Kerstmis! Ongetwijfeld de dag van het kind en van alles wat bij kinderen hoort. De kleine wereld van huis en haard, de overbekende liedjes een stal om mee te spelen.
Het is daarom goed naar kinderen te luisteren en via hen de betekenis van Kerstmis te begrijpen. Luister maar naar het verhaal over Wouter en Mieke. Hij is nauwelijks vier, zij een paar jaar ouder. Ze staan, neuzen platgedrukt tegen de etalageruit, bij de bakker en Woutje constateert met verbazing dat Sinterklaas weg is. Wel groen en kerstballen en lichtjes. Dat komt omdat het Kerstmis wordt, zegt Mieke. “Kersemis”, praat Wouter na. “Kerstmis”, verbetert Mieke, “dan wordt er een baby’tje geboren. Hij zegt dat alle mensen vriendjes moeten zijn.”
“En de hondjes ook?”, vraagt Wouter. Die ook. En de poezen ook? En de bloemen? Die maken geen ruzie, zegt Mieke. Wouter denkt na: kan dat baby’tje dan praten? Ja, want het is al een heel oud baby’tje, wel duizend jaar. Ja, moet Wouter toegeven, dat is wel oud. Het is het kerstkind, zegt Mieke. Maar waarom groeit het dan niet? Op zoveel onwetende domheid heeft Mieke geen antwoord.
Waarom groeit het dan niet? Dat is voor ons vanavond de vraag. Waarom houden wij het klein? Dat is blijkbaar veilig en gemakkelijk. Zoals we ook wel eens zeggen van onze kinderen, als we ze zien, verloren in hun spel, nog zo zuiver en van geen kwaad bewust: “Zo zouden ze moeten blijven. Ze zijn maar te gauw groot.” Maar niemand wil dat echt. Kinderen moeten groeien, met alles wat het kost aan pijn en moeilijkheid. Poging om ze toch ‘klein’ te houden lokt dan alleen protest uit en verzet. Wat we in het gewone leven niet kunnen en uiteindelijk ook niet willen: kinderen kleinhouden, dat lijken we met het kerstkind wel te doen. Met velen vieren we ieder jaar het kerstfeest, laten we ons raken door het kind. Maar als de dagen voorbij zijn, wordt met het kerstkind en zijn attributen ook het geloof in groeikracht van het kerstkind opgeborgen. De ontroering was slechts een incident. Soms blijft de vraag nog hangen: Waarom haalt het allemaal niks uit? Waar blijft die vrede? ‘Een mooi sprookje.’ Maar ook het kerstkind moet groeien in ons, wil het leven hebben. Als wij in onze kerk kin¬deren dopen en zo hun komst in de wereld plechtig bevestigen, zeggen we tegen de ouders bij de zegen op het einde: de dienst is ten einde, nu begint jullie werk. Laat ze groeien. Dat is precies de betekenis van Kerstmis. Het is een begin een aanzet, een ouverture.
Kerstmis vraagt, precies zoals bij andere kinderen, om een vervolg. Wij horen, zoals goede ouders betaamt, mee te gaan in het volwassen worden van deze mens Jezus. Met Hem in gesprek gaan; ons laten raken door zijn wel en wee; strijd met Hem voeren om zijn hoge eisen te begrijpen; zijn gang in de wereld te ondersteunen; Hem nabij zijn in dat moeilijke werk van de vrede, en de minsten voorop.
Mieke had gelijk: Jezus wil vrede, ‘alle mensen vrienden’, maar Hij zegt dit als volwassen mens, die heeft rond gekeken in zijn omgeving, die gezien heeft en gehoord van onrecht en lijden, gemerkt heeft hoezeer door macht en geld het zicht op de andere mens verloren is. Ook die mens roepen wij hier vanavond op. Achter dit kind rijst de jonge man van zo rond dertig jaar, die vond dat de dingen veranderen moesten en die het niet liet hij woorden alleen. “Hij kwam in de wereld, en droeg er zijn kruis.” Die mens spreekt u en mij vanavond aan, - want Hij is een oud baby’tje en vraagt om iets in zijn levenswijze en metterdaad te veranderen in die richting. Dan wordt dit kind - ik geef het toe - gevaarlijk, want dan komt het aan onze huid.
Als het kerstkind er alleen mag zijn voor deze veertien dagen, had het beter niet geboren kunnen worden. Kerstmis alleen is leeg als je niet meegaat door de Goede Vrijdag naar Pasen. Niet alleen door mee te vieren, maar ook door het toe te laten in leven. Dan zullen in mijn en in uw leven blinden gaan zien; doven horen, lammen lopen, armen een dak boven hun hoofd krijgen.
Mijn kerstwens voor u: ik hoop dat u als vader en moeder mee wilt gaan met dit kind, het niet klein houdt, maar laat groeien, in uw hart in uw omgeving. Een avontuurlijke weg, die het leven verandert, onze aarde herschept tot een plek van geluk, waar het goed toeven is. Dan wordt het terecht een zalig Kerstmis.