkomst een Jodin geweest zijn, ze moest geen vrouwelijke Ahasverus worden, een wandelende Jodin.
Nu voel ik mij opgelucht en bevrijd van de morele plicht tegenover mijn overleden ouders en tegenover de dame die aan de wieg staat van heel dit Mariaverhaal.”
Maria geeft aan dat zij de ‘peregrina’ blijft, de vrouw van onderweg, een pelgrim die ons begeleidt op onze pelgrimstocht naar een bedevaartsoord dichtbij, misschien naar het verre Santiago maar zeker op de weg naar Jezus haar zoon, die is bij zijn Vader die ons allen verwacht en ons zijn Geest schenkt om ons te begeleiden op onze levenstocht.
Antoine Rubbens
Een getuigenis uit Gent
Toen ik onderpastoor op Sint-Jan Baptist was, organiseerde pastoor-deken Jef De Jaeger elke vrijdagavond in de meimaand een bedetocht naar de vele Maria kapelletjes op de parochie. Telkenmale toch wel een 30 à 50 deelnemers! In 1974 telde de parochie nog 27 beluiken en in de meeste daarvan bevond zich op een sokkel of tegen een gevel een Mariabeeld(je). Hiervan gaf deken Jef ons een deskundige en boeiende uitleg, waarna wij een Marialied zongen. De beluiken zijn verdwenen, de meeste Maria kapelletjes ook…
Toen ik op de Heirnis pastoor werd, kreeg ik bezoek van een lieve dame. Zij behoorde tot een groep mensen die jaarlijks nazicht deden of de bestaande kapelletjes in ere werden gehouden. Zo bevond er zich een boven de ingang van de parochiekring en op de hoek van de eerste verdieping in de pastorie. Toen het parochiehuis in de Tinkstraat werd verkocht, was zij heel blij dat wij het kapelletje helemaal hebben gerestaureerd en op de gevel van het nieuwe parochiehuis in de Zalmstraat hebben opgehangen. Ook het beeldje aan de pastorie werd van zijn sokkel gehaald en door een Bulgaarse asielzoeker deskundig gerepareerd en herschilderd.
In januari 2019 heb ik de pastorie en Gent verlaten. Ik hoop dat er nog steeds zorg voor die twee Maria kapelletjes wordt gedragen….
Marcel De Meyer