We kennen allemaal wel eens een wat moeilijke periode in ons leven. Ook pastores zijn daarvan niet gevrijwaard. Mijn vrouw sleepte me eens mee naar een kerstconcert. Ik had er helemaal geen zin in. Niets kon me immers raken. Dat heb je soms: dat alle geluiden dof worden en alle kleuren tinten van grijs. Verveeld zat ik voor me uit te staren naar de solisten en de dirigent. De muziek, Het Gloria van Francis Oulenc, deed me niets. Tot dat ene moment. Er klonk een stem, zo hoog en zo zuiver, zo ingetogen en toch krachtig. Die klank drong door tot in mijn hart. Ik voelde me als een bloem die even open gaat. Toen ik de kerk verliet was ik nog even lusteloos. Maar toch was er iets veranderd. Even was ik eraan herinnerd hoe ik ook kon zijn, en hoe ik in wezen ben. Dat gaf me houvast. Ik voelde: diep in me is toch veerkracht; er is een verlangen dat me gaande houdt.
Ik vertel dit verhaal omdat ik er iets mee wil illustreren. In de eerste lezing staat dat Stephanus, vervuld van de heilige Geest, naar de hemel staart en Gods heerlijkheid ziet. Hij roept uit: “Ik zie de hemel open en de Mensenzoon Christus staande aan Gods rechterhand”. De omstanders worden woedend, want zij zien het als godslasterering. Wat verbeeldt die man zich wel, dat hij de hemel open ziet. Stephanus krijgt een visioen, een visioen dat hem kracht geeft. Nu is een visioen van de hemel natuurlijk iets heel bijzonders. Toch denk ik dat veel mensen wel eens een ervaring hebben opgedaan die ook te maken heeft met de hemel, met God. Ik heb eens gelezen dat een huisarts een onderzoek had gedaan onder zijn patiënten. Hij vroeg ze of ze wel eens ervaringen hadden met engelen. En wat bleek? Nogal wat mensen vertelden over bijzondere momenten in hun leven, toen ze sterk het gevoel hadden dat ze een boodschap doorkregen van een engel, bijvoorbeeld een waarschuwing of een wijze raad. Ook kwam het voor dat mensen sterk het gevoel hadden gered te zijn door een engel. Ik wil er maar mee zeggen: dat hemel en aarde elkaar raken is niet alleen iets uit de tijd van Jezus. Ook wij kunnen momenten hebben dat we ervaren: hé, er overkomt me iets bijzonders, ik ontvang kracht, of troost of inzicht. Momenten van redding, van troost, van bemoediging.
Laten we eens kijken naar de lezingen van eerste en tweede kerstdag? Ze lijken uit twee totaal verschillende werelden te komen. Het kerstverhaal heeft gauw iets romantisch, en ik gun u ook van harte de warmte en de gezelligheid van de kerst. Het verhaal over Stephanus kan ons dan wel rauw op ons dak vallen. Tenzij we ook hier kijken hoe hemel en aarde op elkaar betrokken zijn. Op beide dagen gaat de hemel open. In de kerstnacht werd het verhaal gelezen over de ontmoeting tussen de herders en een engel. Er staat: Plotseling werden zij omstraald door de glorie des Heren zodat zij met grote vrees werden bevangen. Maar de engel sprak tot hen: “Vrees niet, want zie, ik verkondig u een vreugdevolle boodschap die bestemd is voor heel het volk. Heden is u een redder geboren, Christus de Heer, in de stad van David”. En iets verderop staat: “Opeens voegde zich bij de engel een hemelse heerschare, en zij verheerlijkten God”. Er is een redder geboren. Op eerste kerstdag lazen we in het Johannesevangelie dat er een licht in de duisternis is gekomen. De duisternis aanvaardde het niet. Maar degenen die het Licht wel aanvaardden gaf God het vermogen kinderen kinderen van het Licht te worden. Stephanus is zo iemand. En in het evangelie vertelt Matteüs over medechristenen die door de Romeinen werden vervolgd, gevangengezet en gemarteld. Velen van hen zwoeren hun geloof niet af. Ze bleven zichzelf en hun overtuiging trouw, ze bleven vertrouwen op God. En als ze berecht werden kropen ze niet angstig in een hoekje. Nee, ze getuigden van hun geloof, en ze voelden dat de Geest van God hen de goede woorden ingaf. Ze voelden de inspiratie van God.
Ik hoop dat we zo met elkaar de kersttijd kunnen beleven: dat we geraakt kunnen worden door door het licht van de kerst. Misschien maken we zelf een fijne tijd door; dan is het een tijd om God dank te zeggen en ook anderen te laten delen in je vreugde. Maar misschien heb je veel zorgen, om je eigen gezondheid of die van anderen, van je partner, van je kinderen of vrienden. Misschien mis je juist in deze dagen de levende band met degenen die je los moest laten. Of het nu duister is of licht in je, ik hoop dat de kerst je helpt om je hart te openen voor God. Dat je je laat raken door de boodschap dat God mens is geworden om redding te brengen in deze wereld. Een levende band met God kan je veranderen. Als hemel en aarde in jouw ziel verbonden raken, dan kan er iets veranderen. Dan wordt je eraan herinnerd hoe je kunt zijn zijn, hoe je in wezen bent. Een kind van God. Die ervaring en dat houvast wens ik u allen toe. Ik wens u op ook deze tweede kerstdag een zalig kerstfeest en een fijne jaarwisseling toe.